Referandum kalkıyor

Fransa, Chirac döneminde getirilen, AB'ye yeni üyeliklerin referandumla halk tarafından onaylanması koşulunu anayasadan çıkarıyor. Karar, Türkiye'ye müzakerelerde itici güç sağlayacak

Sabetay Varol - Paris

Avrupa Birliği'ne (AB) yeni üyeliklerin onayı için referandum şartı getiren, diğer tüm engeller aşılsa bile Türkiye'nin AB üyeliğini neredeyse imkânsız kılan Fransız Anayasası'nın 88. maddesinin 5. fıkrası anayasadan çıkarılıyor. Anayasa değişikliği talebinin arkasında, geçmişte savunduğu fikirlerini inkâr etmeden Türkiye ile ilişkilerini iyileştirmek isteyen Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy'nin bulunduğu bildirildi. Le Figaro gazetesi, değişiklik önerisini, kurumsal reformları ve anayasa değişikliklerini ele almakla görevli özel meclis komitesinde savunan Fransa'nın Avrupa İşleri Bakanı Jean Pierre Jouyet'nin Sarkozy tarafından desteklendiğini yazdı.
Bakan Jouyet, Türkiye'nin üyeliğine karşı çıkan eski başbakanlardan Edouard Balladur'un başkanlığını yaptığı komitedeki konuşmasında, bu tür bir uygulamanın başka hiçbir ülkede bulunmadığına dikkati çekti.
Anayasadaki bu maddeyi değiştirmenin başka AB ülkeleri tarafından da olumlu değerlendirileceğine işaret eden Jouyet, tüm yeni üyelikleri referanduma sunma şartının Fransa'yı Makedonya ve diğer Balkan ülkeleri önünde çok zor durumda bırakabileceğini söyledi.
Bakan, hükmün iptaliyle referandum yönteminin tamamen ortadan kalkmayacağını, yeni AB üyelik onayları için parlamento ya da halkoyu yollarından birini o günün cumhurbaşkanının seçebileceğini belirtti.

Türkiye'ye olumlu mesaj

Gazete, Elysee Sarayı kaynaklarına dayanarak, anayasanın ilgili hükmünün iptalinin cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinden itibaren aday Sarkozy tarafından savunulduğunu hatırlattı. Bununla birlikte, dün Macaristan'ı ziyaret eden Sarkozy, basın mensuplarının sorusu üzerine Bakan Jouyet'nin savunduğu öneriyle ilgili olarak temkinli bir dil kullandı ve "Jouyet bir görüş açıkladı, başkaları başka görüşler savunacak. Komite raporu tamamlandıktan sonra ben de tavır alma fırsatı bulacağım" demekle yetindi. Gazete, Dışişleri Bakanlığı'nın da bu tür bir çalışmayı teyit ettiğini yazdı.
Hükümete yakın Le Figaro gazetesi, anayasa değişikliği önerisini, "Paris, Türkiye önündeki referandum engelini ortadan kaldırabilir" şeklinde yorumladı. Gazete, AB'nin nihai sınırlarını netleştirmek üzere 'Akil Adamlar Komitesi' kurulmasının gündemde olduğu bir sırada Sarkozy'nin amacının, Türkiye ile ilişkileri düzeltmek olduğunu, Cumhurbaşkanı'nın seçim sırasında savunduğu fikirleri inkâr etmeksizin Türkiye'ye olumlu mesaj vermek istediğini yazdı. "Ankara'nın bugüne kadar referandum koşulunu kendisi için bir tür Demokles kılıcı gibi gördüğünü" belirten Le Figaro, "Türkiye'nin giderek tecrit olmasından kaygı duyan Washington'un da bu gelişmeyi olumlu bir işaret sayacağını" ekledi.
Fransız Anayasası, halkoyunu zorunlu hale getiren değişikliğin kesinleştiği 1 Mart 2005 tarihinde üyelik müzakereleri açılmış olan Hırvatistan dışındaki tüm aday ülkelerin AB üyeliğinin, üyelik müzakerelerin tamamlanmasını takiben halkoyuna sunulmasını zorunlu kılıyor.

NEDEN ÖNEMLİ?

DIŞ HABERLER SERVİSİ

Fransızların çoğunluğunun Türkiye'nin AB üyeliğine karşı olduğu ve bir referandumda da bu yönde oy kullanacağı bilindiğinden, müzakerelerde sonuna kadar gidilip AB'ye üyelik için diğer bütün engeller aşılsa da Fransız halkı engelinin aşılamayacağı öngörüsü Türkiye'de ciddi bir karamsarlık yaratıyordu.
Referandumun Fransa'da anayasal bir zorunluluk olmaktan çıkarılması sayesinde hem Türkiye'nin AB üyeliği yolunda şevkle çalışması için ciddi bir itiş gücü sağlanacak hem de Türk-Fransız ilişkileri üzerindeki ciddi bir tehdit bertaraf edilmiş olacak.