Hurşit GÜNEŞ Gösterge

Hükümet enflasyonda başarılı! Hadi hayırlı tıraşlar!

Bu hükümetin son üç yıldır başarı sağlayamadığı konulardan biri de enflasyon. Bundan 3 yıl önce enflasyon bugünkünden daha düşüktü. Şu veya bu nedenle bu enflasyon yükseldi. Fakat hiç kimse bunu dile getirmiyor, hükümeti eleştiremiyor. Çünkü Merkez Bankası (MB) ortaya atılmış; "Aman ha! Bunun sorumlusu benim" diyor. Eh, bu da hükümetin de ekmeğine yağ sürmüş oluyor. Ortalıktan sıvışıyor.
Oysa enflasyon konusunda MB'nin kabahati sınırlı. Aksine, asıl kabahat hükümette. Siyasal sorumluluk da onda. Üstelik para politikası olabildiğince sıkı olduğuna göre MB neden eleştirilebilir ki? Tekrarlayalım, 2004 yılı nisanında (yani tam 3 yıl önce) 12 aylık TÜFE yüzde 10.18'dir. Geçen nisanda da yüzde 10.72. 2004 Mayıs'ında yüzde 8.88'dir. Dün açıklanan verilerle de yüzde 9.23.

Kaynağı anlaşılmalı
Enflasyonla ilgili en önemli konu bunun kaynağının belirlenmesidir. Bu kolay bir iş değildir. Talep mi ısınmaktadır, yoksa maliyetler mi hızla artmaktadır? Malum enflasyonun gerçek kaynağı saptanabilirse reçetesi de ona göre ayarlanır. Bize kalırsa enflasyon ne denli talep kaynaklı sanılırsa sanılsın, son yıllarda maliyetler büyük ölçüde beklentilerden etkileniyor.
Kaldı ki talep tarafında epeyce zamandır gözden kaçan bir gelişme var. Hükümet 2006 yılının ikinci yarısından itibaren harcamalarını hızla artırdı. Bu hem yatırımlarında hem de tüketim harcamalarında gözleniyor. Yani MB yalnız bırakıldığından, sıkı para politikasıyla sonuç almak güçleşiyor.
Enflasyon konusunda mayıs verisinden hareketle çok fazla bir yorum yapmak doğru değil. Çünkü bu ay olağandışı bir sürü gelişme oldu. Birincisi, kur epeyce düştü. Kurun enflasyon üzerindeki etkisi biliniyor.
İkincisi, havaların sıcak gitmesi nedeniyle meyve ve sebze fiyatlarındaki düşüş erken oluştu. Öte yandan, benzin fiyatları gayet istikrarlı gitti. Ve yine turizmde KDV'nin ineceği açıklaması beklentileri olumlu etkiledi. Mayıs ayındaki siyasal gelişmeler, özellikle bir erken seçim gündemine girilmesi zamların bekletilmesine neden oldu.

Beklentiler kırılmadı
Mayıs ayına ilişkin beklentiler yüzde 0.84 düzeyindeydi. Gerçekleşmenin yüzde 0.50 olması piyasaları sevindirebilir. Nitekim turizm (yüzde 0.86) ve ev eşyası (yüzde 1.85) dışında yüksek düzeyde artan harcama kalemi yok. Yaz aylarındaki fiyat rehavetine de çok güvenilmemeli çünkü bütçe delik deşik.
Yeni bir hükümet kurulana dek kamu harcamalarındaki gevşeklik sürerse iç talepte yavaşlama yine sınırlı düzeyde kalacaktır. Özetle, toplam enflasyon bir ayda 1.5 puan birden düştüğünden mayıs verisi ümit verebilir. Ama dipteki olumsuzluklar ortadan kalkmadığına göre birileri "Enflasyon düşüyor" derse, biz de "Hadi hayırlı tıraşlar" deriz.