Güngör URAS Olayların içinden

Salı % 2.33 indi, dün % 3.00 bindi (...bir gün iniyor, bir gün biniyor!)

İstanbul Borsası'nda 319 şirketin hisse senedi işlem görüyor. Şimdilerde borsada işlem gören hisse senetlerinin toplam piyasa değeri yaklaşık 315 milyar YTL.
Bu hisse senetlerinin yaklaşık yüzde 71'i yabancıların portföyünde. Demek ki, borsadaki hisse senetlerinin (piyasa değeriyle) sadece 95 milyar YTL'lik bölümü Türklere ait.
Son haftalarda borsada her gün yaklaşık 1.2 milyar YTL'lik veya 1.4 milyar YTL'lik hisse senedi alınıp satılıyor. Demek ki piyasa değerine göre toplam hisse senetlerinin yaklaşık binde 4.5'u her gün alınıp satılıyor.
Nasıl ki, hisse senetlerinin sahipliğinde yabancıların payı yüzde 70'lerde ise, aynı ölçü günlük işlemlerde de söz konusu. Açık anlatımıyla alıp-satanların çoğunluğu yabancılar.
Yabancılar denilince İngiliz John, Alman Hans İstanbul'a gelerek hisse senedi alıp satmıyor. Onların adına hisse senedi alıp satanlar bankaları veya fonları.

Oyun dışarıda oynanıyor
Bu uzun girişten sonra gelelim sorumuza: "Ne oluyor da, borsa bir gün iniyor, bir gün çıkıyor? Salı günü borsa endeksi yüzde -2.33 inmişti. Dün (bu yazının yazıldığı saatlerde) yüzde 3.00 çıkmıştı.
Ne olup bittiğini anlamak için bu konunun uzmanlarından Turkish Yatırım'ın tepe yöneticisi Berra Kılıç hanımı aradım. Berra Kılıç hanımdan öğrendiğim kadarıyla, uzun süredir bizim borsamızdaki iniş çıkışlar, içeriden değil de dışarıdan esen rüzgarların sonucu.
Dün (bu yazının yazıldığı saatlerde) ABD borsasında endeks 13 binin üzerine çıkmış (Bu kritik sınır imiş) yüzde 1.30 yükselme gerçekleşmişti. Brezilya'da endeks yüzde 3.3, İngiltere'de yüzde 1.90, Almanya'da 1.87, Fransa'da 1.80 artmıştı. İşte bu rüzgârın etkisinde bizde de yüzde 3.00'lük artış oldu.

Göbekten dışarıya bağlıyız
Berra Kılıç hanıma sordum. "İyi de yurtdışında borsalar neden bir gün inip, bir gün çıkıyor?" Verilen bilgilerden anladığım kadarı ile dışarıda borsa oyuncuları bu günlerde sinirli. Önce dönemsel sinir var.
Yıl sonu yaklaşıyor. Hisse senetleri alıp satanların bilançolarını düzetmeleri gerekiyor. Sonra beklenmedik bir dalgalanma ortaya çıktı. Dalgalanmanın nerede duracağı ve kimleri nasıl vuracağı belli değil.
Citicorp 11.2 milyar dolar zarar açıklıyor." Eyvah koca koca bankalar güç durumda" diye borsa iniyor. Derken Abu Dabi Emiri Citicorp'a 7.5 milyar dolar para koyuyor. "Oh...Ohh.... Koca koca bankalar sorunlarını çözüyor "diye borsa çıkıyor. Bu iniş çıkışlar ertesi gün bizim borsaya yansıyor.
Dışarıda büyümeye çok önem veriliyor. Büyümeyi hızlandıracak veya yavaşlatacak bir verinin yayımlanması hemen borsada inişe veya çıkıya yol açıyor.
Bir başka etken Japon yeni/dolar ilişkisi. Carry Trade alışkanlığı ile borsacılar bu ilişkiyi izliyor.
Borsada ağırlığı olan yabancıların bu rüzgarlardan etkilenmemesi imkansız. İlginç bir gelişme şu. Borsada yabancıların payı yüzde 71 ama, günlük işlemlerde ağırlıkları yüzde 25-30 dolayında esas oyunu oynayanlar bizim oyuncular. Ama onlar da yabancı oyunculardan çok mu çok etkileniyor.
Şimdi siz saf ve bakir küçük Türk yatırımcıların durumunu soracaksınız. Onların borsadaki payı çok azaldı. Onların kaderi, onun bunun peşine takılarak silkelenmek oluyor. Devamlı kaybediyorlar.

Endeks nasıl değişti?
Borsada işlem günleri	IMKB endeksi ne oldu	Ne kadar indi ne kadar bindi (%)
19.11.2007	53.263	-1.92
20.11.2007	53.578	0.59
21.11.2007	52.616	-1.80
22.11.2007	52.199	-0.79
23.11.2007	52.331	0.25
26.11.2007	52.682	0.67
27.11.2007	51.452	-2.33
28.11.2007	53.000	3.00