
Güneri CIVAOĞLU
Bugün
Genel kanı 'CHP birinci'
AYDIN
Efeler diyarı Aydın'dayım. Tanrı'nın tüm zenginlikleri verdiği bir il burası. 20 milyon zeytin ağacıyla, Türkiye'nin en büyük zeytinyağı üreticisi ve ihracatçısı.
Dünyanın en büyük incir üreticisi ve ihracatçısı.
Harikulade çilek üreten topraklar...
Dünyanın kalitede Mısır'dan sonra ikinci, bazı türlerde de birinci pamuk üreticisi...
Verimli ovası...
Gürül gürül akan Menderes Nehri...
Tarihi kalıntıları ve 24 ören yeri...
Dünyanın en zengin jeotermik yeraltı suları...
Kuşadası ve Didim gibi kıyılarıyla turizm cenneti...
Otoyolu, duble yolu...
Aydın insanları...
Adnan Menderes Üniversitesi...
Malzeme var... Ya helva?
Yani... Un, şeker, yağ hepsi var.
Ama... Helvanın tadı -bir süredir- "bozuk..."
O pamuk deryası ovaların insanları artık hüzünlü...
Yüksek girdiler pamuk üreticisinin beline beline vurmuş.
Dünyayla rekabet edemiyor.
Pamuk ihraç eden Türkiye, pahalı mazot, pahalı gübre ve düşük pirim nedenleriyle pamuk ithal eder olmuş.
İncir ve çilek sorunlu görünmüyor.
Ancak... Zeytinyağı üreticisi de moralsiz.
AB ile yapılan anlaşmaya göre o nefis saf zeytinyağını şişeleyerek ihraç edemiyor. Sadece "dökme" denilen tarzda, yani, büyük kantitelerde satabiliyor.
AB ülkeleri de, şişeleyip, markalayıp 5-10 katı fiyatla piyasaya sürüyor.
Pamuk ve zeytinyağında gelir böylesine düşünce, ekonomisi tarıma dayalı Aydın'da ticaret de darboğaza girmiş.
Son yıllara kadar ürününü satan toprak sahibi, esnafın yüzünü güldürürmüş.
Aydın'da 85 üyeli Efeler Derneği Başkanı Cafer Sağdıç "Gelirler... Yap bir çift, körüklü çizme derlerdi. Şimdi, nerede?.. Artık çoğu müşterim yurtdışında. Bakın şu çizmelere... Paris'e yerleşmiş Türk müşterime yapıyorum" diye tepki koyuyor.
Cafer Efe'nin sesi davudi, tavrı dik. Dizini vurdu mu yeri titreten bir Aydın efesi... Yörük Ali Efe'nin ruhunu yaşatanlardan...
Konuştuğum çarşı esnafı da dertli:
"Tarım para kazanmıyor ki, esnafa gelsin."
Aralarında, akşama kadar siftah yapmadan kepenk indirenler var.
Gürül gürül akan Büyük Menderes Nehri, Uşak'tan itibaren sanayi atıklarıyla kirlenmiş. Suladığı topraklardaki ürünler için tehlikeli.
Jeotermal yeraltı suları açılmış ama vanası kapatılmış.
Oysa bu, geri dönüşümlü olarak 600 evi ısıtabilir bir kaynak. Enerji üretebilir, seracılık için de bir hazine...

Aydın'da nabız tuttuktan sonra, Anemon Otel'deki öğle yemeğinde işadamları ve siyasiler konuğumuzdu. AKP İl Başkanı İ. H. Eser, CHP İl Başkanı Ö. Karaca, DP İl Başkanı B. Koç, MHP İl Başkanı Vekili N. Güraydın, Ege Sanayi Odası Aydın Şubesi Başkanı Y. Pekgüzel, Ziraat Odası Başkanı A. Gürdal, Ticaret Odası Başkanı M. Baştuğ, Basın Danışmanı N. Uza, Milliyet Ege Editörü A. Kaya.
Fotoğraf: Cemal YILDIRIM
gunericivaoglu@milliyet.com.tr

