Güngör URAS Olayların içinden

İhracata dayalı büyüme gerçekleşti

2007 yılının ocak, şubat ve mart aylarında özel tüketim ve özel yatırım harcamalarındaki artışın yavaşlamasına karşılık, ihracat (bir yıl öncenin aynı dönemine göre) yüzde 24.2 oranında arttı. İhracata dayalı olarak sanayi kesimi yüzde 7.5 oranında büyüdü.
Sanayi kesimindeki büyüme ticaret, ulaştırma kesimleri ile ithalatta da büyümeye yol açtı. 2007 yılının ilk 3 ayında sanayi kesimi yüzde 7.5 büyüyünce, ticaret kesimi yüzde 6.3 oranında, ulaştırma kesimi yüzde 7.3 oranında büyüdü. İthalat vergisi artışı yüzde 8.8 oranında gerçekleşti. (Bu dört kesimdeki büyüme, milli gelir büyümesinin yüzde 71'ini oluşturuyor.)
Tarımdaki büyümenin yüzde 1.1 oranında kalmasına rağmen sanayideki yüzde 7.5 büyümenin etkisinde 2007 yılının ilk 3ayında iyi bir büyüme hızı yakalandı.

Büyüme devam ediyor
Milli gelir (GSMH) yüzde 6.7 oranında arttı. İlk 3 aydaki artış oranları 2004 yılında yüzde 13.9 idi. 2005 yılında yüzde 7.5 oldu. 2006 yılında yüzde 6.4 olarak gerçekleşti.
(İnşaat kesimi 2006 yılının ilk 3 ayında yüzde 27.1 oranında büyümüştü. Bu yıl yüzde 16.2 oranında büyüdü. Ancak inşaat kesiminin toplam milli gelir oluşumu içindeki ağırlığı (payı) sadece yüzde 4.9 oranında. Halbuki sanayinin ağırlığı (payı) yüzde 32.8 oranında. İşte bu nedenle büyüme hızını inşaattaki gelişmeler değil, sanayideki gelişmeler etkiliyor.)

Tüketimde yavaşlama var
İlk 3 ayda milli gelir yüzde 6.7 oranında arttığına göre, acaba bu artan geliri kimler harcadı? (Gelirin kimin cebine girdiğini tespit edemediğimiz için, harcamalara bakıyoruz.)
Milli gelir 2007 yılının ilk 3 ayında yüzde 6.7 oranında artarken, özel tüketim harcamaları sadece yüzde 1.6 oranında, özel yatırım harcamaları sadece yüzde 2.5 oranında arttı.
Gıda harcamaları geçen yılın aynı dönemimde yüzde 8.4 artmıştı. Bu yıl yüzde 1.8 arttı. Dayanıklı tüketim malı harcamaları geriledi.
Özel sektör makine ve teçhizat yatırımı harcamaları geçen yıl yüzde 32.8 artmıştı. Bu yıl yüzde 2.6 geriledi. Bina yatırım harcamalarındaki yüzde 22.8 artış yüzde 17.9'a düştü.
Demek ki milli gelirdeki artış, harcama yapacakların eline geçmedi. Görülüyor ki ellerine geçen parayı hemen gıda ve dayanıklı tüketimde kullanan alt gelir grupları gelir artışından yararlanamadı.
Büyümenin devam etmesine, sanayi kesimindeki büyümenin ihracat artışına dayalı olarak gerçekleşmesine sevinelim. Ama artan gelirin nereye gittiği konusunu da araştıralım.

Artan gelir nerede harcanıyor?
(Harcamaların önceki yılın aynı dönemine göre değişim oranı)
	2004	2005	2006	2007
İlk 3 aylık büyüme	13.9	7.5	6.4	6.7
Özel tüketim artışı	12.4	4.1	8.4	1.6
- Gıda	5.3	3.3	6.5	1.8
- Dayanıklı eşya	48.0	3.2	13.5	-1.0
- Yarı dayanıklı eşya	8.3	9.0	12.8	1.1
Özel yatırımlar	65.5	8.8	30.2	2.5
- Makine teçhizat	92.1	5.1	32.8	-2.6
- Bina	14.7	20.8	22.8	17.9