Güngör URAS Olayların içinden

Ayşe Hanım Teyzem üç kuruşunun derdinde

Ayşe Hanım Teyzem şu günlerde gene beni sık sık arar oldu: Devamlı soruyor "Ne yapayım?" Sanırsınız ki dünya kadar parası pulu var da ne yapacağını bilemiyor. Üç kuruş parası var. Dolar fiyatı inip çıktıkça, borsa dalgalandıkça heyecanlanıyor.
Bir haftadır soruyor :

Dolar 1.2 YTL olacakmış. Hatta 1.0 YTL olur diyenler var. Dolarları satayım mı?

Borsa seçimden sonra coşacakmış. Bütün paramı borsaya yatırayım mı?

Bankadaki paralarımın tamamını çekerek altın mı satın alsam?

Konut fiyatları gerilemiş. Bankalar da ucuz konut kredisi veriyormuş. Acaba paramı bankadan çeksem. Üzerine borçlanarak küçük bir daire alsam, seçim sonrası konut fiyatları patlayınca satar kâr eder miyim?

Bankalardaki mevduatın, borsadaki yatırımların, altının son bir yılda, son altı ayda ne getirisi olduğunu gösteren tabloyu Ayşe Hanım Teyzem'in önüne koydum. (Bu tabloyu yazının altında bulacaksınız)
Tablodaki rakamları açıkladım. YTL mevduatın enflasyondan arındırılmış, reel getirisi son bir yılda yüzde 7.74, son 6 ayda yüzde 4.37 olmuş. Dolar son bir yılda yüzde 24.03, son 6 ayda yüzde 11.03 kaybettirmiş. Altına yatırım yapanlar da kaybetmiş. Borsa genelde kazandırmış ama, hisse senedine göre kazanç farklı.

Paniğe gerek yok
Ayşe Hanım Teyzem'e dedim ki, "Geçmişe bakarak gelecek hakkında ahkâm kesmek zor ama... Görülüyor ki, en güvenli getiri banka mevduatında. Hele şimdilerde bazı bankalar yüzde 18 - yüzde 19 faiz veriyor. Bunun vergiden sonra neti yüzde 15 - yüzde 16 eder.
Dövizin faiz getirisi düşük. Döviz fiyatı da aşağıya iniyor. Ama şu anda paniğa uğrayarak dövizi satmak pek akılcı iş değil. Biraz beklemek yararlı olabilir. Küçük yatırımcının döviz alarak-satarak getiri sağlaması imkânsız. Ne yaparsınız ki devamlı devalüasyon bekleyişi ile döviz sevdasından kurtulamıyoruz. Altın arada sırada kazandırıyor ama, arada sırada da çok üzüyor.
Üç beş kuruş birikimi altına yatırmak akıl kârı değil. Kendi içinde oturak olanlar, konut alabilir. Ama, fiyatı artacak diye, hele kredi kullanarak konut almak yanlış olur. Borsa küçük yatırımcının para kazanacağı yer değil. Belli hisse senedini satın aldıktan sonra birkaç yıl bir köşede unutmayı göze alıyorsanız, borsaya ilgi duyunuz."
Ayşe Hanım Teyzem beni dinledi, dinledi... "Yani sen bana şu ara hiçbir şey yapma... Parana puluna dokunma mı diyorsun?" diyerek uzaklaştı.

Birikimler nerede ne kadar getiri sağlıyor?
	Nominal	TÜFE'ye göre
	Getiri	Reel Getiri
Son 6 aylık getiri	8.41	4.37
Borsa endeksi	17.10	12.74
Dolar	-7.70	-11.14
Euro	-6.30	-9.79
Altın (külçe)	-3.00	-6.61
Yıllık getiri
Mevduat faizi	17.01	7.74
Borsa endeksi	31.10	20.72
Dolar	-17.50	-24.03
Euro	-12.60	-19.52
Altın (külçe)	-8.30	-15.56