|
 |
|
|
Her derde deva dış ticaret rakamları
Geçen yılın dış ticaret rakamları belli oldu. Aralık ayı ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 16.6 artarken ithalat yüzde 1.3 oranında gerilemiş. İthalat 2002 yılının şubat ayından sonra ilk defa geriliyor. Bunun sonucunda da aylık dış ticaret açığı hükümet işbaşına geldiğinden bu yana ilk defa bir önceki yılın aynı ayının altında kalmış.
Hükümet eylül ayında bu yılın dış ticaret açığının 52 milyar dolar olacağını açıklamıştı. Ekim ayında gerçekleşen 12 aylık açık bu rakamın üzerine çıkmış, kasım ayında da 53 milyar doları aşmıştı. Aralık ayında ithalat eğiliminde meydana gelen çarpıcı değişiklikle birlikte 12 aylık dış ticaret açığı hızla 52 milyar doların altına düşüyor. Bu da 2002'nin şubatından bu yana görülen en belirgin gerileme. Sonuçta, yıllık dış ticaret açığı son beş yıldır ilk defa resmi tahminlerin de bir miktar altına inerek 51.9 milyar dolar oluyor.
Ara malı ithalatında sınırlı artış
Aralık ayında toplam ithalat yüzde 1.3 gerilerken, yatırım malı ithalatı yüzde 7.2, tüketim malı ithalatı da yüzde 11.2 oranında düşmüş. Buna karşılık, ara malı ithalatında toplamda yüzde 2.5 oranında bir artış var. Ham petrol, doğalgaz ve petrol ürünleri ithalatındaki artış ise yüzde 5.9 olmuş. Bu ürünler hariç tutulduğunda da ara malı ithalatı yüzde 1.2 artıyor.
Bir aylık rakamlara bakarak değerlendirme yapmak biraz erken olmakla beraber ithalat eğiliminde yaşanan bu keskin dönüşün özellikle yatırım ve tüketim malı ithalatından kaynaklanması, yüksek faizlerin yatırım ve tüketim talebini oldukça hızlı etkilemeye başladığını gösteriyor olabilir.
İç talepteki bu gerilemeye rağmen ara malı ithalatında sınırlı da olsa bir artış var. Bu kısmen ihracattaki yüksek artıştan kaynaklanıyor olabilir.
Yine geçen haftalarda yayımlanan, imalat sanayiinde eğilimler anketinden ithal ara malını en yoğun kullanan imalat sanayiinde üretimin kasım ayına göre yüzde 1.3 oranında düştüğünü gösteriyordu. Bu durumda aralık ayında 12 aylık üretimin yüzde 3.6 artabileceği görülüyor. Aslında kapasite kullanım oranlarındaki yükselme de bunu doğruluyor. Üretimin ara malı ithalatından daha hızlı artması, ithal girdi kullanımının düştüğünü gösteriyor. Bu durumda hem ihracat önderliğinde üretim artışı, hem de üretimin ithal girdi yoğunluğunda düşme ortaya çıkıyor.
İç talebin kısılması
Böyle bakıldığı zaman aralık ayı dış ticaret verileri birçok derde derman olmuş gözüküyor. Bunun arkasında ne var diye baktığımızda geçen yıl ortasında yaşanan kurdaki düzeltme hareketi, yükselen faizler, dışarıdan sermaye girişlerindeki azalma ve petrol fiyatlarındaki gerileme öne çıkıyor.
Nitekim geçen yılın ekim ayında sıçrayan, dışarıdan sermaye girişi kasımda yeniden düşme eğilimine girmişti. Kurdaki düzeltme rekabet gücünü artırırken, yüksek faiz ve sermaye girişindeki azalma iç talebi kısıyor.
Peki bu sürer mi? diye sorarsanız, bu, küresel sermayenin risk algılamasındaki değişmelere, Merkez Bankası'nın yüzde 4 enflasyon hedefine yaklaşmak için kura ne kadar yaslanacağına, ve hükümetin yavaşlayan bir büyümeyle seçimlere gitmeyi ne kadar kabulleneceğine bağlı.
foztrak@yahoo.com
|
|
|


 | Taha AKYOL | | Atatürkçü Düşünce! ATATÜRKÇÜ Düşünce Derneği İkinci Başkanı Sayı... | |  | Çetin ALTAN | | 'Şemsiyeyi kapatmak' Bitip tükenmeyen bir övünme açlığı ile "onlar... | |  | Melih AŞIK | | İpekçi'yi anarken Abdi İpekçi'yi ölümünün 28'inci yılında mezar... | |  | Fikret BİLA | | Baykal: KKTC denizde egemenlik alanını ilan etmeli Güney Kıbrıs yönetiminin, Doğu Akdeniz'de pet... | |  | Hasan CEMAL | | Dipsiz kuyuda kaybolup gitmek! Aradan 11 yıl geçmiş. 1996'nın kasım ayı, Sus... | |  | Güneri CIVAOĞLU | | Gül'le ufuk turu Ankara dönüşü otomobilde haberleri dinlerken,... | |  | Abbas GÜÇLÜ | | Topbaş da korkuyor İstanbul'un en önemli sorunu ne? Trafik mi, h... | |  | Hurşit GÜNEŞ | | Çok çalışmak ne sağlar? Ülkemiz uyanık insanlarla doludur. Aslında bi... | |  | Sami KOHEN | | ABD ile "ortaklık" tehlikede ABD Temsilciler Meclisi'ne önceki gün sunulan... | |  | Metin MÜNİR | | En komik olan kazansın Bu Avrupalılar bazen çok komik oluyor. | |  | Faik ÖZTRAK | | Her derde deva dış ticaret rakamları Geçen yılın dış ticaret rakamları belli oldu.... | |  | Hasan PULUR | | Bu mahkeme de faşist mi ne? EEEE, n'oldu şimdi? | |  | Derya SAZAK | | CHP soruşturması Hrant Dink soruşturmasını Meclis'e taşıyor CH... | |  | Meral TAMER | | Okuma - yazma bilmeyen güneş enerjisi "mühendisleri" Bir okul düşünün; ücra bir köyde... | |  | Ece TEMELKURAN | | Yersen! Bu komplolu, ajanlı, gizli örgütlü filan sist... | |  | Güngör URAS | | Piyasalar coşuyor, ekonomi küçülüyor "Piyasacılar"a (Anadolu anlatımıyla, "Paradan... | |  |  | M. Ali BİRAND | | Ermeni tasarısı geldi. Şimdi ne yapmalıyız? Geçen yıl, Avrupa Birliği ile Türkiye arasınd... | |
|
|