Yaman TÖRÜNER Çözüm

Cari açık bu yıl nasıl kapandı?

Hesap gayet basit. Yıl başından bu yana ülkemize özel sektör aracılığıyla giren yabancı sermayenin sadece büyüklerini alsak, aşağıdaki manzarayla karşılaşıyoruz:


Akbank (20%)	Citigroup	3.100
Finansbank	National Bank of Greece	2.259
Tekfenbank	EFG	182
Şekerbank	Bank Turan Alem	259
Doğan Yayın TV	Axel Springer	488
Eczacıbaşı	Zentiva	607
Smith Wesson Investment		350
Toplam		7.225

Bu toplamda, diğer giren yabancı sermaye yok.
Demek ki yaklaşık 7.5 milyar dolar sıcak para dışında doğrudan yatırım için yabancı para girmiş. Bunlar dışında, Hazine'ye giren özelleştirme gelirleri var:


Türk Telekom (55%)	Oger % Telecom	4.300
Mersin Seaport	Akfen/Singapur	755
Halkbank (25%)	IPO	1.800
İETT	Sama Dubai	1.156
Arazi satışı	Zorlu Group	800
Toplam		8.811

Özelleştirme gelirlerinin toplamı 8.8 milyar dolar olsa da, ödenen katma değer vergileriyle birlikte bu tutar daha da artıyor. Kısacası, 4.5 ay içinde ülkemize yaklaşık 17 milyar dolar doğrudan yatırım girmiş.
Bu çok büyük bir rakam ve rekor seviyede bir yabancı yatırım. 2003 yılında doğrudan yabancı yatırım cari açık finansmanının sadece yüzde 16'sını karşılarken, Mart 2007 sonu itibariyle son bir yılda yüzde 80'ini karşıladı.

Mal satarak faiz ödüyoruz
Kısacası, eskiden ilave borç alarak Hazine borçlanması faizlerini ödüyorduk; şimdi mal satarak borç faizi ödüyoruz. Üstelik, borçlarımız azalmıyor, artıyor. Bütçedeki "faiz dışı fazla"nın tümü de borç faizi ödemeye gidiyor.
Mal satarak ve bütçeden kısıntı yaparak elde ettiğimiz dövizin fazlasını Merkez Bankası döviz rezervi olarak tutuyoruz. Yani, yabancılar bize sıcak para getirip bunun faizi karşılığında bizim mallarımızı satın alıyorlar.
Sonuçta, para koymadan özel sektörün ve devletin en kıymetli mallarına el konuluyor. Dünyanın en yüksek reel faizini verdiğimiz için de dünyadaki en büyük sıcak para bize geliyor. Sıcak para miktarının 70-80 milyar dolar olduğu hesaplanıyor.

Sonuç:
a) Kur düşük kalıyor. TL yüzde 60 civarında değerli. Üretim duruyor. Üretici ve ihracatçı perişan. İşsizlikle başa çıkılamıyor.
b) Ekonomi tamamen dışa bağlı durumda. Artık politik gelişmelere bile duyarlılığını kaybetti.(Bizim bilinçsiz ekonomi yöneticileri bu durumu "iyi" diye yorumluyor. Halbuki artık krizlere ve ekonomiye tam anlamıyla yabancı hükümetler ve ekonomiler karar verecek.)
c) Bu gidişle, devlet ve özel sektörün satılacak malı kalmayacak. Mal bitince de egemenlik elden gidecek.
d) Rakamlar iyi göründüğü için, cumhuriyet tarihinin en kötü ekonomi yönetimi alkış alıyor. Muhtemelen de seçimlerde yine bu yönetim kazanacak.

ytoruner@milliyet.com.tr