MİLLİYET'TEN SEÇMEN REHBERİ

Partiler ÖSS'ye karşı

Seçim bildirgelerini açıklayan AKP, CHP ve MHP'nin eğitim konusundaki vaatlerinde ortak nokta, üniversite giriş sınavı. CHP ve MHP sınavın kaldırılacağını vaat ederken, AKP sistemin yeniden yapılandırılacağını açıkladı

Kime, niçin oy vereceğiz / 1

Bahar Atakan - Ankara

Yaklaşık 5 yıldır iktidarda bulunan AKP ile 22 Temmuz seçimlerine "tek başına iktidar" hedefiyle hazırlanan CHP ve MHP, Türkiye'nin kronikleşen sorunların başında gelen eğitim konusunda birbirinden radikal vaatlerle seçmenden oy istiyor. Üç parti de, gençlerin korkulu rüyası olan üniversite giriş sınavına (ÖSS) ilişkin köklü sistem değişiklikleri vaat ediyor.
CHP ve MHP, ÖSS'yi kaldıracağı sözünü veriyor, ancak bunu hangi yöntemle yapacağına ilişkin somut öneriler getirmiyor.
Bildirgelerindeki vaatlere göre AKP ve MHP, reform yaparak YÖK'ü değiştirecek. 8 yıllık kesintisiz eğitimi CHP 10 yıla, AKP ve MHP 12 yıla çıkaracak.
CHP bildirgesinde "Eğitimi, bağnaz dini çıkar odaklarıyla, tarikatlarla kuşatma çabalarına kesinlikle fırsat vermeyeceğiz" denilirken MHP bildirgesinde dini, milli ve manevi değerlere yapılan vurgu dikkat çekiyor. İşte üç partinin seçmene vaatleri:

DİZİYE BAŞLARKEN

A&G araştırma şirketinin yaptığı son ölçümler, seçmenin oy verirken, yüzde 70-80'ler oranında oy vereceği partinin dünya görüşüne ve liderine baktığını gösteriyor. Milletvekili adayları, iktidar olma şansı ya da yüzde 10'luk barajı geçme şansı, seçmenin parti tercihinde daha alt sıralarda yer alıyor.
Araştırmanın ortaya koyduğu en düşündürücü sonuçlardan biri, seçmenin yaklaşık yüzde 50'sinin oy vereceği partinin ekonomik programını, sağlık ya da eğitimle ilgili düsüncelerini, dış politikayla ilgili programını bilmediğini ortaya koyması.
Milliyet, bugün başlattığı yazı dizisiyle bu alandaki boşluğu doldurmayı hedefliyor. Diziyi, vatandaşların partilerin programlarını, vaatlerini ana başlıklar üzerinde karşılaştırabilmelerini mümkün kılacak bir format üzerinde hazırladık.
Kuşkusuz, bu dizide aktarılanlar birer vaatten ibaret. Ama partiler bu vaatlerle kendilerini toplum karşısında bağlıyor, iktidara gelmeleri halinde önlerine konacak bir yükümlülük altına giriyor.
Bu dizinin, vatandaşlarımıza kime neden oy vermeleri ya da vermemeleri konusunda yardımcı bir rehber olacağına inanıyoruz.

TEMEL EĞİTİM

CHP 10; AKP, MHP 12 yıl zorunlu eğitim diyor

CHP ve MHP dershaneleri özel okula dönüştürmeyi, AKP her ilçeye kız ve erkek öğrenci yurdu vaat ediyor.

AKP

Okulöncesi eğitim oranı yüzde 25'ten yüzde 50'ye çıkarılacak.

2023'te zorunlu eğitim kademeli olarak 12 yıla çıkarılacak.

Mesleki eğitimin oranı 2013'te yüzde 50'ye, 2023'te yüzde 60'a ulaştırılacak. 4 ile 6. sınıflarda öğrenciler mesleğe yönlendirilecek.

Ortaöğretim reformu yapılacak.

Tekli eğitime geçilecek, sınıflar 30 öğrencili olacak.

Ücretsiz kitap uygulaması devam edecek.

Bilgisayar bilmeyen öğrenci kalmayacak.

Rehberlik ve psikolojik danışmanlık hizmetleri profesyonel yapıya kavuşturulacak.

AB ile eğitim, öğrenci değişim programları genişletilecek.

Gençlerin zararlı madde ve alışkanlıklardan korunması için programlar geliştirilecek.

CHP

Tüm çocuklar 2 yıllık okulöncesi eğitimden geçirilecek.

Kesintisiz temel eğitim 10 yıl olacak.

Organize sanayi bölgelerine yatılı meslek liseleri açılacak.

Zorunlu bağışa son verilecek.

Kırsal ve yoksul yörelerde yatılı okullar açılacak.

Ders kitaplarını devlet verecek, öğrenciye gıda yardımı yapılacak.

Okulda şiddete son verilecek.

Kız çocuklarının temel eğitime düzenli devamı konusunda gerekli izleme ve denetim sağlanacak.

Kız çocuklarının okullaşma oranı artırılacak.

Şehit ve gazi çocuklarının her kademedeki eğitimlerinin güvencesini oluşturacak mali ve kurumsal düzenlemeler yapılacak.

Engelli ailelere yönelik eğitim ve sosyal danışmanlık hizmetleri yaygınlaştırılacak.

MHP

Zorunlu eğitim 12 yıl olacak. Okulöncesi eğitim, temel eğitim kapsamına alınacak.

Mesleki eğitime ağırlık verilecek.

Sınıflar 30 öğrencinin altına indirilecek.

Sabahçı-öğlenci uygulaması kaldırılacak.

Üstün zekâlı, üstün yetenekli, engelli gençler için eğitim imkânları artırılacak.

Bilim ve Teknoloji Bakanlığı kurulacak.

Suç işlemiş, hüküm giymiş gençler için meslek edindirme kursları açılacak.

Kumar, fuhuş, anarşi ve teröre karşı gençleri korumak amacıyla sosyal-kültürel ortamlar oluşturulacak.

YÜKSEKÖĞRETİM-ÖSS

Meslek yüksekokulları için yeni düzenleme

Üç parti de ÖSS'ye karşı. AKP ve MHP YÖK'ün yapısını da değiştirmeyi vaat ediyor.

AKP

Lise son sınıfta yapılan ÖSS yerine 10, 11 ve 12. sınıflarda her yıl düzenlenecek sınavlarda alınan puanlara göre öğrenciler yükseköğretime geçecek.

Anayasa'nın 130. ve 131. maddeleri değiştirilerek YÖK ve ÖSYM yeniden yapılandırılacak.

Meslek yüksekokulları işlevsel hale getirilecek.

Üniversiteler tek tip olmayacak, dinamik hale getirilecek.

Harvard, Oxford ve Cambridge gibi dünyanın saygın üniversiteleri Türkiye'de kampus açabilecek. Türk üniversitelerinin Ortadoğu, Türk dünyası ve AB'de kampus açması için çalışılacak.

Öğretim elemanı açığını kapatmak amacıyla yerli ve yabancı akademisyenlerin Türkiye'ye gelmesi teşvik edilecek.

Burs miktarı artırılacak.

Üniversitelerle işbirliği yapılarak her ilde İş Kurma ve Geliştirme Merkezleri oluşturulacak.

Her üniversiteye teknopark kurulacak.

CHP

ÖSS kaldırılacak.

10 yıllık kesintisiz eğitimin son 2 yılında öğrencilerin üçte ikisi mesleki, üçte biri genel eğitime yönlendirilecek. Zorunlu olmayan 2 yıllık ortaöğretimde (lise) öğrenciler mesleki eğitim veya genel kültür eğitimi görecek.

Mesleki eğitimde başarı düzeyini aşanlar sınavsız meslek yüksekokullarına devam edecek. Genel eğitimde başarılı olanlar ÖSS'ye katılmadan yükseköğrenime geçecek.

Üniversiteler tek tip olmayacak. İdari ve bilimsel özerkliğe kavuşturulacak.

Vakıf üniversitelerinin kendi kaynaklarıyla gelişmeleri özendirilecek.

Açıköğretim sistemi geliştirilecek.

Üniversite öğrencilerine bedelsiz internet verilecek.

Bursların geri ödemesindeki sorunlar çözülecek.

MHP

ÖSS kaldırılacak. Ortaöğretim başarısını ve ortaöğretim sonunda yapılacak Olgunlaşma Sınavı'nı esas alan üniversiteye geçiş sistemi uygulanacak.

Üniversiteler, idari-mali özerkliğe kavuşturulacak. YÖK, standart belirleme, koordinasyon ve planlamadan sorumlu olacak.

Özel üniversite kurulması teşvik edilecek.

Yurt temin edemeyenlere yurt kredisi verilecek.

Üniversitelerin, Ar-Ge projeleri geliştirmesi ve uygulaması teşvik edilecek.

DİNİ EĞİTİM

CHP: Seçmeli din eğitimi dersi

CHP ve MHP, din eğitimi alanında değişiklik vaat ederken AKP, iktidarı dönemindeki en tartışmalı konulardan biri olan imam hatip liseleri için bir taahhütte bulunmadı.
CHP dini eğitim konusundaki önerisini, "Din kültürü dersi zorunlu olmaktan çıkarılıp isteğe bağlı hale getirilecek" ifadesiyle beyannamesine geçirdi. MHP, bu konudaki önerilerini şöyle sıraladı:

İlköğretimin 6. sınıfından itibaren Kur'an-ı Kerim'i Okuma ve Anlama, İlmihal Bilgileri, Peygamberlerin Hayatı gibi seçmeli dersler konulacak.

Yaz Kuran kursları, milli birlik ve beraberliği perçinleyen, bayrak, şehitlik ve gazilik değerlerini özümseten anlayışla eğitim verecek.

Hoca Ahmet Yesevi, Mevlana, Hacı Bayram Veli ve Yunus Emre'nin hayatı ve felsefesi ilköğretimde seçmeli olarak okutulacak.

ÖĞRETMENLER-AKADEMİSYENLER

MHP: Öğretmene ayda 230 YTL

AKP

Öğretim üyesi yetiştirme programlarına ağırlık verilecek.

Öğretim üyeleri ve araştırmacıların yurt çapında değişimine imkân veren misafir öğretim üyeliği sistemi desteklenecek.

MEB'in merkez ve taşra teşkilatı yönetimi değiştirilecek.

CHP

Özlük hakları iyileştirilecek.

Sözleşmeli öğretmenlik kaldırılacak.

Öğretmenlere grevli toplu sözleşmeli sendikal hak tanınacak.

MHP

Öğretmenlik, öğretim üyeliği cazip hale getirilecek.

Öğretmenlere ayda 230 YTL geliştirme tazminatı verilecek.

Öğretmenlerin terfisinde veliler de söz sahibi olacak.

UZMANLAR NE DİYOR?

Kaldırırım demekle kaldırılmaz

ÖSS sınavını yapan ÖSYM'nin Başkanı Prof. Dr. Ünal Yarımağan, siyasetçilerin ÖSS'yi slogan olarak kullandığını vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı: "Bunun arkasında büyük, 2-3 cilttlik proje olması gerekirdi, yok. ÖSS, 'kaldırdık' denilince kaldırılmaz. ÖSS'nin kaldırılması için kontenjanların iki kat artırılması lazım. Ortaöğretim ve yükseköğretimde reform yapılmalı. Eğitim kalitesi artırılmalı. Öğrenciler yeteneklerine göre yönlendirilmeli. Mesleki ve teknik eğitim çok güçlendirilmeli. Hiçbir siyasetçinin eğitim projesi yok, tümü sloganlar üzerinden konuşuyor. Bu öneri getirilirken somut olmalı, ayrıntılı projeler olarak sunulmalıydı. Bir bilim adamı olarak bu kadar az cümleden yorum yapamam."

NTV'de önceki akşam CHP'nin ÖSS vaadinin "uçuk, hayal" olduğunu söyleyen Milli Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik, "ÖSS'nin şekli veya adı değişir, ama kaldırılamaz. YÖK'ün üniversiteler arasında koordinasyonu sağlayan, standartları belirleyen ve akademik ölçütleri koyan kurum olması gerek" dedi.

Eski YÖK Başkanı Prof. Dr. Kemal Gürüz, "İktidar değişti ÖSS kalkacak, diye bir şey mümkün değil. Tahminim ÖSS 3 sene içinde kalkar. 3,5 saatlik sınavla müfredat değerlendirilemez. Olgunluk sınavı getirilmeli" diye konuştu.

Eski Talim ve Terbiye Kurulu Başkanı Prof. Dr. Ziya Selçuk CHP'nin "din dersinin seçmeli olması" konusundaki vaadi için "Anayasa'ya göre zorunlu. Anayasa değiştirilmeden din dersi seçmeli olamaz" dedi. Selçuk, finans modeli değişmeden sınıfların ancak 10 yılda 30 kişiye inebileceğini belirterek "Partilerin 21. yüzyılı kucaklayan somut hiçbir vaadi yok" görüşünü dile getirdi.

DEMOKRAT PARTİ

Türban serbest olacak


DP'nin henüz resmen açıklanmayan seçim bildirgesinde üniversite öğrencilerine türban serbestliği vaat ediliyor.
DP'nin taslak metninde vaatler şöyle sıralanıyor:

Yoksul ailelerin çocuklarına ücretsiz okulöncesi eğitim sunulacak.

Öğretmen ve öğretim görevlilerinin özlük hakları iyileştirilecek.

Karne parası kaldırılacak.

Ders kitapları ücretsiz dağıtılacak.

Meslek liselerinin oranı iki katına çıkarılarak üniversitelerin önündeki yığılmanın önüne geçilecek.

Bilim ve Teknoloji Meslek Liseleri açılacak.

YÖK, üniversiteler arası eşgüdümü kurumuna dönüştürülecek. Üniversiteler, en üst düzeyde özerkliğe kavuşturulacak.

Dekan ve rektörlerin seçimlerinde idari personele de oy kullanma hakkı verilecek.

Vakıf üniversitelerinde yüzde 50 oranında burslu öğrenci okutulması sağlanacak.

Mezunların sağlık harcamalarını işe girene kadar devlet karşılayacak.

YARIN:

SAĞLIK VE ÇEVRE