Fikret BİLA Yön

Haşim Kılıç: Anayasa değişikliği daha pratik olabilir

AKP'nin hazırladığı yeni anayasa yakında Türkiye'nin gündemine girecek. Bugüne kadar bazı maddeleriyle ilgili olarak kamuoyuna yansıyan bilgiler ışığında tartışma yürütüldü. Yeni anayasa metninin tümüyle açıklanmasından sonra bu tartışmalar daha netleşecektir.
Yeni anayasa taslağı metnini merakla bekleyen kurumların başında, kuşkusuz, Anayasa Mahkemesi geliyor. Yüksek mahkeme, uygulamadan edindiği deneyimlere dayanarak, değişmesini veya düzeltilmesini istediği maddeleri saptamış durumda. Görüşü sorulduğunda önerilerini hükümete veya TBMM'ye iletecek.
Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç, yeni bir anayasa yapmaktansa, mevcut Anayasa'da gerekli görülen değişiklikleri yapmanın daha uygun olacağını düşünüyor.

Pratik yarar
Kılıç, dünkü sohbetimizde, bu konulara ilişkin sorularımı yanıtlarken, bu görüşünün gerekçesini şöyle açıkladı:
"Yeni bir anayasa yapmak ve yasalaşma sürecinden geçirmek zor ve zaman alan bir girişim olur. Oysa, mevcut Anayasa'nın gerekli görülen maddelerini değiştirmek pratik açıdan, hayata geçirmek bakımından daha kolaydır.
Zaten mevcut Anayasa'nın 84 maddesi değiştirildi. Önemli bir kısmı değişmiş oldu. Dolayısıyla değişmesi mutlaka gerekli diğer maddelerde değişikliğe gidilirse, anayasa zaten yenilenmiş olur. Bu yöntem tercih edilirse daha az zaman alır ve hayata geçirme şansı yüksek olur.
Bu bakımdan ben tümüyle yeni bir anayasa yerine değişikliğin daha uygun olacağı düşüncesindeyim. Zaten kamuoyuna yansıdığı kadarıyla yeni taslakta da mevcut Anayasa'nın birçok maddesi tekrarlanmış. Bu bakımdan değişiklik gerçekten değişmesi ihtiyaç olan maddelerde yapılırsa pratik olur."

İki daireli mahkeme
Başkan Haşim Kılıç, Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru hakkı tanınmasını çok önemsiyor. Yeni düzenlemede bu hakka mutlaka yer verilmesini istiyor.
Kılıç, bu amaçla Anayasa Mahkemesi'nin iki daireli hale getirilmesini öneriyor. Dairelerden birinin bireysel başvurulara, diğerinin de anayasa denetimine bakabileceğini vurguluyor.
Kılıç'a göre, bireysel başvuru hakkının tanınmasıyla, iç hukukta içtihat zenginliği doğacak, vatandaşlar bakımından AİHM'ye gitmeden önce bir başvuru olanağı çıkacak ve idare de kararlarında daha temkinli davranacak.

Katkı zenginliği
Kılıç, anayasa çalışmalarının, ilgili tüm kurumların ve kesimlerin katkısına açık bir yöntemle yürütülmesinin önemine de değindi. Metin kesinleşmeden önce kurumların görüşlerine sunulacağı yönünde yetkililerce açıklama yapıldığını anımsatan Kılıç, Anayasa Mahkemesi'nin bu çerçevede tespit ve önerileriyle katkıda bulunmaya hazır olduğunu söyledi.

Türban konusu
Kılıç, Başbakan Erdoğan'ın İspanya'daki türban çıkışıyla ilgili olarak "Anayasa Mahkemesi'nin kararı var, bağlayıcılık açısından, bu çerçevede değerlendirmeniz ne olur?" biçimindeki soruma yanıt vermesinin doğru olmayacağını belirtti.
Anayasa Mahkemesi'nin önüne gelme ihtimali olan konularda yorum yapmalarının, mahkeme üyelerinin oyunu yansıtma anlamına geleceğini, bunun da mesleki kurallarla bağdaşmayacağını söylemekle yetindi.

fbila@milliyet.com.tr