Bu halı kimseyi uçurmaz

Reutersin haberine göre, ABD Temsilciler Meclisi, başta ABDnin terörizmle savaşta önemli müttefiklerinden Pakistan olmak üzere aralarında Türkiyenin de bulunduğu bazı ülkelerden ithal edilen el dokuması halılardan gümrük vergilerinin kaldırılması kararını kabul etti. Türkiyenin ihracat potansiyeli yüksek ürünlerine ağır gümrük vergileri ve kota uygulayan ABDnin Temsilciler Meclisi, Türkiyenin bu ülkeye ihracatında payı yüzde 1e bile ulaşmayan el halısında gümrükleri kaldırdı. Türkiyenin ABD ile ticaretindeki genel beklentilerini karşılamaktan çok uzak kalan bu karar, ABD için de yüzde 0.8 oranındaki gümrük dolayısıyla, önemli bir maliyet oluşturmuyor. Bu bir komedi "Bu tam bir komedi. 2001 yılında bazı el halıları için kısmen bir muafiyet getirdiler. Bunun Türkiyeye getirisi sadece 1.200 dolar oldu. 2002 yılında nitelikli sanayi bölgeleri gündeme gelince, el halısında gümrüğü taviz gibi sundular. Halbuki zaten alınan binde 8lik gümrük bir şey değildi. Şimdi onu kaldırıyorlar. Milyar dolarlar konuşuluyor, onlar topu topu 100 - 150 bin dolarlık bir muafiyeti önemli bir şey gibi sunuyorlar. Bu komedi" dedi.Türkiyenin 2001 yılında ABDye halı ihracatı toplam 33 milyon dolar. Bunun 22 milyon doları el halıları. 2002de halı ihracatı 23 milyon dolara düştü. Bunda binde 8 olan gümrüğün kalkmasının ABDye maliyeti 160 bin dolar ediyor. Karar, Türkiye için önemli bir ticari avantaj sağlamıyor. Bugünlerde, Iraka asker sevkiyatı için Türkiyeden izin ve üs isteyen ABD, taleplerinde stratejik ortaklık argümanını kullanmasına karşın, Türkiyeye kayda değer ticari olanaklar sağlamaktan kaçınmayı sürdürüyor. Konuyu değerlendiren İstanbul Halı İhracatçıları Birliği Başkanı Suat Terzioğlu, bu konuda şöyle konuştu: Yıl İhracat (Milyar dolar) Genel ihracat içindeki pay(%) ABD'nin ithalatı içindeki pay(%) İthalat (milyar dolar) Genel İthalat içindeki pay(%) ABD'nin ihracatı içindeki pay(%) Hacim(milyar dolar) Denge (milyar dolar)1996 1.626 6.9 0.2 3.269 7.6 0.5 4.895 -1.643 1997 2.027 7.6 0.2 4.33 8.9 0.6 6.357 -2.3031998 2.233 8.1 0.2 4.053 8.7 0.6 6.286 -1.821999 2.437 9 0.2 3.081 7.6 0.4 5.518 -0.6442000 3.135 10.8 0.3 3.911 7.2 0.5 7.046 -0.772001 3.121 10 0.27 3.253 8 0.5 6.373 -0.133 Türkiye - ABD ikili ticareti Türkiyenin ihracatı, ABD ithalatının yüzde 0.27si Türkiyenin ABDye ihracatı, 1996 - 1999 arasında ikiye katlanarak 3 milyar doları geçmesine karşın, dünyanın en büyük pazarı olan ABDnin ithalatı içinde Türkiye payı yüzde 0.27 düzeyinde kalıyor. ABDye ihracatta Türkiye 42nci sırada. Bu rakamlar Türkiyenin genel ihracat potansiyelini yansıtmaktan uzak. TÜSİAD raporuna göre, Türk - Amerikan ilişkilerinin, önümüzdeki dönemde de savunma - güvenlik boyutu ve savunma sanayi ağırlıklı ticaret ile sınırlı kalması halinde bu ilişki çok sağlıklı bir şekilde gelişemeyecek. Madde 2001 (%)™rme giyim eşyası ve aksesuarları 535.589.796 17.1™rülmemiş giyim eşyası ve aksesuarları 472.445.309 15.1Hava taşğtları ve bunların aksam ve parçaları 301.752.773 9.6İnciler ve kıymetli taşlar 208.839.573 6.7Mensucattan mamül diğer eşyalar 202.767.571 6.5Demir ve çelik ürünleri 187.415.788 6.0Nükleer reakt"rler, kazanlar, su depoları 162.650.975 5.2Tütün ve tütün mamülleri 143.081.783 4.5Pamuk, pamuk ipliği ve pamuklu kumaşlar 62.498.542 2.0Toplam 3.120.074.026 100.0 ABD'ye ihracatımızda başlıca ürünler (dolar) Uçak ve silah alıp, tekstil satıyoruz Türkiye ile ABD arasındaki ticaret hacmi 6.5 milyar dolar civarında. Önceki yıllarda sürekli açık verildiği halde geçen yıl ilk kez denge yakalandı. Bazı sektör ve ürünlerde altyapı ABD teknolojisine dayandığından bu sektörlerdeki parça ihtiyacı ve modernizasyon, ABDden ithalatı sürekli ve zorunlu hale getiriyor. Örneğin Türkiyenin ithalatındaki en önemli miktarı hava taşıtları (uçaklar) ve uçak parçaları oluşturuyor. Diğer önemli kalemler arasında ise silah, mühimmat, makine ve telekom cihazları var. Ayrıca ABDden sağlanan bazı krediler de bu ülkeden sürekli pamuk, buğday ve pirinç gibi ürünlerin ithalatını zorunlu kılıyor. Türkiyenin ABDye yaptığı 3 milyar dolarlık ihracatın yarısını (1.5 milyar dolar) ise hazırgiyim ve tekstil oluşturuyor. Madde 2001 (%)Nükleer reakt"rler, kazanlar ve su depoları 862.206.926 26.5Pamuk 244.402.177 7.5Elektrikli makinalar ve cihazlar 273.313.334 7.3Optik, fotoğraf, sinema cihazları 230.977.699 7.1Tütün ve tütün mamülleri 180.868.495 5.5Hava taşıtları, bunların aksam ve parçaları 162.389.777 5.0Organik kimyasallar 160.220.862 4.9Eczacılık ürünleri 129.554.149 3.9Hayvansal ve bitkisel yağlar 91.220.573 2.8Plastik ve plastik mamüller 86.069.657 2.6Toplam 3.253.887.259 100.0 ABD'den gerçekleşen ithalatta başlıca ürünler (dolar) 12 ülkenin tekstil kotasını kaldırdı ABD, 1.5 milyar dolarlık hazırgiyim ve tekstil ithalatı yaptığı Türkiye için kotaları kaldırmazken, 12 Sahra Afrikası ülkesi için sınırlı gümrük muafiyeti ve kotasız ithalat olanağı sağladı. Bu olanaktan sekiz ülkenin daha yararlanması gündemde. Oysa ki 65 - 70 milyar dolarık tekstil ithalatında Türkiyenin payı yüzde 2.5u bile bulmuyor. Türkiye ABD pazarında kotalar dışında antidamping ve telafi edici vergi uygulamaları, tarife dışı uygulamalar ile boğuşuyor. Türkiyenin rekabet avantajı olan sektörlere dört katı vergi uyguluyor. Dünyanın en büyük yabancı sermaye ihracatçısı ABDnin Türkiye yatırımları istatistiklere bile giremiyor. ABDli şirketlerin, dış şirket alımlarında Türkiyenin payı da yüzde 0.3te kalıyor Askeri ilişkiler belirleyici oldu TÜSİADın raporuna göre ABD -Türkiye ilişkilerine askeri ihtiyaçlar damgasını vuruyor TGSD Başkanı Umut Oran da, "Türkiyenin rekabet avantajı olan sektörlerde dört katı vergi uyguluyor. 200 milyon dolarlık gümrük geliri için kotaları kaldırmıyor. ABD küçük hesaplar peşinde koşuyor" dedi Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD) tarafından hazırlanan Türk-Amerikan Ekonomik ve Ticari İlişkilerinin Analizi ve Geleceğe Yönelik Öneriler adlı raporda, Truman doktrininden bu yana geçen 50 yılda, askeri ve güvenlik ilişkilerinin hâlâ iki ülke ilişkilerini belirlediği vurgulandı. Bu durumun etkisiyle dış ticarete de savunma sanayiinin damgasını vurduğuna dikkat çekildi. Türk Dış Ticaret Vakfı Başkan Yardımcısı Bülent Şahinalp tarafından hazırlanan raporun tanıtımında konuşan TÜSİAD Yönetim Kurulu Üyesi Cem Duna, "Serbest ticaret anlaşması gibi olanaksız önerileri gündemden çıkarıp, enerjimiz doğru kanalize edilmeli" dedi. Bilindiği gibi bu öneri AKP lideri Erdoğandan gelmişti.