İki aylık bütçe açığı 2006'yı ikiye katladı

2006'daki 3.9 milyar YTL'lik açığın yol açtığı 'neredeyse denk bütçe' sevinci, bu yılın ilk iki ayında yerini tedirginliğe bıraktı. Gelir düştü, iki aylık açık 8.2 milyar YTL'ye çıktı

EKONOMİ SERVİSİ

Hükümet, geçen yıl hedeflerin üstünde gerçekleşen bütçe performansıyla övünürken, ocak-şubat gerçekleşmeleri hiç parlak görünmüyor. Faiz dışı fazla, geçen yılki düzeyinin yarısının da altında kalarak 3.8 milyar YTL oldu. Bu düşüşte, vergi toplamadaki kötü performans ve enflasyonun üzerinde artan harcamalar etkili oldu.
Faiz dışı fazla hızla düşerken, faiz harcamaları yüzde 33 artarak 12 milyar YTL'ye ulaştı. Ocak-Şubat 2005'te 489 milyon YTL olan açık bu yıl 8.2 milyar YTL'ye ulaştı. Böylece bu yılın iki ayındaki bütçe açığı açık geçen yılın tamamında 3.9 milyar YTL olan açığın iki katını aştı.

Harcama artışı yüzde 26

IMF heyeti gözden geçirme çalışmaları sonrasında bu ay yaptığı açıklamada bütçe harcamalarına sınır getilmesini istemişti.
Yüzde 10.2 oranındaki 12 aylık enflasyona karşılık ocak-şubatta faiz hariç harcamalar yüzde 22 artarak 21.8 milyar YTL'ye ulaştı.
Mal ve hizmet alımları yüzde 49, cari transferler yüzde 16 oranında arttı. Daha önce alınan kararlar doğrultusunda personel giderlerindeki artış yüzde 26, Sosyal Güvenlik Kurumu primlerindeki yükseliş yüzde 16 oldu.

Sadece dolaylı vergi arttı

Gelirler kalemine bakıldığında ise gelirlerin Ocak-Şubat 2005'te yüzde 3 düşerek 25.6 milyar YTL'ye gerilediği gözlendi. 22.6 milyar YTL olan vergi gelirlerindeki yüzde 6'lık artış enflasyonun gerisinde kaldı.
Yüzde 11 artan özel tüketim vergisi, yüzde 12 yükselen özel iletişim vergisi gibi vatandaşın tüketimi üzerinden alınan dolaylı vergiler, toplam gelirlerdeki düşüşü frenledi. Maliye Bakanlığı'nın yaptığı açıklamada "Vergi türlerinin hemen hepsinde önemli artış var" denilmesine karşılık, sadece dolaylı vergi kalemlerinde enflasyonun üzerinde artış gözlendi.
Öte yandan kurumlar vergisi geliri yüzde 10 gibi ciddi bir oranda düştü. Bu arada özelleştirmeler sonucu, KİT ve kamu bankaları geliri yüzde 93 oranında düştü. Yol ve köprü gelirinin şubatta geçen yılın aynı ayına göre iki kattan fazla artması dikkat çekti.


TEPAV: 2006 açığı 18.5 milyar YTL

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV), 2006 bütçe açığının hükümetin açıkladığı gibi 3.99 milyar YTL değil, 18.5 milyar YTL olduğunu belirtti. Sağlık başta olmak üzere, reformlardan beklenen tasarrufun sağlanamaması ve bütçe dışındaki diğer kurumların mali dengelerindeki olumsuzlukla dikkat çeken TEPAV'a göre performans, bir defaya mahsus olarak bütçeye giren özelleştirme gelirlerinden kaynaklanıyor.

Faiz dışı fazlanın yarısı eridi (milyon YTL)
	2006	2007	Değişim
	Ocak-Şubat	Ocak-Şubat	(%)
HARCAMALAR	26.915	33.801	25.6
1-Faiz Hariç Harcama	17.891	21.814	21.9
Personel	6.191	7.788	25.8
Sosyal Güv.Kur. Devlet Primi	844	976	15.7
Mal ve Hizmet Alımı	1.388	2.064	48.7
Cari Transfer	8.150	9.442	15.8
Sermaye Gideri	646	630	-2.6
2-Faiz Harcaması	9.024	1.1988	32.8
GELİRLER	26.426	25.628	-3.0
1-Gelir	26.147	25.321	-3.2
Vergi Geliri	21.313	22.617	6.1
Teşebbüs ve Mülkiyet Geliri	1.228	681	-44.5
Bağış ve Özel Gelirler	42	139	230.3
Faizler ve Cezalar	3.499	1.867	-46.7
2-Özel Bütçeli İdarelerin Geliri	226	278	23.4
BÜTÇE DENGESİ	-489	-8.173	1572.1
FAİZ DIŞI DENGE	8.535	3.815	-55.3
Kaynak: Maliye Bakanlığı