İntihar gençler arasında çok küçük yaşlara kadar indi. İlkokul çocuklarının dahi intihar ettiğini duyuyoruz. Gençlerin intihar etme oranını birçok kişi yadırgayabilir. Ancak 15 ila 24 yaş arasındaki gençlerin intihar etme oranları hayli yüksek. Gençlerin intihar etmesinin çoğu nedeni depresyon, şizofreni, bipolar bozukluk, zorbalık, sosyal izolasyon, yalnızlık, evdeki veya dışındaki kötüye kullanım gibi sosyal konular gibi zihinsel bozukluklarla bağlantılıdır. Ayrıca araştırmalara göre, erkekler intihar etmeye daha fazla meyillidir. Kadınlar erkeklere oranla daha fazla kararsız bir yapıya sahip oldukları için intihar ederken bir anda vazgeçebiliyor.

Gençler neden intihara başvuruyor?

İntihar girişiminde bulunan ya da ölen gençlerin çoğu zihinsel olarak sağlıklı duruma sahip değillerdir.  Stresle, korkuyla, endişeyle boğulmuş hissediyorlar ve genç olma baskısıyla baş etmeyi zor buluyorlar. Reddetme, zorlu ev durumu, başarısızlık, ailedeki beklentiler, kopmalar ve kaos ile ilgili her şey onlara zor geliyor. Ölüm dışında bu durumların hiçbirinden kaçamayacaklarını ve toplumsal bir duruma sıkışıp kaldıklarını hissettikleri an intihara başvuruyorlar. Umutsuz ve korku intiharı tetikleyicidir.

Hangi faktörler intihar riskini arttırıyor?

•    Depresyon da dahil olmak üzere psikiyatrik bir hastalığa yakalanma
•    Yakın arkadaşlar veya aile üyeleri ile çatışma
•    Fiziksel veya cinsel istismar veya şiddete maruz kalma 
•    Alkol veya uyuşturucu ile ilgili sorunlar
•    Fiziksel veya tıbbi sorunlar, hamile kalma veya cinsel yolla bulaşan enfeksiyon gibi 
•    Zorbalık kurbanı olmak
•    Cinsel yönelimin belirsiz olması 
•    Aile üyelerinin veya arkadaşlarının intihara maruz kalması
•    Kabul edilmekte zorlanma veya aidiyet duygusu hissetmemek
•    Duygu durum bozukluğu 

İntiharı düşünen bir genç kendisini nasıl ele verir?

Overt işaretleri:

•    İntihar ve ölümle ilgili konuşmak veya şaka yapmak
•    "Öldüğümde daha iyi olacak", "sonsuza dek kaybolabilseydim keşke" gibi şeyler söylemek
•    Ölüm hakkında olumlu bir şekilde konuşmak veya ölümü romantik hale getirmek "Ölseydim, insanlar beni daha çok severdi" gibi
•    Ölüm ve intihar ile ilgili öyküler veya şiirler yazma ya da ölümle ilgili eskiz / resim yapma
•    Pervasız davranışlarla meşgul olmak ya da yaralanmalara neden olan çok sayıda kaza yapmak
•    Değerli eşyalarından vazgeçme
•    Son bir kezmiş gibi arkadaşlarına ve ailesine elveda demesi
•    Silah, hap veya kendilerini öldürmenin başka yollarını araştırmak
•    Daha önce intihar girişimi geçmişe sahip olmak
•    Bir durum hakkında ani bir görüş değişikliği “Ailemin artık kavga etmesi önemli değil, yakında gidiyorum” gibi
•    Daha önce onları rahatsız eden şeylere tepki göstermemek 
•    Yaralanma şansını artıracak pervasız davranışlardan 

Diğer işaretler:

•    Arkadaş ve aile üyelerinden çekilme
•    Duygusal ilişkilerde sorun
•    Başkaları ile başa çıkma zorluğu
•    Okul kalitesindeki değişiklikler
•    Dağılmış davranış
•    Ayrılmış görünme "Artık umurumda değil"
•    Evden kaçmak
•    Yeme alışkanlıklarındaki değişiklikler
•    Dramatik kişilik değişiklikleri
•    Görünüşteki kötü değişiklikler 
•    Uyku bozuklukları
•    Uyuşturucu veya alkol istismarı
•    Değişken ruh hali
•    Kendini fiziksel açıdan zarar verme ya da bundan haz duyma

İntihara kimler daha meyillidir?

•    Mükemmeliyetçi kişilikler
•    Öğrenme güçlüğü çeken gençler
•    Yalnız kişiler
•    Benlik saygısı düşük gençler
•    Depresif gençler
•    Zorbalık veya sosyal olarak izole edilmiş gençler
•    Kötüye kullanılmış, tecavüze uğramış veya ihmal edilmiş gençler
•    Ebeveynlerde şiddet, madde bağımlılığı veya boşanma geçmişi yaşayan gençler

Depresyon belirtileri nelerdir?

  • Kızgın ya da öfkeli ruh hali
  • Gençler, depresyonu huzursuzluk ve hüzünle ifade eder. Depresif bir genç huysuz, sinir bozucu, öfkeli, sinirli, duygusal veya öfkeli olmaya eğilimlidir.
  •  Açıklanamayan ağrı ve sızılar
  • Depresyondaki çocuklar ve gençler, baş ağrısı veya mide bulantısı gibi psikosomatik belirtilere sahip olabilirler. Tam bir fizik muayene tıbbi bir nedeni ortaya koymazsa, bu ağrı ve sızlar depresyonu gösterebilir.
  • Eleştiriye aşırı duyarlılık
  • Gençler benlik arayışında oldukları için dünyadaki tüm uyaranlara, girdilere ve geri bildirimlere karşı hazırlıksız hissedebilirler. Benlik saygısı düşüklüğüne ve değersizlik hislerine maruz kalmaktadırlar. Bu, onları son derece hassas ve eleştiriye karşı reddetmeyi açık hale getirir. 

Çocuğunuzun intihar edeceğinden şüpheleniyorsanız ne yapmalısınız?

Çocuğunuzun acil bir tehlike altında olduğunu düşünüyorsanız, buna inanmak için somut bir nedeniniz olmasa bile, içgüdünüzle hemen bir yardım almaya başlayın. 
Başka birine intihar konusunda fikrini sormak hiç doğru değildir. Başka biriyle konuşmak yerine çocuğunuzla konuşun. Çocuğunuzun nasıl hissettiğini sorun ve sadece onu dinleyin. Sorunlara merhamet ederek yaklaşın, iç dünyalarını anlamaya çalışın, onların korkularını, kızgınlığını ve kaygılarını anlarsanız onlara yardım edebilirsiniz.

Çocuğunuzun sorunlarını göz ardı etmeyin, sorunlarının küçük veya aptalca olduğunu söylemeyin. Eğer çocuğunuz için küçük bir sorun olsaydı çocuğunuz bunu kendine dert edip aşamayacağı bir sorun gibi görmezdi. Çocuğunuzdan sevginizi hiçbir zaman esirgemeyin. Ne olursa olsun ona yardım edeceğinizi ve yanında olduğunuzu hissettirin.

Çocuğunuzun intihara meyilli olduğunu düşünüyorsanız, en  ufak bir şüpheniz varsa kendi başınıza halletmeye çalışmak yerine mutlaka bir uzmana danışın.

Merve Ağdağlı / PembeNar Özel