|
 |
|
|
Kozan ve başka güzellikler
Yaşar Kemal'in romanlarında uzun uzun tarif ettiği Anavarza kayalıkları üstündeki 1000 yıllık duvarlar, aşağıdaki Helenistik devirden kalma forum ve Hadrian'ın zafer takıyla Kozan ve civarı Türkiye'nin bir zenginliğidir
Fax: (0312) 427 20 64
En azından bazı huylarımız değişmeye başladı, artık bazı cesur insanlar kefek tutmaya başlamış adetlere pek aldırış etmiyor. Belediyelerin genel oportünizmi ve halk dalkavukluğunun, alternatifi olmayan bir çaresizlik olduğu gibi yavelerin üstüne hiç umulmadık beldelerin belediye başkanları yürüyor.
Ankara vilayetinde Beypazarı ilçe merkezi küçük beldelerin çarpık yapılaşma ve zenginlik hırsıyla tahrip edilmesinin, çirkinleşmesinin pekâlâ önlenebileceğini gösterdi. Eski yapıları ve eski yaşamı korumak da bir modernleşme yoludur, elverir ki bilinçli olarak yürütülsün.
İnsanlar eskiyi yaşamayı sever ama eskici olmak zorunda değildir. Ahşap evlerin şartlarına bugünün insanı katlanmak istemez. Ama yenilik bir çirkinlik ve arsız bir arsa spekülasyonu olarak gelmemelidir.
Kozan, Çukurova'nın en tipik kasabalarından biri. Tarihi boyunca "Sis" adını taşırdı. Aslında Kozan, Toroslar'dan indirilip yerleştirilen Türkmenlerin yarattığı ilave bölümün adıdır. Sis, Ermeni nüfusun yoğunlukta olduğu zengin, Ermeni eğitim kurumlarının güçlü olduğu bir şehirdi.
Kozanoğlu'nun memleketi
Ovanın özelliğinden olacak, sağlık sorunları bitmiyordu. Sıtmayla başlayan çeşitli sorunlar şehrin nüfusunu tehdit ediyordu. Sis önemli bir Ermeni dini merkezdi, eğitim ve sosyal hayat da bunun etrafında gelişmişti. Ortaçağlardaki Kilikya Ermeni Krallığı'nın bu şehri etrafındaki Anavarza harabeleri, bereketli tabiat ve Sis Kalesi gelip geçen seyyahları büyülerdi.
18 ve 19'uncu yüzyıllarda, Toroslar'ın merkezi idare için bir problem olmaya başlayan göçebe Türkmen aşiretleri bu bölgeye yerleştirildi. İskan hiç de kolay iş değildir. 19'uncu yüzyıl Çukurovası'nın içinde bulunduğu hercümerci anlamak için Cevdet Paşa'nın "Maruzat" ve "Tezakir"ini okumak yeterlidir.
Avşarların yaşadığı trajedi; dağlarda temiz hava ve suya alışan, hayvancılıkla geçinenlerinin Çukurova'daki sulu tarım, bataklık ve sivrisineklerle baş edemediği açıktır. "Kozanoğlu" bu dönemin direnişini temsil eden bir beydi ve Kozan, yerleşen Türkmenlerin bölgesi olarak Sis'in yanı başında büyüdü.
Yaşar Kemal'in romanlarında uzun uzun ve lezzetle tarif ettiği Anavarza kayalıkları üstündeki 1000 yıllık duvarlar, aşağıdaki Helenistik devirden kalma forum ve Hadrian'ın zafer takıyla Kozan ve civarı bu ülkenin bir zenginliğidir. Kozan'daki Hoşkadem Camii, Çukurova'daki Memluk hakimiyeti devrinin en çarpıcı örneğidir.
Memluklar devri aslında Çukurova'nın belirli ölçüde ziraatinin geliştiği dönemdi. Bu hoş camiye 1950'lerde özgün mimari üslupla uyuşmayan çirkin bir ilave yapıldı. Şimdi belediye bu çirkin ilaveyi kaldırmak istiyor, iyi de ediyor.
Belediyeyi takdir ettim
Kozan'ın çekici eserlerinden biri de "Yaverin Konağı" denen, zengin Ermeni tüccarlardan birinin evi. Belediye bunu da büyük masrafla restore ediyor. Her iki faaliyet de tepki çekiyor tabii. Bunlara aldırmamak lazım. 1000 yıllık kültürün renklerini taşıyan; halk edebiyatımızda Kozanoğlu türküleriyle ve modern edebiyatımızda da Yaşar Kemal'in tasvirleriyle yaşayan bu bölge ve kasaba, kaybolan bazı güzelliklerine avdet etmeli.
Belediye Başkanı Kazım Özgan bu ülkenin tarihi mirasa ve güzelliğine vakıf belediyecilerinden. Daha önce Sivas imar müdürlüğü ve Kayseri bölgesi Anıtlar Kurulu üyeliği yapan Kazım Bey restorasyona dikkat ediyor. Caminin etrafındaki sokak, çarşı, eski hamamın hepsi koruma ve düzenleme çalışmaları içinde. Belediyenin prensipler konusundaki inadını çok takdir ettim. Keşke aynı titizlik büyükşehir belediyeleri tarafından da benimsense.
Süleymaniye ve Piyale Paşa camilerinin etrafını kastediyoruz. Ankara'da Ulus Meydanı'nı, İzmir'de Konak Meydanı ve Kemeraltı Çarşısı'nı kastediyoruz. Beypazarı ve Kozan bu tip gelişmelerde taşra belediyelerinin büyük şehirlerin belediyelerinin önüne geçtiğini gösteriyor.
Nikolay Petrov konseri için yetersiz tanıtım
Geçtiğimiz çarşamba akşamı Cemal Reşit Rey Salonu'nda ünlü Rus piyanist Nikolay Petrov; Scarlatti, Bach, Rahmaninov ve Mussorski'den parçalarla bir resital verdi. Kuşkusuz büyük bir piyanistin unutulmaz konserlerinden biriydi. Böyle virtüözleri getiren İstanbul Belediyesi'ne sadece şükran ve takdir duyguları arz edilir.
Salonun yıllık programı fevkalade düzenlenmiş. Buraya kadar güzel ama salonun ancak beşte biri doluydu. Her yerde dolu dolu dinlenen Petrov'un konserlerine kıyasla İstanbul'un yüzünü kızartan bir düzen söz konusu. Zira tanıtım ve ilan bütçesi kısıtlanmış. Bu garip tutumdan vazgeçmek gerekir.
İstanbul bu dünyanın kültür merkezlerindendir; bu konuma çok zor ulaştı, hiç kimsenin ve hiçbir kuruluşun bu unvanı zedelemeye hakkı yok.
Cengiz Han sergisi
Sezar'ın hakkı Sezar'a; Dr. Nazan Ölçer bu ülkeye sergi getiren (sergi götüren değil) isimdir. Bu çığırı bir devlet müzesinin başındayken açtı; şimdi daha da iyi yapıyor. Son getirdiği Cengiz Han sergisinin Sakıp Sabancı Müzesi'ndeki tertip itibarıyla mükemmel, hatta aynı serginin gezildiği Bonn, Münih ve Viyana'dan daha mükemmel bir düzeni olduğunu Bonnlu ve Viyanalı müzeciler söyledi.
Cengiz Han ve Moğolların yanında bu topraklarda bulunan Orhun Kitabeleri, Kültigin'in mezarı bizim tarihimizin kendine has ihtişamı olan sahifeleri de bu sergide gözlenebilir. Üstelik Cengiz Han sergisinde bir eşzamanlılık şuuru ile İran ve Selçuklu Türkiye'sini temsil eden parçalar da yer alıyor. Burada da Dr. Filiz Çağman'ın bilgili seçimi rol oynuyor.
|
|
|
|
Sık Kullanılanlara Ekle
Açılış Sayfası Yap
Sitene Ekle
İletişim Kurumsal
Blog
Haber İndeksi
Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten
