Hurşit GÜNEŞ Gösterge

Bütçe şinanay! Özelleştirmeyle açık kapanmaz!

Önceki gün Maliye Bakanı Unakıtan bir toplantı düzenleyerek seçimler nedeniyle popülizm yapılmadığını, mali disiplinin sürdüğünü savundu. Unakıtan önce gelinen noktanın ne denli bir başarı olduğunu, sonra da mayıs verilerinin mali disiplini gösterdiğini savunmaya çalıştı.
Mayıs ayında bazı düzelmeler görünse de tek bir ay üzerinden yorum yapmak yanlış. Oysa 2007 yılının ilk 5 ayı toplu olarak değerlendirildiğinde harcamalardaki olağanüstü artış dikkat çekiyor. Üstelik sadece mayıs verilerine bakıldığında bile harcamaların yüzde 31, gelirlerin de yüzde 8 arttığı gözleniyor...
Ancak 2007 bütçesinde en fazla dikkat çeken husus vergi gelirlerindeki artışın enflasyona yenik düşmesi; yani reel olarak azalması. İlginçtir bu ne yeterince tartışılıyor, ne de nedeni merak ediliyor. Görülüyor ki; iç tüketimdeki, özellikle dayanıklı tüketim mallarındaki satış yavaşlaması vergi gelirlerine hemen yansıyor.
Üstelik iç tüketimin daha da düşmesi hedefleniyor. Şimdilik iç talep para politikasıyla kontrol edilmeye çalışılıyor. Seçimlerden sonra ise, kamu harcamalarında ciddi bir disiplin bekleniyor. Ancak bu durumda vergi gelirleri daha da keskin biçimde düşebilir. Diğer bir deyimle, vergi gelirleri ancak iç talebe ya da tüketime dayalı bir büyüme yapısıyla elde edilebiliyor.


Ocak-mayıs dönemi	2006	2007	% değişim
Harcamalar	67.923.300	82.742.433	21.8
1- Faiz hariç harcama	47.860.635	59.077.312	23.4
Personel giderleri	13.883.687	16.530.338	19.1
Sosyal güv. kur. devlet primi	1.798.148	2.043.609	13.7
Mal ve hizmet alımları	4.846.989	6.278.955	29.5
Cari transferler	22.685.751	28.838.901	27.1
Sermaye giderleri	1.948.943	2.708.128	39.0
Sermaye transferleri	1.224.790	1.800.633	47.0
Borç verme	1.472.327	876.748	-40.5
2- Faiz harcamaları	20.062.665	23.665.12	18.0
1- Genel bütçe gelirleri	67.408.697	78.419.891	16.3
Vergi gelirleri	54.850.851	59.223.613	8.0
Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri	4.382.970	5.231.845	19.4
Alınan bağış ve yardımlar ile özel	146.366	248.030	69.5
Faizler, paylar ve cezalar	7.881.236	7.779.624	-1.3
Sermaye gelirleri	147.274	5.936.779	3931.1
Bütçe dengesi	-514.603	-4.322.542	740.0
Faiz dışı denge	19.548.062	19.342.579	-1.1

Yatırım harcamaları artıyor
Öte yandan kamu harcamalarının bazı ana kalemlerinde aşırı artışlar gözleniyor. Özellikle sosyal güvenlik açıklarından kaynaklanan cari transferler geçen yıla göre yüzde 27 artmış. Üstelik bu kalem bütçenin üçte birini oluşturuyor. Bu reformun bir türlü yürürlüğe sokulamaması gediğin giderek büyümesine neden oluyor.
Öte yandan, rakamlar büyük olmasa da hükümet seçim öncesi yatırım harcamalarının musluklarını açmış görünüyor; geçen yıla göre artış yüzde 40.
Bütçenin denge verilerine gelince. İlk beş ayda açık yüzde 740 büyümüş. Hele mart ayındaki 5.5 milyar YTL'yi aşan Türk Telekom geliri olmasaydı bu açık çok daha büyüyecekti. Ortaya çıkacak olan 10 milyar YTL'yi aşan açık geçen yılın aynı ayına göre 20 kat bir artışı ifade edecekti.
Faiz dışı denge bile geçen yıla göre yüzde 1 azalmış. Kısacası, bütçe disiplininden ya da uygulandığından söz etmek çok zor. Gerçi şimdilik piyasalar buna ceza kesmiyor. Fakat seçim sonrası aynı performans sürerse, içerisinin dalgalanacağını bilmek için kâhin olmaya gerek yok.

hgunes@milliyet.com.tr