
Hasan PULUR
Olaylar ve insanlar
ABD haracı...
PARANIN dini imanı yoktur, derler. Sakın boş laf deyip geçmeyin, dünyanın içi dolu en önemli laflarından biridir.
Acı da olsa, insanı insanlığından utandırsa da paranın açamayacağı kapı, yapamayacağı dalavere yoktur.
Ha insan, ha devlet!
Hele para veya güç, kudretlinin elindeyse.
* * *
PEKİ, paranın gücünü kim kırar, ne kırar?
İnsan onuru kırar, ulusal onur kırar.
Dünyadaki bütün ulusal mücadelelerin yanında ulusal onur vardır.
Yakın tarihten, işte bir Kurtuluş Savaşı, Vietnam Savaşı ve burnumuzun dibindeki Irak işgali...
Irak'ta, dünyanın en güçlü işgal ordusuna direnen, binlerce şehit veren Iraklının ulusal onurdan hiç nasibi yoktur mu sanıyorsunuz?
Parayı elinde bulunduran güçlü devletlerin yapmayacağı şey yoktur; ama her zaman değil...
* * *
1980'li yılların başı, Meksika petrol üreticisi ama petrol fiyatlarının düşmesinden 84 milyar dolarlık dış borcu var. Meksika bu borcu ödeyemiyor...
Cumhurbaşkanı, Maliye Bakanlığı'na petrol uzmanı Herzog'u getirir.
Bulunan formül şudur:
"Borçlar, konsolide edilmeden, yeni bir vadeye bağlanmalıydı."
* * *
PAZARLIK başlar, Herzog Amerika'nın bamteline basar:
"Meksika'nın borcunun çoğu Amerikan bankalarınadır; ödeyemezsek bankalar batar, iflas eder."
Amerikalılar bakar ki, iş kötüye gidiyor, anlaşmaya varılır.
* * *
MEKSİKA Maliye Bakanı Herzog borç anlaşmasını incelerken bakar ki "100 milyon dolarlık bir servis ücreti" var.
Amerikalılar çok masumane anlatırlar:
"Bir ülke çok ciddi mali sıkıntıya düşmüşse ve biz ona yeni borç vermeyi kararlaştırmışsak, bu ülke bize bir ücret ödemek zorundadır. İşte bu 100 milyon dolar bize ödemek zorunda olduğunuz ücrettir."
Yani haraçtır.
"Çek-senet mafyası" dediklerimizin de yaptıkları bundan farklı değildir, tıpkısının aynısıdır.
* * *
PEKİ, bu durumda Meksika ne yaptı?
"Biz bu 100 milyon doları ödemeyiz" dedi.
Meksikalılar bavulları toplayıp giderken, Amerikalılar son dakikada haraçtan vazgeçerler.
Onur Öymen bu örnek üzerine şöyle der:
"Bu olayın ortaya koyduğu gerçeklerden biri de orta boy bir devletin bir süper güçle müzakere edebileceği ve kendisine yapılmak istenen bir haksızlığı engelleyebileceğidir." (Remzi Kitabevi)
Örnek belki işimize yarayabilir de...
h.pulur@milliyet.com.tr

Cafe