Faik ÖZTRAK

Hayaller ve gerçekler

Geçtiğimiz hafta Hazine Müsteşarlığı nisan ayının program tanımlı bütçe rakamlarını açıkladı.
Faiz dışı bütçe dengesinde maliye bakanlığının açıkladığından çok daha ciddi bir bozulma olduğu ortaya çıktı. Faiz gelirleri ve bir defaya mahsus gelirler hariç faiz hariç denge geçen yıl Nisan ayında 1 milyar YTL üzerinde bir fazla vermiş. Bu yıl ise 489 milyon YTL açık var.
Dört aylık toplam fazlada ise geçen yıla göre 2.9 milyar YTL tutarında bir azalma olmuş. Yılsonu hedeflerinden hızla uzaklaşılıyor.
Bir önceki hafta IMF'ye verilen niyet mektubundan KIT ürünlerine yapılması programlanan birçok zammın da seçim sonrasına ertelendiği açıkça görülüyordu.

IMF de hayal âleminde
Bunlara rağmen IMF, mektubun onaylanmasından sonra yaptığı açıklamada, hükümetin bu yıl GSMH'ye oran olarak yüzde 6.5 olan kamu kesimi faiz dışı fazla hedefini yüzde 6.7'ye çekmeyi taahhüt etmesini, olumlu karşıladığını belirtiyordu. Açıkçası bu IMF'nin de hayal âleminde yaşadığını ortaya koydu.
Geçen hafta, Devlet Bakanı'nın ve Merkez Bankası Başkanı'nın niyet mektubundaki imzaları daha kurumadan, mektupta yer alan sektörel vergi indirimleri yapılmayacağı taahhüdüne ters bir hükümet açıklaması geldi. IMF daldığı hayallerden uyanır gibi olduysa da sonu gelmedi.

Gizlenen denge
Şimdi karşımızdaki tablo oldukça vahim. Hükümet mali dengeleri hızla ve hırsla bozmaktadır. Son birkaç yılda bu hükümete karşı aşırı esnek tutumuna rağmen bazıları tarafından bir çapa olarak görülmeye devam eden IMF, bu özelliğini hızla yitirmektedir.
En önemlisi, bu tutum mali dengelerin içinde bulunduğu durumun vatandaştan gizlenmesine yardımcı olmaktadır. Uluslar arası yatırımcılar faiz dışı fazla hedefini yakalamak için GSMH'nin yüzde 1-1.5'i arasında tasarruf sağlayacak tedbir paketlerinden söz etmeye başladılar. Yılın son 5 ayında bu oranda tasarruf sağlayacak bir paket çok can yakar. Böyle bir paketin diğer hedeflerle tutarlı olarak uygulama imkânı olup olmadığı dahi tartışmalıdır.
Hükümetin devredeceği bu tablo vatandaşa net bir biçimde anlatılmalıdır. Yeni iktidarın hem ekonomideki mevcut kırılganlık ve açıkları azaltması, hem vatandaşına taahhüt ettiği program ve projeleri hayata geçirmesi yanında, bir de artık seçim öncesinde bozulan mali dengeleri yeniden toparlaması gerekiyor.
Daha hızlı büyümek ve daha fazla iş imkânı yaratmak bunları birlikte gerçekleştirmek becerisini göstermeye bağlı.