ABD-İran-İsrail savaşının 47. günü: İran'dan yeni Hürmüz planı! Trump: 2 gün içinde görüşebiliriz

Trump, Fox News'e verdiği röportajda ABD'nin İran'a karşı saldırılarını ve barış müzakereleriyle ilgili sürecin gidişatını değerlendirdi.

İran'la savaş konusunda devamlı geçmiş zaman ifadeleri kullanan Trump, savaşın gerçekten bitip bitmediğinin sorulması üzerine, "Sanırım bitmeye çok yakın. Yani, ben durumu bitmeye çok yakın olarak görüyorum." ifadelerini kullandı.

Trump, "Biliyorsunuz, eğer şu an oradan tamamen çekilip gitsem, o ülkeyi yeniden ayağa kaldırmaları 20 yıl sürer. Henüz işimiz bitmedi, neler olacağını göreceğiz. Sanırım bir anlaşma yapmayı canıgönülden istiyorlar." dedi.

ABD Başkan Yardımcısı Vance, Georgia'da düzenlenen "Turning Point USA" etkinliğinde ABD-İran gerilimini değerlendirdi.

Vance, Başkan Trump’ın İran’la dar kapsamlı bir anlaşma yerine "kapsamlı" bir anlaşma peşinde olduğunu ve buna ulaşacaklarına inandığını belirtti.

ABD Başkan Yardımcısı, devam eden müzakereleri, yaklaşık bir haftadır süren geçici ateşkesle bağlantılı daha geniş bir stratejinin parçası olarak nitelendirdi.

Trump'ın sürece bakışına değinen Vance, "Başkan büyük bir anlaşma yapmak istiyor. İran'a temel olarak sunduğu şey çok basit. Eğer normal bir ülke gibi davranmaya hazırsanız, biz de size ekonomik olarak normal bir ülke gibi davranmaya hazırız. Kendisi dar kapsamlı bir anlaşma istemiyor." dedi.

İsrail'in ateşkese rağmen Gazze Şeridi'nin çeşitli bölgelerine son 48 saatte düzenlediği saldırılarda 16 kişi hayatını kaybetti.

ABD Hazine Bakanlığı, denizde bekleyen İran petrolünün satışına izin veren geçici lisansın, süresi dolduğunda yenilenmeyeceğini bildirdi.

ABD Hazine Bakanlığının Amerikan merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin paylaşım yapıldı.

Paylaşımda, Bakanlığın "Ekonomik Öfke" kapsamında kararlı adımlar atarak İran üzerindeki azami baskıyı sürdürdüğü vurgulandı.

Bakanlığın mevcut tüm araç ve yetkilerini sonuna kadar kullandığının ve İran'ın faaliyetlerini desteklemeye devam eden yabancı finans kurumlarına karşı ikincil yaptırımlar uygulamaya hazır olduğunun altı çizilen paylaşımda, "Denizde bekleyen İran petrolünün satışına izin veren kısa vadeli lisans ise birkaç gün içinde sona erecek ve yenilenmeyecek." ifadesi kullanıldı.

ABD- İsrail ve Lübnan tarafından yapılan ortak açıklama şu şekilde:

Tüm taraflar, karşılıklı olarak mutabık kalınan bir zaman ve mekanda doğrudan müzakereleri başlatma konusunda anlaşmaya varmıştır.

-Amerika Birleşik Devletleri, çatışmaların durdurulmasına yönelik her türlü anlaşmanın, herhangi bir ayrı kanal üzerinden değil, iki hükümet arasında ve Amerika Birleşik Devletleri'nin arabuluculuğunda yapılması gerektiğini teyit etmiştir.

-İsrail Devleti, Lübnan'daki tüm devlet dışı terör gruplarının silahsızlandırılmasına ve tüm terör altyapısının tasfiye edilmesine desteğini ifade etmiş; her iki ülke halkı için güvenliği sağlamak amacıyla bu hedefe ulaşmak için Lübnan Hükümeti ile birlikte çalışma konusundaki kararlılığını dile getirmiştir.

-Lübnan Devleti, toprak bütünlüğü ve tam devlet egemenliği ilkelerinin altını çizerek Kasım 2024'teki çatışmaların durdurulması ilanının tam olarak uygulanmasına duyulan acil ihtiyacı yeniden teyit etmiş; aynı zamanda bir ateşkes sağlanması ve devam eden çatışmalar sonucunda ülkenin maruz kalmaya devam ettiği ağır insani krizin ele alınması ve hafifletilmesi için somut önlemler alınması çağrısında bulunmuştur.

ABD Başkanı Donald Trump, 2 gün içinde Pakistan'da yeni bir ABD-İran görüşmesi gerçekleşebileceğini söyledi.

Amerikan New York Post gazetesine telefonla kısa bir mülakat veren ABD Başkanı Trump, ABD-İran gerilimine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Pakistan'ın başkenti İslamabad'da geçen hafta sonu başarısızlıkla sonuçlanan müzakerelerin ardından ne olacağı sorusuna yanıt veren Trump, yeni bir tur görüşme yapılabileceğinin sinyalini verdi.

Trump, halen İslamabad'da bulunan New York Post muhabirine, "Gerçekten orada kalmalısınız çünkü önümüzdeki 2 gün içinde bir şeyler olabilir ve biz oraya gitmeye meyilliyiz. Bu mümkün bir şey, neden biliyor musunuz? Çünkü (Pakistan Genelkurmay Başkanı) Mareşal (Asım Munir) harika bir iş çıkarıyor." değerlendirmesini yaptı.

İsrail dış istihbarat servisi Mossad Direktörü David Barnea, yanlış hesap yaparak ABD-İsrail saldırılarıyla Tahran'daki yönetimin devrileceğini söylediği yönündeki iddialara, "Taahhüdümüz İran rejimi devrildiğinde tamamlanacak" sözleriyle yanıt verdi. 

İsrail'de yayımlanan Yedioth Ahronoth gazetesi, Barnea'nın "Holokost Anma Günü" etkinliğinde konuştuğunu aktardı.

Barnea konuşmasında, ABD-İsrail saldırılarının başlamasıyla İran'daki yönetimin devrileceğini söyleyerek ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu yanlış yönlendirdiğine ilişkin eleştirilere yanıt verdi.

İran'a yönelik 40 gün süren saldırılar sonunda önemli kazanımlar elde ettiklerini savunan Barnea, "Bunların en önemlisi, düşmanın ana hedefi olan İsrail'i yok etme planına indirilen darbe oldu." iddiasında bulundu.

Barnea, görevlerinin henüz tamamlanmadığını ve İran konusundaki çalışmalarının saldılar sona erdikten sonra da süreceğini hesapladıklarını ileri sürerek "Taahhüdümüz İran rejimi devrildiğinde tamamlanmış olacak." ifadesini kullandı.

Bloomberg'in haberine göre İran, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatlara kısa süreli bir ara verme planını değerlendiriyor.

Konuya yakın bir kaynağa göre söz konusu adımın, ABD ablukasını doğrudan test etmekten kaçınmak ve yeni bir barış görüşmesi turunu riske atmamak amacı taşıdığı ifade edildi.

Bloomberg’in aktardığına göre ABD ile İran, ateşkesi uzatmaya yönelik yeni müzakereleri değerlendiriyor.

Kaynaklara göre, birkaç günlüğüne deniz trafiğini yavaşlatmak ya da durdurmanın, müzakereleri baltalayabilecek bir olayın önüne geçmek için atılacak bir adım olarak görüldüğü ifade edildi.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlattığı savaşta İran'ın, misillemelerinde 35 İsraillinin öldüğü, 8 binden fazla kişinin yaralandığı bildirildi.

İran İçişleri Bakanı İskender Mumini, ABD'nin deniz ablukası tehdidinin etkisiz hale getirilmesi için sınır valilerinden, temel ihtiyaç maddelerinin ithalat ve ihracatı konusunda kendilerine devredilen yetkileri kullanmalarını istedi.

Mumini, 16 sınır valisinden, ABD tarafından yöneltilen deniz ablukası tehdidinin etkisiz hale getirilmesi için ilgili bakanlıklarla koordinasyon içinde hareket ederek, temel ihtiyaç maddelerinin ithalatı ve ihracatı konusunda kendilerine devredilen yetkileri kullanmalarını istedi.

Fransa Cumhurbaşkanı Macron, İran ve ABD taraflarıyla yaptığı görüşmede müzakerelerin yeniden başlatılması ve yanlış anlaşılmaların giderilmesi çağrısında bulunduğunu aktardı.

ABD'de bugün gerçekleşecek kritik görüşme öncesi İsrail’in Lübnan’a yönelik planı ifşa edildi. Analistlere göre sızan şartlar, ülkenin kaderini değiştirecek bir senaryoyu işaret ediyor.

İran'ın başkenti Tahran'da, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta saldırıların ilk gününde Minab kentindeki bir ilkokula düzenlediği bombardımanda hayatını kaybeden çocuklar için "Minab'ın Gözleri" adlı sergi düzenlendi.

İran resmi haber ajansı IRNA'nın bir diplomata dayandırdığı haberine göre, Tahran ile Pakistan arasında mesaj alışverişi devam ediyor.

'HENÜZ BİR ANLAŞMA YOK'

Söz konusu kaynak, İran ile ABD arasında İslamabad veya başka bir yerde yeni bir müzakere turunun yapılmasına ilişkin henüz bir anlaşma olmadığını aktardı.

IRNA’ya konuşan ikinci bir kaynak da yeni bir müzakere turunun herhangi bir zamanda ve herhangi bir yerde gerçekleşebileceğini ancak şu ana kadar bu konuda resmi bir karar alınmadığını söyledi.

Fransa’nın başkenti Paris’te, Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün yeniden tesis edilmesine ilişkin uluslararası konferansın 17 Nisan’da düzenleneceği bildirildi.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, İsrail ile savunma anlaşmasını askıya aldıklarını duyurdu. 

Anlaşmanın, savunma sanayileri, askeri personelin eğitimi ve öğretimi, araştırma ve geliştirme ile bilgi teknolojisi gibi alanlarda işbirliğini öngördüğü belirtildi.

Bloomberg'ün haberine göre savaşın başından bu yana sessizliğini koruyan Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ilk kez kamuoyuna açıklamada bulundu.

'DÖRT MADDELİK ÖNERİ'

Çin'in Orta Doğu'da barışı ve diyalogu teşvik ederek yapıcı bir rol oynamaya devam edeceğini söyleyen Jinping dört maddelik bir öneri sundu.

Bu öneriler arasında barış içinde bir arada yaşama, egemenlik, uluslararası hukukun üstünlüğü ve kalkınma ile güvenliğin sağlanması ilkelerinin savunulması yer aldı.

İsrail ordusu Lübnan'ın güneyinde yer alan Nebatiye iline bağlı Şeba beldesine hava saldırısı düzenledi. Saldırı sonucu hedef alınan noktalardan yoğun duman yükseldi.

The New York Times'ın iki İranlı ve bir ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberinde, Başkan Yardımcısı JD Vance liderliğindeki ABD heyetinin, İran'dan uranyum zenginleştirme faaliyetlerini 20 yıl boyunca dondurmasını ve zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılmasını istediği ifade edildi.

Haberde, ABD'nin 20 yıllık durdurma talebine karşılık İran'ın ise dün, uranyum zenginleştirme faaliyetlerini 5 yıl geçici olarak askıya alma teklifini resmi olarak ilettiği ancak Trump'ın bunu geri çevirdiği ileri sürüldü.

Öte yandan, zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması talebini reddeden Tahran'ın, mevcut stoklarındaki uranyumun "zenginleştirme oranlarını düşürmeyi" teklif ettiği aktarıldı.

İngiliz basını, ABD'nin Hürmüz'de aldığı abluka kararı devam ederken, İslamabad'da tarafların tekrar görüşeceğini iddia etti. 

ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm gemilere yönelik deniz ablukası başlatmasına rağmen Çin menşeli ve sahibi ABD yaptırımlarına tabi olan "Rich Starry" adlı gemi Boğaz'dan geçti.

Sahibi ABD yaptırımlarına tabi olan "Rich Starry" adlı gemi, kimyasal taşımak için kullanılıyor ve orta menzilli bir tanker olduğu görülüyor.

İran’da Ulusal Güvenlik Komitesi Sözcüsü İbrahim Rızai, ABD ile İran arasındaki ateşkesin süresinin uzatılmaması gerektiğini belirterek, Tahran’ın taleplerinin karşılanmaması halinde savaşın yeniden başlayacağını söyledi.

Rızai, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü de dahil olmak üzere taleplerinin kabul edilmesi gerektiğini vurgulayarak, “Ya İran’ın hakları tanınır ya da savaşa geri dönülür” ifadelerini kullandı.

Sosyal medya platformu X üzerinden de açıklama yapan Rızai, İran’ın taleplerinin karşılanmaması durumunda ABD ve İsrail ile çatışmaların devam edeceği uyarısında bulundu.

İran nükleer müzakere heyetinde danışmanlık görevini yürüten ve İslamabad’a giden müzakere heyetindeki Prof. Dr. Muhammed Marandi, ülkeye dönen heyeti taşıyan uçağın tehditler nedeniyle rotasını değiştirdiğini, Meşhed’e indikten sonra heyet üyelerinin tren ve kara yoluyla Tahran’a geçtiğini ifade etti.

Devlet medyasına göre İran, ABD ve İsrail saldırıları nedeniyle talep edeceği savaş tazminatını 270 milyar dolar olarak açıkladı. Bununla birlikte Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Bahreyn'den de tazminat istedi.

Associated Press'in aktardığına göre ABD-İran görüşmelerinin yeni turu büyük olasılıkla Perşembe günü İslamabad ya da Cenevre'de yapılabilir. Pakistanlı bir yetkili verdiği demeçte “İlk tur devam eden bir diplomatik sürecin parçasıydı. Tek seferlik bir çaba değildi” ifadelerini kullanırken Pakistan’ın ev sahipliği yapmak için yeniden iki tarafla da diyaloga girdiği aktarıldı.

İsrail devlet televizyonu KAN'ın haberinde, Hizbullah'ın dün gönderdiği en az 40 İHA'dan bir kısmının engellendiği, geri kalanının ise düşerek önemli hasara yol açtığı belirtildi.

İHA'lar içinde tespiti zor olan gelişmiş optik sistemle donatılmış bir İHA'nın bulunduğu ve bunun İsrail'in kuzeyindeki Kiryat Şimona'ya düştüğü kaydedildi.

'SİBER SALDIRILARA KARŞI KORUNAKLI'

Söz konusu İHA'nın gelişmiş bir hava silahı olarak kabul edildiği, siber saldırılara karşı korunaklı olduğu ve tespiti ile engellenmesinin zor olduğu aktarıldı.

İHA'nın binaların içinde manevra yapabildiği, 5 kilogram patlayıcı taşıyabildiği ve onlarca kilometre menzile sahip olduğu öne sürüldü.

'DİĞERLERİNDEN FARKLI'

Sitenin haberinde, Hizbullah'ın yayınladığı görüntülerin intihar dronlarının havada yüksek hızda manevra yaptığını ve zırhlı araçlara hatta askerlere çarptığını gösterdiği, bunların, gözetleme ve keşif dronlarından farklı olduğu belirtildi.

'YÜKSEK MANEVRA KABİLİYETİ'

Bu tür araçların, pilotun, cihaz üzerindeki kameradan gelen canlı görüntüyü gözlükle izleyerek kontrol ettiği, yüksek manevra kabiliyetine sahip İHA'lar olduğu ifade edildi.

ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, ülkesi ile İran arasında muhtemel bir anlaşmanın Tahran’ın Washington’un kırmızı çizgilerini kabul etmesine bağlı olduğunu belirterek, "İster daha fazla görüşme yapalım, ister nihayetinde bir anlaşmaya varalım, topun İran’da olduğunu düşünüyorum. Çünkü masaya çok şey koyduk. Gerçekten büyük bir anlaşma yapılabilir, ancak bir sonraki adımı atmak İranlılara bağlı" dedi.

İran Ticaret Odası Bilgi Tabanlı Ekonomi Komisyonu Başkanı Afşin Kolahi, İran'da internetin uluslararası erişime kapalı olmasının ekonomiye zararının 30 ila 40 milyon dolar arasında olduğunu söyledi.

ABD’nin Hürmüz Boğazı’na yönelik deniz ablukasını başlatmasının ardından İran’dan tepki geldi.

'TEHLİKELİ SONUÇLAR DOĞURUR'

İran Savunma Bakanlığı Sözcüsü Rıza Talayi Nik, yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’nın güvenliği ve yönetiminin İran’a ait olduğunu belirterek, "Yabancı güçlerin Hürmüz Boğazı ve Umman Denizi’ndeki uluslararası su yollarının güvenliğine müdahalesi, bölge ve dünya açısından tehlikeli sonuçlar doğurur. Bu kapsamda her türlü askeri müdahale, küresel enerji güvenliğinde krizi tırmandıracak ve istikrarsızlığı artıracaktır" dedi.

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğaz’ında ABD tarafından uygulanan ablukaya değinerek, "İran hiçbir şekilde iş yapamıyor ve bunu böyle tutacağız" dedi.

'BİZİ ARAYIP ANLAŞMA YAPMAK İSTİYORLAR'

İran’ın ABD ile anlaşma yapmak istediğini belirten Trump, nükleer silah konusundaki kırmızı çizgilerini yineledi ve bölgede uygulanan askeri baskının devam edeceğini vurgulayarak, "İran bizi arıyor. Bu sabah doğru kişiler tarafından arandık ve bir anlaşma yapmak istiyorlar" ifadelerini kullandı.

ABD’nin Hürmüz Boğazı’na yönelik abluka başlatmasının ardından İran’dan peş peşe açıklamalar gelmeye devam ediyor.

'KARŞI KOYACAK GÜCE SAHİP OLAMAZLAR'

İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Sözcüsü ve Halkla İlişkilerden Sorumlu Yardımcısı Hüseyin Muhibbi yaptığı açıklamada, "Henüz birçok askeri kapasitemizi ortaya koymadık. Savaş devam ederse, düşmanın hiçbir şekilde tasavvur edemeyeceği kapasite ve kabiliyetleri devreye sokacağız. Öyle savaş yöntemlerini kullanacağız ki düşman, karşı koyacak yeterli güce sahip olmayacak" ifadelerini kullandı.