367 krizi

Ankara
Cumhurbaşkanlığı seçim turları '367 krizi' ile başladı. Güneşli bir Ankara ortamı. Saat 15.00'deki TBMM toplantısı öncesinde kuliste Fikret Bila ile birlikte dolaşıyoruz.
Kimler geldi, kimler geçti... Anılar, 1980 baharına götürüyor: Korutürk'ten boşalacak Cumhurbaşkanlığı seçimleri için turların başladığı günlere... Altı ay süren nafile turlar! Türkiye adım adım darbeye sürüklenirken Ajda Pekkan'a oy çıkıyordu.
12 Eylül'e böyle gelindi ve parlamento, 'Cumhurbaşkanını seçemeyen bir Meclis' olarak tarihe geçti!
1982 Anayasası bu kilitlenmeyi aşmak üzere, cumhurbaşkanlığı seçimini hem kolaylaştırdı, hem zorlaştırdı. 102. maddedeki 'üçte iki çoğunluk' koşulu, üçüncü turda 'salt çoğunluk' olarak düzenlendi. Dördüncü turda TBMM'nin feshedilmesi yolu açıldı.
1989'da Özal, 1993'te Demirel, 2000'de Sezer, 1982 Anayasası'na göre seçildiler.
Turgut Özal'ın seçiminde o zamanki SHP grubu, oylamaya katılmamıştı. Ancak Anayasa Mahkemesi'ne gidilmedi. Demirel ve Sezer de ise zaten katılım sorunu yaşanmadığı için 367 tartışması olmamıştı.
2007'de henüz seçime geçilmeden 367 krizi çıktı.
CHP sorunu Anayasa Mahkemesi'ne götürüyor. Eğer Mahkeme, 102. maddeyi 'Oylamada 367 aranır' şeklinde yorumlayıp 'içtihat' niteliğinde bir karar üretirse, bundan sonraki turlarda 'üçte iki çoğunluk' olmadan seçim yapılamayacak.
AKP 367'yi bulamazsa parlamento, 20 günün sonunda feshedilerek seçime gidilecek.
İktidar grubu kulislerinde dün yüzler asıktı. ANAP lideri Erkan Mumcu'nun, Meclis'e katılmayacağını açıklayarak milletvekili grubuyla birlikte Genel Merkez'de kalması üzerine AKP'deki 'fire' beklentisi gerçekleşmedi. 4 üyeli DYP grubu bölündü!
Başbakan Erdoğan ve AKP'nin cumhurbaşkanı adayı Gül toplantıya birlikte girdiler.
Tayyip Bey sıkıntılıydı. 28 Şubat sürecinde Erbakan'ın kurmaylarından olan eski Refahlı milletvekiliyle karşılaştık. ANAP'ın oylarıyla 367'nin sağlanacağını ve üçüncü turda Abdullah Gül'ün cumhurbaşkanı seçileceğini savunuyordu. Ancak manzara hiç de öyle değil. TBMM Başkanı Bülent Arınç, Erdoğan-Gül'e 'Siz olmazsanız ben adayım' baskısıyla AKP'yi 367 krizine itti. Gül 357'de kaldı.
CHP lideri Baykal, televizyondan Arınç'ı izlerken 'Uzlaşma arasalar bu duruma düşmezlerdi. Şimdi herkes seçim noktasına geldi' diyordu.
Gözler Anayasa Mahkemesi'nde.
AKP yönetimi bir 'hukuk darbesi'nden endişe ediyor, ancak onlar da seçimi 'mahkemelik' yaparak bu sürece katkı yaptılar.
Krizden çıkmanın en demokratik yolu yeni cumhurbaşkanını yeni Meclis'in seçmesidir.



dsazak@milliyet.com.tr

Yazarın eski yazılarına ulaşmak için tıklayın