Türban adım adım

AKP ve MHP anayasa değişikliği teklifi üzerinde prensipte anlaştı. Görüşmeler AKP'nin 42. maddeye koymak istediği 'kıyafet' özgürlüğü ifadesine odaklandı

ÖNDER YILMAZ, SALİHA ÇOLAK Ankara

AKP ve MHP, türban sorununun çözümü için anayasa değişikliği teklifi üzerinde prensipte uzlaşmaya vardı. Pazarlıklar, AKP'nin Anayasa'nın 42. maddesine konulmasını istediği "kılık-kıyafet" özgürlüğüne ilişkin ifadede odaklandı. "Kılık-kıyafet" ifadesinin başörtüsüyle sınırlı olmasını isteyen MHP, "Şortla, peçeyle, satanist kıyafetiyle gelirlerse ne olacak?" sorusunu yöneltti.
AKP ile MHP, türban sorununun çözümüne ilişkin önerilerini bir noktada buluşturmak amacıyla dün Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın TBMM'deki odasında bir araya geldi. Görüşmeye, AKP'den Başbakan Yardımcısı Cemil Çiçek, grup başkanvekilleri Sadullah Ergin ile Bekir Bozdağ ve Anayasa Komisyonu Başkanı Burhan Kuzu; MHP'den Genel Sekreter Cihan Paçacı, Grup Başkanvekili Oktay Vural, Genel Başkan Yardımcısı Faruk Bal ve Ankara Milletvekili Deniz Bölükbaşı katıldı.
Toplantıda, Anayasa'nın "eşitlik" ilkesini düzenleyen 10. maddesinde MHP'nin gündeme getirdiği "Her türlü kamu hizmetinin sunulmasında ve bu hizmetlerden yararlanılmasında" cümlesi aynen benimsendi. Maddenin gerekçesinde, "Sadece kamusal hizmeti alanlar" vurgusu yapılması kararlaştırıldı.

13. madde çekildi

Toplantıda AKP'nin, "Israrcı değiliz, ama göz atın" dediği ve "Mahkeme gerekçeleri, temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasına yönelik kullanılamaz" ifadesinin yer aldığı 13. madde önerisi, MHP'nin itirazı üzerine paketten çıkarıldı. MHP, "Yargı özgürlüğünü anayasal düzenleme ile sınırlandırmak olmaz" görüşünü savundu.
Türban pazarlıkları 42. madde değişikliği konusundaki AKP önerisi üzerinde kilitlendi. AKP, 10. ve 13. madde konusundaki isteklerini kabul ettiği MHP'den, "Ceza hukuku ve genel ahlaka aykırı olmamak kaydıyla, hiç kimse kılık kıyafeti nedeniyle yükseköğrenim hakkından mahrum bırakılamaz" ifadesiyle 42. maddenin değiştirilmesine destek istedi.
MHP "kılık - kıyafet" ibaresinin Anayasaya girmesinin toplumsal gerginliği artıracağı endişesini dile getirirken şunları kaydetti:
"Birileri örf ve adetlerine dayanarak şortla, birileri de peçeyle gelirse o zaman ne olacak? Terör örgütlerinin, PKK militanlarının kıyafetiyle gelirlerse ne olacak? Rektörler bunu nasıl yorumlayacak? Bunun sınırı nasıl çizilecek?"

'Başörtüsüyle sınırlı olsun'

AKP'liler, sorunun ancak anayasada yapılacak düzenleme ile çözülebileceğini, YÖK Yasası'ndaki ifadelerin yeterli olmadığını belirterek, Anayasa Mahkemesi'nin 1991 yılındaki kararını örnek gösterdi. AKP'liler "Anayasa ile düzenlemezsek ileride birileri yorum yaparak işi yeniden karıştırıp engelleme yapabilir" dedi. AKP'nin bu çıkışı üzerine MHP, "O zaman başörtüsü ile sınırlı bir ifade konulsun. Almanya'da gamalı haç ve Hitler kıyafetiyle eğitim hizmeti alınamıyor. Biz de bu şekilde bir sınırlama getirebiliriz" değerlendirmesini yaptı.
Toplantıda, AİHM kararının türban yasağının kaldırılmasında engel teşkil etmediği vurgulandı. YÖK Yasası'nın ek 17. maddesine atıf yapılan Anayasa Mahkemesi kararının gerekçesine dikkat çekildi. AKP'liler, bu maddedeki, "Yasalara aykırı olmamak kaydıyla kılık kıyafetin serbest olduğu" yolundaki kuralın, Anayasa'ya atıf yapılarak yorumlandığı gerekçeye dikkat çekti.
AKP'liler, Anayasa Mehkemesi'nin bu maddeyi iptal istemini reddettiğini, ancak kararın gerekçesinde "yükseköğretim kurumlarındaki kılık kıyafet serbestisi, dini inanç nedeniyle boyun ve saçların örtü ve türbanla kapatılmasını ve dinsel nitelikli giysileri kapsamaz" görüşünün dile getirildiğini anımsattılar.
Anayasa Mahkemesi kararlarının gerekçeleriyle birlikte hüküm ifade ettiğini dikkate alan AKP'liler, bu içtihadı aşacak bir çözüm bulunması gerektiğini vurguladı.
42. madde üzerinde teknik çalışma yapacak olan taraflar bugün yeniden bir araya gelecek.

'Genel mutabakat var'

Bu arada, dün akşam İstanbul'a gelen Başbakan Erdoğan, Atatürk Havalimanı'nda gazetecilerin "Türban düzenlemesinin çerçevesi ne olacak?" sorusuna, "Bildiğiniz gibi partimizle MHP arasında şu anda genel bir mutabakat var. Teknik çalışmaları yapacaklar, ondan sonra açıklama yapılacak" diyerek yanıtladı. "Düzenleme sadece üniversitelerle mi sınırlı kalacak, ortaöğretimde de olacak mı?" sorusu üzerine Erdoğan, "Çalışmalar bitsin" dedi.