|
Kasap mal derdinde, koyun can derdinde
Aralık ayı başında açıklanan fiyat artış oranları hem üreticiler (sanayiciler, işverenler) için hem de tüketiciler (çalışanlar, halk) için önemlidir.
Sanayiciler, işadamları aralık ayı içinde gelecek yılın iş planını, bütçesini yapmak zorunda. Bunun için de gelecek yılın döviz fiyatını, faiz oranını, enflasyonu tahmin edecek, gelecek yılın iç ve dış konjonktürü konusunda doğru projeksiyonlar yapacak ki, geliri ile gideri arasındaki dengeyi kurabilsin.
Buna göre işçisinin ücretini belirleyecek. Buna göre ürünlerine yapacağı zammı belirleyecek. Buna göre yatırım ve üretim kararı verecek.
Açık anlatımıyla, aralık ayında sanayiciler, işverenler mal derdine düşer.
Buna karşılık çalışanlar ve genelde halkımız can derdindedir. "Maaşlara ücretlere zam olacak mı, olmayacak mı? Mal sahibi kirayı ne kadar artıracak? Elektriğe, dolmuşa, tüpgaza ne kadar zam gelecek? Cepteki para enflasyon karşısında ne olacak?" Tüketiciler, halkımız bunları düşünür.
Artış yüzde 10'un altında
Kasım ayında tüketici fiyatları endeksindeki artışın yüzde 1.29 oranında gerçekleşmesi, üretici fiyatları endeksinin yüzde 0.29 oranında gerilemesi, 12 aylık ortalama fiyat artışının tüketici fiyatları endeksinde yüzde 9.44, üretici fiyatları endeksinde yüzde 8.60 oranında kalması, Merkez Bankası ve hükümetin zorlaması sayesinde mümkün olabilmiştir.
Merkez Bankası 2006 yılı enflasyonunu tek haneli rakamda tutabilmek (yüzde 10'un altında kalmasını sağlayabilmek) çabasıyla faizleri yüksek tuttu. Dövizin ucuz satılmasını sağladı. Dünyada doların değer kaybetmesi de Merkez Bankası'na yardımcı oldu.
Hükümet ise bir yanda bütçe harcamalarını kıstı. Öte yanda elektrik ve doğalgaz zammını erteledi.
İşte bu zorlamalarla enflasyon (büyük olasılıkla) bu yıl tek haneli rakamda kalabilecek ama, herkes biliyor ki, 2007 yılının ilk aylarında fiyatlarda bir düzeltme gerçekleşecek.
Enflasyon dolara bağlı
2007 yılında fiyat hareketlerini belirleyecek (kontrolümüz dışındaki güç) döviz fiyatları olacak. Dolar 2005 yılı aralık ayı başında 1.35 YTL idi. Bu yıl aralık ayı başında 1.44 YTL oldu. İki aralık ayı arasındaki artış oranı sadece yüzde 6.6 oranında. Türkiye'de son yıllarda enflasyon dövize endekslendi. İşte bu nedenle 2007 yılında döviz fiyatı enflasyonun kaderini belirleyecek en önemli etken olacak.
Unutulmaması gereken bir nokta da şu: Herkesin enflasyonu kendisine göre farklıdır. Açıklanan enflasyon oranları ülke genelinde belirlenen rakamlardır. İnsanların üretiminde, tüketiminde ağırlığı olan harcama kalemlerinde fiyat artışları farklılık gösterir. Kimi enflasyonu otomobil fiyatına bakarak kimi ise, zeytin, ekmek fiyatına bakarak değerlendirir.
Halkımız için önemli olan, gelirinin 2007 yılında enflasyon kadar artıp artmayacağıdır. Çünkü kişisel gelir artışı enflasyonun (genel enflasyonun değil, kişisel harcamalardaki fiyat artışının) altında kalırsa, "pahalılık" gündeme gelir. Onun için "toklar"ın, "açlar"ın halini anlamasında yarar vardır.
guras@milliyet.com.tr
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
