Milliyet yazarları seçmenin nabzını tutuyor

Yarış üç parti arasında geçer

Trabzon sahilindeki ilçeleri dolaşıp nüfusun yüzde 1'i kadar seçmenle konuştum. Fındık ve çay krizine rağmen AKP birinci parti görünüyor

ALİ EYÜBOĞLU YAZIYOR

TRABZON


Seçmenin nabzını tutmak için Doğu Karadeniz seyahatine çıkmadan önce şöyle bir önyargım vardı. Bir dönem, "Hamsi kavağa çıkar mı?" dediği için o seçimde Süleyman Demirel'i silen Karadenizli artık para etmeyen fındık ve çay yüzünden bu kez aynı şeyi Recep Tayyip Erdoğan'a yapacak...
Trabzon'u bir uçtan bir uca dolaşınca, Rize ve Artvin'i turlayıp 1.600 kilometre yol yapınca gördük ki Recep Tayyip Erdoğan da, AKP de dimdik ayakta...
Üç gün boyunca Trabzon'un sahilindeki ilçeleri Of, Sürmene, Araklı, Arsin, Yomra, Akçaabat, Çarşıbaşı, Vakfıkebir, Beşikdüzü'nü, iç kısımdaki Maçka, Tonya ve Şalpazarı'nı dolaştım. Gittiğim her ilçede merkez nüfusunun yüzde 1'i kadar seçmenle konuştum.
Ad soyad, yaş, meslek, 3 Kasım 2002'de hangi partiye oy verdiklerini, 22 Temmuz'da kime oy vereceklerini, parti değiştirmişlerse sebebini sordum.
294 bin 843 seçmenin olduğu 13 ilçede yüzde 33 ile AKP birinci, yüzde 23 ile CHP ikinci, yüzde 14 oy oranıyla da MHP üçüncü.
159 bin 32 seçmenin bulunduğu Trabzon merkezde ise "Oyum AKP"ye diyenlerin oranında birkaç puanlık düşüş, CHP ve MHP'de aynı ölçüde yükseliş söz konusu...
İl merkezinde ve ilçelerdeki yüzde 17 oranındaki "kararsızlar" dağılmadan Trabzon genelindeki eğilim şöyle:
AKP yüzde 30, CHP yüzde 25, MHP yüzde 17...
Trabzon'da yüzde 10 barajını aşan başka parti yok.
"AKP'ye oy verdim, elim kırılsın. Tayyip, fındık ve çay üreticisini perişan etti" diyen bir hayli seçmen bulunmasına karşın AKP'nin oylarında büyük bir düşüş olmamasının sebebi, ilk kez oy kullanacak genç seçmenlerin tercihi...
Trabzon ve ilçelerinde ilk kez oy kullanacakların yüzde 40'ı oyunu AKP'ye vereceğini söyledi, yüzde 36'sı CHP, yüzde 14'ü MHP'den yana tercih bildirdi. Yeni seçmenlerin yüzde 7'si de Genç Partili...
AKP'ye oy vermeme kararı alıp cumhurbaşkanlığı seçimi sürecinde AKP'ye yapılanların haksızlık olduğunu düşünüp yeniden "AKP" diyen seçmenler de var...

DSP'den MHP'ye ve Genç Parti'ye oy

Seçime girmeyen DSP oyları ittifak yaptığı CHP kadar MHP ve Genç Parti'ye kaydı. Seçime katılmayan ANAP'ın oyları ise dört bir yana dağıldı. AKP, DP, MHP ve hatta CHP'ye bile oy vereceğini söyleyen ANAP'lılar var.
MHP'nin 1. sıra adayı Süleyman Yunusoğlu'na Trabzon'da ne olur diye sordum.
Yunusoğlu, "Hedefimiz 8-0. Trabzon'da birinci parti olacağız" dedi.
CHP Trabzon İl Başkanı Lütfü Karakullukçu'nun tahmini ise şöyle:
"4 CHP, 3 AKP, 1 MHP."
AKP Trabzon 1. sıra adayı olan Bayındırlık ve İskân Bakanı Faruk Özak ise "Trabzon merkezde 160 bin seçmen var. Bu da 40 bin aile reisi demektir. 25 binine ulaşıp elini sıkmak istiyorum. İnsanlarla bire bir temas kurunca işin rengini kestirmek daha kolay. Tahminimi ancak 15 Temmuz'dan sonra söyleyebilirim" dedi.
TAHMİN: Benim tahminime gelince: 4 AKP, 2 CHP, 2 MHP.




RİZE

Yılmaz için dur durak yok
Rize'de eski Başbakan Yılmaz'ın karşısında çok iyi çalışan AKP örgütü var. Yılmaz'ın, kazanabilmesi için aynı tempoda çalışması gerekiyor

Eski Başbakan Mesut Yılmaz'ın Rize'den bağımsız adaylığı kesinleşince Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Rize listesine son şeklini vermek için AKP İl Başkanı Hasan Karal'ı arar.
Erdoğan, Karal'a "Haçan Hasan, Rize'ye durum nedur?" diye sorar.
İl Başkanı Karal, "Rize'ye 3-0 yaparuk da Başbakan'ım" diye hava atınca da Erdoğan, taşı gediğine koyar:
"İyi o zaman Hasan, seni 3. sıraya yazdım. Seçilir gelirsin."
Erdoğan'la Karal arasındaki konuşmaya tanıklık etmediğim için Rize'de duyduğum bu efsanenin ne kadarı doğru, ne kadarı değil bilemem.
Ama görünen o ki, AKP'liler stratejilerini Rize'de 3-0 yapıp eski il başkanlarını TBMM'ye göndermek üzerine kurdu.
Rize'nin yeni vekillerinin kim olacağını eski ve yeni başbakan arasındaki taktik savaşları belirleyecek.

AKP, 20 Temmuz'da miting yapacak

Altı kez ANAP adına Rizeliden oy isteyen ve fazlasıyla da alan Mesut Yılmaz, bu kez bağımsız, yani partisiz olarak iktidara ve Başbakan'a karşı mücadele verecek.
Rize'de Yılmaz'ın popülaritesi çok yüksek. Kazası Çayeli'nden sonra en yüksek oy aldığı Pazar ilçesinde halkla kucaklaşma turuna çıkan Yılmaz'ı saat 10.00'dan 17.30'a kadar takip ettim.
Yılmaz'a ilgi büyüktü. Sadece hatıra fotoğrafı çektirenler oy verse Yılmaz kesin Meclis'e gider. Ancak gel gör ki işin içyüzü pek öyle değil.
Yılmaz'ın çay içip sohbet ettiği yerlerde ardından nabız yokladım ve hep benzer tabloyla karşılaştım.
Birkaç dakika önce Yılmaz'la sohbet edenlerden hepsi, "Mesut banko kazanır, iki milletvekili de AKP çıkarır" dedi. Peki siz Yılmaz'a oy verecek misiniz? diye sorduğumda bazen bir, bazen iki, bazen de üç kişi el kaldırıp "evet" dedi.
Çünkü Rizeli, hiç bağımsız milletvekili seçmedi, hep bakan, başbakan seçmeye alıştı!
Yılmaz'ın arkasında ne parti var, ne de teşkilat. AKP'li Ali Bayramoğlu, Lütfi Çırakoğlu ve Hasan Karal'ın arkasında ise işinin ehli bir teşkilat var.
Rize'nin Belediye Başkanı Halil Bakırcı AKP'li... Başkan, "Seçimi ne Halil Bakırcı ne de Ali Bayramoğlu, burada seçimi Başbakan alır" dedi.
Erdoğan'ın "altın vuruş" yapacağı Rize mitingi 20 Temmuz'da...
Seçimler, birçok Rizelinin yaylada olacağı bir dönemde yapılacak. Sohbetimizde Bakırcı, "22 Temmuz'da yaylalarda olan 10 bin civarındaki hemşerimizi halk otobüsleriyle alıp sandık başına, sonra da yayladaki evlerine taşıyacağız. Yılmaz'ın o gücü var mı?" dedi.
AKP'liler, "Bağımsıza vereceğiniz oy boşa gider"i bellekler öylesine yerleştirdi ki, Yılmaz bunu aşmak için söylemini değiştirdi.
Yılmaz, "Sadece bağımsız bir milletvekili değil, merkez sağı toparlayacak birini seçeceksiniz. Meclis'e gidersem yeni bir parti kuracağım" demeye başladı. Sohbetimizde ise bu konuyu bir adım daha ileri götürdü:
"Meclis'e girince kısa sürede grup kurarım."
Yılmaz'ın Rize tahmini şöyle:
"Bir ben seçilirim, iki de AKP çıkarır."
Belediye Başkanı'nın şimdiden bakan ilan ettiği AKP'nin Rize 1. sıra adayı Ali Bayramoğlu ise Yılmaz'a hiç mi hiç şans tanımadı. MÜSİAD'ın eski başkanı olan Bayramoğlu, "Kamuoyu yoklamaları Rize'de AKP'nin yüzde 60, Yılmaz'ın da yüzde 15 civarında oy alacağını gösteriyor. Kamuoyuna mal olmuş, birçok hizmetler yapmış, doğrularıyla yanlışlarıyla bir Rizeli Mesut Yılmaz. Üstünde Rizeli markası var. Bu markaya halel getirmemesi lazım. Bana göre seçilemeyip Rizeli markasına halel getirecek" dedi.
TAHMİN: Seçime üç hafta kala Rize'deki görüntü şu:
AKP yine birinci parti ve iki milletvekilliği garanti. Yılmaz için bağımsız milletvekilliği kesinlikle "çantadaki keklik" değil. AKP'ye karşı işi cidden zor ama bu tempoda çalışmaya devam ederse seçilir.
Şayet Yılmaz, kendisine büyük ilgi gösteren Rizelilerden aynı ölçüde oy alırsa AKP'nin garanti gibi gözüken iki koltuğundan biri de CHP'ye gidebilir.



ARTVİN

2 milletvekili 4 şanslı parti
Artvin'in iki milletvekili var, ama birer sandalye alma şansına sahip parti sayısı dört. CHP'nin birinciliği kesin de ikinci olacak parti belirsiz

AKP rüzgârının Türkiye'yi salladığı son yerel seçimlerde bile bu partiye belediye başkanlığı kaptırmayan, Türkiye'nin tek ÖDP'li ilçe belediye başkanına sahip Artvinli, 22 Temmuz'da ne yapar?
Görünen şu:
Artvin'in milletvekili sayısı iki, TBMM'ye birer milletvekili gönderme şansına sahip parti sayısı ise dört:
CHP, DP, AKP ve MHP.
Artvin'de bu kez de en favori parti CHP.
Artvin'in 20. dönemde CHP milletvekili olarak Ankara'ya gönderdiği Metin Arifağaoğlu rakiplerine oranla birkaç adım önde.

CHP'liler '2-0'
diyor, ama zor
CHP'liler "Artvin'de 2-0 yaparız" diyor, ama ikinci sıradaki eski vali Adil Yazar'ın TBMM'ye gitmesi imkânsız olmasa da zor.
Çünkü DP, Artvin'den sevilen bir ismi aday gösterdi.
3 Kasım 2002'de Artvin'den ikinci parti olarak çıkan AKP de 1. sıraya hayli stratejik bir ilçeden aday yerleştirdi.
Artvin'de, partisi kadar şahsi oy potansiyeline sahip DYP'li Hasan Ekinci bu kez yarışta yok. DP, onun yerine birinci sıraya Boğaziçi Üniversitesi'nden Tansu Çiller'in öğrencisi H. Adnan Çeltikoğlu'nu koydu.
Müteahhit Çeltikoğlu, özellikle Artvin'in merkezinde sevilen bir isim. Çünkü Çeltikoğlu, diğer partilerin birinci sıra adayları gibi ilçelerinden değil, merkezden. Artvinlilere göre bu ciddi oy getirecek bir avantaj...
AKP, 3 Kasım 2002'de en çok oy alıp rakiplerine açık ara fark yaptığı Yusufelili Ertekin Çolak'ı aday gösterdi.
Diğer adaylar gibi o da Hopa'ya tünel taahhüdü yapıyor, ayrıca da Artvin Şavşat Ciritdüzü'ne havaalanı sözü veriyor.
Yusufelililerin, "İktidardan birini seçersek, belki burada yapılacak baraja engel oluruz da ilçemiz sular altında kalmaz" umudu da imam hatipli Çolak'ın artısı...

MHP'nin oyunu katlaması gerekir

Artvin'in iddialı bir başka partisi ise MHP.
3 Kasım'da Artvin'de 4. parti olan MHP'nin 1. sıra adayı, eski il başkanı Zafer Aydemir...
CHP'nin birinci sıra adayı Metin Arifağaoğlu gibi Borçkalı olan Aydemir, MHP'nin Artvin'deki oyunu iki kat artırabilirse seçilir. Aksi halde işi zor.
TAHMİN: Sonuç olarak tahminim şu:
Artvin'de CHP banko bir milletvekili çıkarır. DP Türkiye barajına takılmazsa daha önce iki kez ANAP'tan, bir kez de DYP'den şansını deneyen ama başaramayan H. Adnan Çeltikoğlu bu kez milletvekili rozetini takar.
DP barajı aşamazsa bu kez şans AKP'nin yüzüne güler; Ertekin Çolak seçim kurulundan mazbatasını alıp Ankara'ya gider.


YARIN

MALATYA, ELAZIĞ, ESKİŞEHİR