|
|
|
 |
|
|
OSMANLI'NIN ANA İLHAM KAYNAKLARINDAN BİRİ: BİZANS İMPARATORLUĞU
Bizans üzerinden Osmanlı'yı ve Türkiye'yi anlamak
Radi Dikici'nin ezber bozmaya niyetli son kitabı "Şu Bizim Bizans", Bizans İmparatorluğu'nun tarihini anlatırken, bu kültürün bizdenliğini de ortaya koyuyor.
HAKKI TAŞ
Bir Afrikalı atasözü der ki, aslanlar kendi tarihçilerine sahip oluncaya kadar avcılık öyküleri avcıları yüceltmeye devam edecektir. Uluslaşma sürecindeki her toplum, kendini tarih kitaplarında kahraman avcı ilan ederken, komşuları en fazla avlanan aslan olmaya mahkum kaldı. Bu açıdan milli tarih yazımının Yunanistan ve Türkiye'deki örnekleri, içerik yönüyle zıt olsa da işlev ve üslubu açısından birbirine çok yakın duruyor.
Tarih kitaplarının avcı öykülerinden öteye gitmesinin öyle uzun bir mazisi de yok. En son iki 'ebedi düşman' Fransa ve Almanya'nın ortak tarih ders kitabı yazma projesi oldukça yeni ve anlamlı. Türkiye'de devlet eliyle bu çerçevede gelişmeler olsa da, kültürel alanda anlayışların değişmesi zaman alacak gibi. Radi Dikici'nin son çalışması "Şu Bizim Bizans", bu uzun yokuşta şüphesiz çok değerli bir katkı olacaktır.
"Şu Bizim Bizans", bu katkıyı, aslında en başta başlığıyla yapıyor! Okurun zihninde 'Bizans tarihini niye okuyayım?' diye belirecek olası bir refleksi bu başlık cevaplıyor. Bizi biz yapan mayada bu kültürün de olduğunu, dolayısıyla Bizans'ın bizim de olduğunu peşinen söylüyor!
Ters açıdan okumak
Dile kolay, bin yılı aşkın süredir ayakta kalmış bir imparatorluk söz konusu olan! Bizans -daha doğrusu- Doğu Roma İmparatorluğu pek çok alanda Osmanlı'nın ana ilham kaynaklarından biri.
Kitap, resmi tarihin dışladığı bu devin ne kadar da içimizde olduğunu, Osmanlı'yı ve Türkiye'yi nasıl etkilediğini tarihsel bir düzlem üzerinde gösteriyor. Bu çerçevede, geçmişimize 'ille de sövmenin' objektiflik olmadığını bilmekle beraber, İstanbul'un fethi gibi olayları ters açıdan okumanın tarihimizi anlama adına faydasını önemsemek gerek.
Eserde kronolojik sırayla ele alınan ülke tarihi, hükümdar sırasına göre bölümlere ayrılmış, her bölüm sonundaki özet maddelerle takip kolaylaştırılmış. Ayrıca Hz. Muhammed'in dönemin üç hükümdarına gönderdiği mektupların, Bizans döneminden kalma bazı yapıların birinci hamura basılmış fotoğrafları kitabın albenisini arttıran bir diğer özelliği.
Kitabın kalın sırtı okuyucuyu ürkütmesin; Dikici akademik, ağır, ağdalı dilden özenle kaçınmış ve okunaklı, üstelik sürükleyici bir tarih metni ortaya çıkarmış. Yunan mitolojisiyle saraydaki siyaset oyunlarının iç içe öykülendiği eserde, kaynak çeşitliliğini yansıtan zengin ayrıntılar bulmak da mümkün.
Hakkını yemeyelim!
Radi Dikici'nin Bizans tarihine genel bakışı, bin yıllık imparatorluğun çapını gösterme ve 'öldürdük, ama hakkını yemeyelim' çabasıyla özetlenebilir. Eserde yer yer bilimsel doğruluğu tartışılabilir veriler, kahramanlık hikâyeleri kendini gösterse de genelinde dengeli bir perspektifin hakim olduğunu söylemek gerekir.
Sümer filolojisi bölümünün bile olduğu ülkemizde Bizantoloji gibi önemli ve Osmanlı tarihini yakından ilgilendiren bir tarih disiplinine yer verilmeyişi oldukça merak uyandırıcı(!) Oysa İstanbul'u alan Fatih'in kendisini 'Kayser-i Rum' yani Roma hükümdarı ilan ettiğini öğrenince, Türk-İslam sentezinin çizdiği Bizans ve Osmanlı tablolarının yeniden ele alınmaya muhtaç olduğunu anlıyoruz. "Şu Bizim Bizans" sadece Bizans'ı değil, Osmanlı'yı ve Türkiye'yi de anlamak isteyenler için keyifli ve yararlı bir çalışma...
|
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
İletişim Kurumsal
Emlak
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
