Güngör URAS Olayların içinden

'Ordunun masrafı büyük'

1974 yılı temmuz ayında başlayan Kıbrıs harekâtı sırasında Vehbi Koç, Cumhurbaşkanlığı'na bir mektup yazıyor. "Ordunun masrafı büyük. Faydalı olabilir miyim?" diye soruyor. Ve ardından 10 milyon lira
(O günün dolar kuru: 1 ABD doları=13.5 TL) bağışta bulunuyor.
Ölümünün 12'nci yılında yayımlanan "Özel Arşivinden Belgeler ve Anılarla Vehbi Koç" kitabının 158-160'ıncı sayfalarında bunları okuyunca, terörle mücadele nedeniyle ordumuzun artan harcamalarının ve özellikle Irak topraklarında süregelen hava ve kara harekâtının ek giderlerinin nasıl karşılandığı ve karşılanacağı konusunun önemine dikkat çekmek istedim.
2008 yılı merkezi hükümet bütçesi için 2007 yılı ortalarında hazırlıklar yapılırken ve bütçe 2007 yılı sonunda TBMM'de bağlanırken Türk Silahlı Kuvvetleri'nin şimdilerde sürdürülen olağanüstü harekâtının finansal yükü gündemde değildi. Bu nedenle 2008 yılı bütçesinde bu harekâtın ek yükünü karşılayacak ödenek yer almıyor.
2008 yılı Milli Savunma Bakanlığı bütçesi 13.272 milyon YTL olarak belirlendi. Milli Savunma Bakanlığı'na ayrılan ödeneğin, toplam 223.535 milyon YTL'lik merkezi yönetim bütçesindeki payı yüzde 5.9 oranındadır.

Ek ödeneğe gerek var
Açıklanan bütçe rakamlarına göre, Milli Savunma Bakanlığı'na bütçeden ayrılan 13.272 milyon YTL ödeneğin (yüzde 46.5'i) 6.183 milyon YTL'si personel harcamalarına gidecektir. Mal ve hizmet alımları için ayrılan ödenek 6.969 milyon YTL'dir.
TBMM'deki bütçe görüşmelerinde Vecdi Gönül, bakanlığın toplam bütçe ödeneklerinin yüzde 25'inin (yaklaşık 2.7 milyar doların) silah alımları için harcanacağını belirtti.
Silah alımları için bir önemli kaynak da Savunma Sanayii Müsteşarlığı'nda biriken fon gelirleridir. 1985 yılından bu yana bu kaynaktan silah alımları için yaklaşık 20 milyar dolar imkân sağlandığı belirtilmektedir. 2008 yılında Savunma Sanayii Müsteşarlığı'nın silah alımlarına 2.4 milyar dolar dolayında fon sağlayabileceği tahmin edilmektedir.
Tekrarda yarar var. Bütçe hazırlanırken Irak topraklarına yönelik bir hava ve kara harekâtının yükü hesaplara girmemiştir.

Ek vergisiz olmaz
Ülke savunması söz konusu olduğunda, terörle mücadele için ek harcamalar yapma zorunluluğu ortaya çıktığında, "bütçede ödenek bulunmaması" nedeniyle Silahlı Kuvvetler'in ek harcamalarının karşılanamaması söz konusu olamaz.
Bu harekâtın karşılanamayacak kaybı, "can kaybı"dır. Maddi kayıplar ise mutlaka bir şekilde karşılanacaktır. En normal karşılanma yolu, TBMM'nin en kısa zamanda toplanarak Milli Savunma Bakanlığı için ek ödenek kararı almasıdır.
Olağanüstü ek ödenek için, olağanüstü kaynak bulmak gerekecektir. Ek ödenek için kaynak ya borçlanmayla ya da vergiler artırılarak bulunur. Havada ve karada büyük bir savaş devam ederken ve de bu savaş nedeniyle çok sayıda genç hayatını kaybederken, bu ülkede yaşayanların "hiçbir şey yokmuşçasına hayatlarını sürdürmeleri" düşünülemez.
Herkesin eline silah alarak savaşa katılması mümkün olamayacağına göre de, bu ülkede yaşayanların imkânları ve varlıkları ölçüsünde (bir ek vergiyle) Türk Silahlı Kuvvetleri'nin ihtiyaçlarının karşılanmasına katkıda bulunmalarından doğal bir şey olamaz.
İşte o zaman da vergisini doğru dürüst ödeyenlerin "Ordunun masrafı büyük. Nasıl faydalı olabilirim?" diyerek arayışlara girmesine gerek kalmaz.

guras@milliyet.com.tr