'AZINLIKLAR RAPORU'NU GÖRÜŞEN YARGITAY: RAPORDA TOPLUMSAL TEHLİKE VAR

Oran ve Kaboğlu yeniden yargılanacak

ANKARA Milliyet

Yargıtay, Anayasa'da Türk yerine Türkiyelilik kavramına yer verilmesinin önerildiği Azınlık Hakları Raporu'nun halkı kin ve düşmanlığa tahrik ettiğine hükmetti. Yargıtay, raporun mimarları Prof. Dr. İbrahim Kaboğlu ile Prof. Dr. Baskın Oran hakkındaki beraat kararını bozdu. AKP'nin akademisyenlere hazırlattığı anayasa taslağında da Türkiyelilik kavramı savunuluyordu.
Ankara 28. Asliye Ceza Mahkemesi'nin kararını bozan Yargıtay 8. Ceza Dairesi, demokratik rejimlerde, açık ve yakın tehlike oluşturan, ulusal güvenliği bozan düşüncelerin sınırlandırılmasının evrensel bir kural olduğunu belirtti. Kararda, sosyal ve psikolojik şartlara göre devletlerin takdir marjının ortaya çıktığı ifade edildi.
Oran tarafından kaleme alınan raporun 1 Ekim 2004'te Kaboğlu'nun o dönemde başkanı olduğu Başbakanlık İnsan Hakları Danışma Kurulu tarafından onaylandığına dikkat çekilen kararda, "Rapor uzun bir çalışma süresi sonunda, düşünülerek, istenilerek ve bilinçli olarak hazırlanmıştır. Yoğun tepkiler üzerine 3 paragrafı çıkartılıp, ifadeleri yumuşatılmış ancak özü korunmuştur" denildi.

Yeni azınlık tanımı

Lozan Antlaşması'na göre, Türkiye'de sadece Müslüman olmayan azınlığın bulunmasına rağmen, raporda etnik, dilsel ve dinsel azınlıkların bulunduğunun savunulduğuna dikkat çekilen kararda, "Yeni bir azınlık tanımının yapılması etnik ve kültürel çeşitliliği olan üniter devleti tehlikeye düşürecek bir sonuca ulaşacaktır" ifadeleri yer aldı.
Türkiye'deki tüm vatandaşların yasalar önünde eşit olduğunun vurgulandığı kararda, "millet sözcüğü alt kimlikleri ret anlamına gelir" görüşünü savunmanın, kamu düzeni açısından tehlike yaratacağı kaydedildi.
Anayasa'daki "Türk" kelimesinin etnik anlamda kullanılmadığının belirtildiği kararda, "Raporda, alt kimlik-üst kimlik ayrımı yapılarak düşünce özgürlüğü sınırları aşılmış, suçlama niteliği taşıyan ve kamuoyuna açıklanan rapor içeriğiyle toplumsal tehlike boyutlarına ulaşılmıştır. Sanıkların cezalandırılmaları gerekir" denildi.
Oran ve Kaboğlu, yerel mahkemede yeniden yargılanacak. Yargıtay, yargı organlarını aşağılayarak TCK'nın 301. maddesine aykırı davrandıkları öne sürülen sanıkların beraatına ilişkin kararı da usulden bozdu. Kararda, Adalet Bakanlığı'nın bu konuda yargılama izni verip vermediğinin net olmadığına işaret edildi.

'Tehlike şartı oluşmadı'

Karşı oy kullanan üye Hamdi Yaver Aktan, açık ve yakın tehlike şartının oluşmadığını, resmi görüşe karşı eleştiriler getiren raporun entelektüel derinliğinin bulunduğunu kaydetti. "Bu düşünceler katılınmasa da düşündürücüdür" diyen Aktan, bireylerin Anayasa'ya uygun davranma yükümlülüğünün Anayasa'ya aykırı düşünmemeleri anlamına gelmediğini belirtti. Aktan, normun sınırlarının özgürlükler aleyhine genişletilmesi halinde, "suç olan ile olmayan arasındaki sınırın, hoşa giden ile gitmeyen arasındaki sınıra dayanabileceğini" ifade etti.