Seçim sonu ekonomideki görünüş

Amerika'da çekirdek enflasyon 2.2 puanla, 2.7 olan enflasyon oranının altında. Büyüme geçen yıl birinci üç aydaki 3.7 oranının altında ve 2.2 oranında. Büyümedeki yavaşlama, gayrimenkul kredilerindeki sorunlar ve inşaat sektöründeki zayıflıktan kaynaklanıyor. Ancak, petrol fiyatlarındaki artış nedeniyle yeni faiz yükselmesi olmazsa sıkıntılar yıl sonuna kadar aşılacak gibi.

Avrupa Birliği ülkelerinin ekonomileri düzeliyor. İşsizlik oranı, bir yılda % 8.3'ten % 7'ye düştü. Enflasyon oranı da % 2.4'ten % 1.9'a geriledi. Büyüme % 2.7 civarında. Bu bölgede ekonomi güçleniyor. Bu bizim için de iyi haber.

Türkiye'de büyümenin lokomotifi geçen yılın üçüncü çeyreğinden beri artık özel sektör değil. Kamu sektörünün rolü ise yıllardır hep küçük oldu. Son üç çeyrekten beri lokomotif dış ticaret. Başbakan'ın ekonomik önlemlerde ilk dikkatin ihracata verileceği yönündeki açıklamaları bu nedene dayanıyor. Avrupa Birliği'nden gelen iyi haberler, ihracatımızı iyi yönde etkiledi. Gümrük Birliği'nin faydaları sürüyor.

Ülkemizde, yavaşlayan iç talep ve özel sektör yatırımları, enflasyonu aşağıya çekecek. Merkez Bankası'nın enflasyon beklentileri de bu gelişmelerle uyumlu.

Lira çok değerli

Türk lirası, çok değerli bir para olma durumunu sürdürüyor. Liramız, 2000 yılı başına göre % 29, Nisan 2001 kriz sürecinde olduğu seviyelere göre % 55, geçen yılın şubat ayına göre % 1 ve geçen yılın mayıs ayındaki dalgalanmaya göre % 24 daha kıymetli. Liranın yabancı yatırım ve sıcak para sayesinde devam eden değerli durumu sürüyor.

Son bir yıldır ihracatımız oransal olarak, ithalatımızdan daha hızlı büyüyor. İhracatımız son bir yıl içinde % 18 büyürken, ithalattaki büyüme % 7'de kaldı. Bu gelişme, cari açık için de iyi haber. Artık, üretimin önemli bölümü iç tüketim değil, ihracat için yapılıyor. Euro/dolar paritesi de bu büyümede olumlu yönde rol oynadı. İthalatımızın % 60'ı dolar bazında iken, ihracatımızın % 42'si dolar bazında.

Bu yıl ocak-mayıs döneminde ihracat, geçen yılın aynı dönemine göre % 26.1 arttı. İthalattaki artış ise % 16.2'de kaldı. Ancak, petrol hariç hammadde ithalatındaki artış % 27 oldu. Yani ihracattaki artış, hammadde ithalatındaki artışla aynı oranda. Kısacası, otomobil, beyaz eşya ve elektronikteki montaj sanayii ihracatı, ihracatımızın lokomotifi haline gelmiş durumda.

Petrol fiyatları, yılbaşından beri % 36 yükseldi. Bu yükselme gelişmiş ekonomilerde, enflasyon korkusunu artırabilir; Amerika ve Avrupa'da faiz oranları yeniden yükselişe geçebilir. Bu yükselme, büyümenin azalması ve Türk ihracat mallarına olan talebin düşmesi sonucunu doğurabilir.

Bu konuya devam edeceğim.

ytoruner@milliyet.com.tr

Yazarın eski yazılarına ulaşmak için tıklayın