Kadri GÜRSEL

Siyasi çözüm mesajı

Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad, Türkiye'yi, PKK'nın Kuzey Irak'taki faaliyetlerini önlemek için siyasi yöntemlere öncelik vermeye çağırdı. Esad, bağımsız Kürt devletini 'Ortadoğu'yu havaya uçuracak bir bomba'ya benzetti

Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad dün İstanbul'da görüştüğü bir grup gazeteciye, "terör örgütü" olarak nitelediği PKK'nın son saldırılarının ardından gündeme gelen, Türkiye'nin Irak'a sınır ötesi operasyon düzenlemesi ihtimalini değerlendirirken, Ankara'yı, PKK'nın Kuzey Irak'ı bir üs olarak kullanmasını önlemek için yürüttüğü mücadelede siyasi çözüme ağırlık vermeye çağırdı.
Türkiye'ye yaptığı resmi ziyaretin İstanbul durağında kaldığı Huber Köşkü'nde soruları cevaplandıran Esad, "sınır ötesi tezkeresinin Irak'ın bütünlüğünü gözeten siyasi faaliyetlerle desteklenmesi gerektiğini" vurguladı ve Türkiye'ye, "Irak'ta tek taraflı hareket etmeyin" mesajını verdi.
Esad, Kuzey Irak'ta bir Kürt devletinin kurulmaması hususunda Türkiye ile tam bir mutabakat içinde olduklarını tekrarlarken, Kürt devletini, "Tüm Ortadoğu'yu havaya uçuracak bir bomba"ya benzetti.

Ankara-Şam hattı
Esad'ın, Türkiye ve Suriye'nin, Irak'la ilgili "tasavvur ve politikalarını" netleştirmek ve "net bir pozisyonu ortaya koymak için" Dışişleri bakanlıkları düzeyinde önceki günden itibaren çalışmaya başladıklarını açıklaması, iki ülke arasındaki işbirliğinin ulaştığı seviye hakkında ipucu verdi. Esad, "Önümüzdeki bir-iki hafta içinde Türkiye hükümeti Suriye tarafına özellikle tezkerinin onaylanmasından sonra elindeki planları pozisyonları, sunacaktır şüphesiz" diyerek de bu konudaki beklentilerini dile getirdi.
Suriye Devlet Başkanı, AKP hükümetinin Ortadoğu'yla ilgili yaklaşımlarını takdir ettiğini de şu sözlerle ifade etti: "Ortadoğu'yla ilgili olarak değişen bir husus var o da Türkiye'nin yeni rolüdür. Özellikle kararlarında yüksek irade ve bağımsız bir tavır sergilemiştir Türkiye son dönemde."
Esad'ın yanıtları özetle şu ana başlıklar etrafında toplandı:

SİYASİ ÇÖZÜME AĞIRLIK VERİN: "Mesele terör örgütü meselesi olarak ele alınmamalıdır. Bu mesele Irak'ın bütünlüğü içinde değerlendirilmelidir. Çünkü Türkiye'yi ilgilendirdiği kadar Suriye'yi de ilgilendiriyor. Türk yetkililerle 'Irak'ın toprak bütünlüğünü ve halkın birliğini, Irak'ın egemenliğini hasıl koruyabiliriz?' hususunu masaya yatırdık. Tezkerenin siyasi faaliyetlerle desteklenmesi gerekir. Bu faaliyetler, hedefine Irak'ın bütünlüğü ve halkın birliğini koymalıdır.

ÇÖZÜMLERİNİZ BAŞARILI OLMADI: "Siyasi çözüm her şeyi kapsar. Türkiye hükümetinin desteklediği çözümler vardır, nihayetinde bu çözümler herhangi bir başarı sağlayamadı. Siyasi çözümden kastımız terör örgütüyle görüşmek değildir. Ona bir mesaj yollamaktır. Türkiye'de bulunduğum süre içinde dillendirdiğim bir husus var, o da bu terör örgütünün mali, siyasi ve askeri destekçilerine siyasi mesajın iletilmesidir. Bu merkezlere verilecek mesaj yaptıklarının kabul edilemez olduğunu söylemektir."

'Apo krizini Türkiye'nin askeri tehdidi çözmedi' Suriye Devlet Başkanı Esad, 1998'de Şam'ın PKK lideri Abdullah Öcalan'ı sınırdışı etmesini şöyle yorumladı: "Suriye'nin o dönemdeki rolü ile ilgili olarak çok yanlış anlaşılmalar duyduk. Son dönemlerde Apo belki de Suriye'de bulunmaktaydı. Suriye hiçbir zaman PKK için bir üs değildi ve bu örgüte o günlerde, bugünkü anlamıyla destek sağlanmamıştı.
Kriz Türkiye'nin askeri tehdidinden dolayı çözülmedi. En büyük delil Suriye'nin o dönemde bu kadar askeri kapışma durumuna gelmiş olmamıza rağmen Türkiye sınırına herhangi bir askeri birlik göndermemesidir. Nihai noktada şunu gördük: Türkiye ile yaşadığımız meselenin sebepleri ne olursa olsun bu mesele Türkiye halkını kaybedecek kadar önemli midir? Bu sorunun cevabı çok basitti: 'Hayır, önemli olan Türkiye'nin Suriye halkıyla beraber olmasıdır'.
Türkiye'de herhangi bir insanın, Suriye'nin verdiği destekten ötürü Türkiye'de vatandaşlarının öldürüldüğünü söylemesi bizi çok üzer."

Güllerle türbanı hiç konuşmadık Türkiye'de Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün eşi Hayrünnisa Gül'ün türbanlı oluşuyla ilgili bir tartışmanın yaşandığını anımsatan bir gazetecinin, önceki gün iki devlet başkanının eşlerinin de katılımıyla yedikleri yemekte bu konunun konuşulup konuşulmadığını sorması üzerine Suriye Devlet Başkanı Esad şu cevabı verdi:
"Konuyu görüşmedik, çünkü benim için bu bir mesele değildir. Suriye'de bu konunun sohbeti bile edilmez; mevcut değildir böyle bir konu. Gelişim ve değişim akılla ilgilidir, görüntüyle ilgili değil. Aklın ne kadar açık olduğu önemlidir. Biz Suriye'de radikal hayat tarzına karşıyız. Fakat insan siyasette, dinde ve hayatta mutedil bir tavır sergiliyorsa bunu kabul ederiz."

kgursel@milliyet.com.tr