Türk bilim insanlarından hastaneler için yapay zekalı sistem

31.07.2017'de eklendi31.07.2017-11:36 'de güncellendi
Türk bilim insanları, hastalara gereksiz test yapılmasını önleyecek, test sonuçlarını hızla değerlendirerek anormal sonuçları kısa sürede doktora ulaştıracak, tedavi sırasında hastada görülebilecek yan etkileri klinik belirtilerden önce fark edecek yapay zekalı sistem geliştirdi.
AA

Dokuz Eylül Üniversitesi'nde (DEÜ) Tıbbi Biyokimya ve Bilgisayar  Mühendisliği bölümlerinde görevli bilim insanlarının doktora öğrencilerinin  katkılarıyla yaptığı çalışma, hastanın teşhis ve tedavisinde başarıyı artırmayı,  doktorların iş yükünü hafifletmeyi amaçlıyor.

Yazılımın tıbbi danışmanı DEÜ Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim  Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Rıza Şişman, yaptığı açıklamada,  çalışmalara yapay zekalı laboratuvar bilgi ve kalite yönetim sistemi yaparak  başladıklarını belirtti.

Laboratuvar test sonuçlarının hastanın tanı ve tedavisinde çok önemli  kanıtlar olduğuna dikkati çeken Prof. Dr. Şişman, bu kadar önemli bir  parametrelerin doğru ve güvenli şekilde işlenmesi gerektiğini söyledi.

Uygun testi sistem öneriyor

Prof. Dr. Şişman, yapay zeka sistemi hakkında şu bilgileri verdi: "Klasik laboratuvar bilgi yönetim sistemlerinden farkı, yapay zekayı  ön plana çıkarması. Sistemdeki test kataloğu, doktorların kısa sürede doğru  testleri seçmesini, daha önce yapılan testlerin tekrarlanmamasını sağlıyor. Sık  tercih edilen testlere erişim daha kolay. Hastanın tanılarına göre hangi  testlerin uygun olduğunu düşünerek doktorun önüne çıkarıyor. Test sonuçları da  sistem tarafından hızlıca onaylanıyor,  böylece doktorun özellikle anormal  sonuçları kısa sürede görme ve müdahale etme imkanı  oluyor."

Yazılımın bazı hastanelerde test amaçlı kullanılmaya başlandığını  aktaran Prof. Dr. Şişman,  "ABD'de yapılan çalışmalarda hekimlerin istediği  testlerin yüzde 70'inin gereksiz olduğu ortaya konulmuş. Sebeplerinden birisi de  uygun bir veri sisteminin olmayışı. Bizim laboratuvar bilgi yönetim sistemimiz  bunun önüne geçiyor. Gereksiz, daha önce yapılmış test istemleri engellenerek  ekonomiye katkı sağlıyor. Hasta da gereksiz testlerle zaman, para kaybetmiyor,  yanlış sonuçlar nedeniyle radyolojiye yönlendirilmiyor, operasyona girmiyor."  ifadelerini kullandı.

Ses ve hareket komutlu muayene kaydı

DEÜ Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi  Prof. Dr. Süleyman Sevinç de çalışmalarının laboratuvar boyutunun yanı sıra  muayene ve tedavi sürecini de kapsadığını anlattı.

Geliştirdikleri yazılımla hekimlerin muayene notlarını bilgisayara ses  ve hareket komutlarıyla kaydedebildiğini ifade eden Prof. Dr. Sevinç, "Hekim  hastasının öyküsü alırken ve onu muayene ettikten sonra bilgisayara klavye ve  fare yardımıyla bu bilgileri girmek durumunda. Bu bilgiler bazen eksik, bazen  yanlış girilebiliyor. Biz sesli ve görüntülü komutla buna engel olmak istedik.  Sistemin  aynı zamanda hekimin muayene davranışlarını izleyip onu veriye  çevirebilmesinin test çalışmaları da sürüyor." diye konuştu.

Prof. Dr. Sevinç, tedavinin takibinde de yapay zekadan  faydalandıklarını belirterek, şöyle devam etti: "Hekimler bir ilaç verdiklerinde bunun etkilerini gözlemler, 'istediği  yönde istendiği kadar etki yapıyor mu, yan etkilere sebep oluyor mu' diye.  Sistemimiz doktorun daha görsel olarak izleyebileceği klinik belirti olmadan  hastanın laboratuvar verileri ve klinik verilerini analiz ediyor, işin gidişatını  tahmin edebiliyor."

Sistemin muayene ve tedavi sürecine ilişkin bölümlerinin test  aşamasında olduğunu, bu yöntemler için patent başvurusu yaptıklarını ifade eden  Prof. Dr. Sevinç, hastanelerde ekstra bir donanımsal maliyet getirmeden  kullanılabileceğini söyledi.