'Özel kuvvetler' 12 yıldır Irak'ta

Süleymaniye'de peşmerge taciziyle karşılaşan Türk askeri, 1995'te Kürt gruplar arasındaki çatışmalar sırasında Kuzey Irak'a gitmişti

BARKIN ŞIK Ankara

Kuzey Irak'ta peşmergelerin sözlü tacizi ve silah doğrultma eylemiyle karşılaşan Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) unsurlarının, yaklaşık 12 yıldır Süleymaniye, Erbil ve Dohuk'ta görev yapan Özel Kuvvetler Komutanlığı'na bağlı askeri görevliler olduğu belirtildi.
Gerginliğin dört yıl önce 11 ÖKK mensubunun ABD birliklerince başlarına çuval geçirilerek gözaltına alındığı Süleymaniye'de gerçekleşmesi dikkati çekti.

'Operasyonel değil'

TSK unsurları, Saddam Hüseyin döneminde Kuzey Irak'taki Kürt grupları KDP ve KYB'nin kendi aralarında 1995'te yaşanan çatışmalar sırasında "Ateşkes İzleme Gücü" olarak ilk kez Kuzey Irak'ta görev yaptı. Daha sonra "irtibat ofisleri"ne dönüşen, operasyonel olmayan bu askeri unsurların temel amacı, "Kuzey Irak'ta yaşanan otorite boşluğu nedeniyle bölgede PKK başta olmak üzere Türkiye'nin güvenliğini etkileyebilecek olayları izleyerek Ankara'ya rapor etmek" olarak belirlendi.
ABD'nin 2003'te Irak'ı işgal edip yönetim değişikliği sağlamasından bu yana TSK irtibat ofislerinin resmi misyonu "Bölgedeki koalisyon güçleri ve Kürt grupları KDP ve KYB ile temas" şeklini aldı.
Kuzey Irak'taki tüm faaliyetleri "angajman kuralları" adı verilen, sahip oldukları haklar ve tabi tutulacakları sınırlamaların belirtildiği yazılı metinlerle düzenlenen bu personelin durdurulması ya da aranması bu çerçevede söz konusu olamıyor. Ekiplerin güvenliklerini sağlamak amacıyla silah taşıma ve kullanma yetkisi bulunuyor.

Süleymaniye tesadüfü

Saddam Hüseyin devrilene kadar bölgede irtibat ofisleri ve Türk subayları bulunmasını teşvik eden ABD ve Kuzey Irak'taki Kürt gruplar, 2003'teki rejim değişikliği sonrasında çeşitli vesilelerle bundan duydukları rahatsızlığı dile getirdi.
ABD birliklerinin 4 Temmuz 2003'de Süleymaniye'deki irtibat ofisini basarak 3 subay ve 8 astsubaydan oluşan 11 Türk ÖKK mensubunu başlarına çuval geçirerek tutuklaması bu tutumun en bilinen örneği olurken Türk-Amerikan ilişkilerini de derin bir krize soktu.
İrtibat ofislerindeki personelin yanı sıra TSK, sınır güvenliğini sağlamak için Irak sınırından 5 kilometre içeride 1000 civarında personelden oluşan çeşitli birlikler bulunduruyor. Bölgeye hâkim, kritik noktalarda konuşlandırılan bu birliklerin, irtibat ofislerinin aksine gerektiğinde PKK'nın sızmalarına karşı operasyonel yetkilere sahip.


'PKK oldukça kalacağız'

Genelkurmay Harekât Başkanı Korgeneral Bekir Kalyoncu, 2006'da yaptığı açıklamada Kuzey Irak'taki Türk birlikleri konusunda şunları kaydetmişti:
"TSK'nın oradaki mevcudiyeti gizli bir olay değil. Terör örgütü bu bölgede kaldığı sürece birliklerimizin faaliyetlerini sona erdirmeyi düşünmüyoruz. Aslında bu birliklerimiz o ortama da katkı sağlamaktadır. Çünkü terör örgütleri nerede ne şekilde beslenirlerse beslensinler, günü geldiği zaman bulundukları bölgeye de zarar verirler. Sanıyoruz, Irak'taki yetkililer de bunun farkındalar ki, şimdiye kadar bu birliklerle ilgili çok büyük problemlerle karşılaşmadık."