Geri Dön
GündemCebelitarık neresi, dünya haritasındaki yeri? Cebelitarık ülke mi?

Cebelitarık neresi, dünya haritasındaki yeri? Cebelitarık ülke mi?

Cebelitarık nerede, haritadaki konumu nedir sorusu araştırma konusu olmaya devam ediyor. 2022 FIFA Dünya Kupası Dünya Kupası elemelerinde A Milli takımımız ile aynı grupta yer alan Cebelitarık'ın dünya haritasındaki yeri ve ülke hakkında bilgiler araştırma konusu olmaya devam ediyor. İşte Cebelitarık hakkında merak edilenler...

Cebelitarık neresi, dünya haritasındaki yeri? Cebelitarık ülke mi?

Cebelitarık nerede, hangi kıtada sorusu araştırma konusu olmaya devam ediyor. A Milli takımımızın yer aldığı 2022 FIFA Dünya Kupası G grubunda yer alan Cebelitarık takımının ardından ülkemizde Cebelitarık'ın haritadaki konumu ve nerede olduğu merak edilmeye başlandı. İşte Cebelitarık hakkında merak edilenler...

CEBELİTARIK NEREDE, HANGİ KITADA, DÜNYA HARİTASINDAKİ KONUMU

Cebelitarık, İber Yarımadası'nın güney ucunda yer alan bir Britanya Denizaşırı Toprağı'dır. 6.7 km²'lik 2,6 sq mi bir alana sahiptir ve kuzeyde İspanya ile sınırı vardır. Manzaraya, eteğinde yoğun nüfuslu bir kasaba bölgesi olan ve başta Cebelitarık olmak üzere 33.000'den fazla kişiye ev sahipliği yapan Cebelitarık Kayası hakimdir.

1704'te İngiliz-Hollandalı kuvvetler, Habsburgların İspanyol tahtına iddiası adına İspanyol Veraset Savaşı sırasında İspanya'dan Cebelitarık'ı ele geçirdi. Bölge, 1713'te Utrecht Antlaşması uyarınca ebediyen Büyük Britanya'ya devredildi. Napolyon Savaşları ve II. Dünya Savaşı sırasında, Akdeniz'e, Cebelitarık Boğazı'na giriş ve çıkışı kontrol ettiği için Kraliyet Donanması için önemli bir üs oldu. Bu deniz boğulma noktasında sadece 14,3 km (8,9 mil) genişliğindedir. Dünyanın deniz ticaretinin yarısının boğazdan geçmesiyle stratejik olarak önemli olmaya devam ediyor. Bugün Cebelitarık'ın ekonomisi büyük ölçüde turizm, çevrimiçi kumar, finansal hizmetler ve yakıt ikmaline dayanıyor.

Cebelitarık'ın egemenliği, İngiliz-İspanyol ilişkilerinde bir çekişme noktasıdır çünkü İspanya, toprak üzerinde bir hak iddia etmektedir. Cebelitarık halkı, 1967 referandumunda İspanyol egemenliği önerilerini reddettiler ve 2002 referandumunda ortak egemenlik fikri de reddedildi.

Adı Arapçadan türemiştir: (Romanizasyon: Jabal Ṭāriq, "Tarık Dağı" (adını 8. yüzyıl Mağribi askeri lideri Tarık bin Ziyad'dan almıştır). Arapçadaki adı olmaya devam ediyor. İsmin Arapçanın kısaltılmış hali olduğu da öne sürülmüştür: (Romanizasyon: Jabal Ealaa Altariq, Afrikadan İberya'ya yolda ilerliyor)

Cebelitarık neresi, dünya haritasındaki yeri Cebelitarık ülke mi

CEBELİTARIK TARİHÇESİ

Antik çağdaki adı Calpe'dir. Endülüs fâtihi Tarık bin Ziyad'ın 711 yılında ordusuyla birlikte ilk ayak bastığı ve askeri karargâh olarak kullandığı yer olması sebebiyle İslam kaynaklarında “Cebelü Târık” (Tarık'ın Dağı) diye adlandırılmıştır. Bu isim İtalyancaya Gibilterra, öteki Avrupa dillerine de Gibraltar şeklinde geçmiştir. Cebelitarık’a İslam kaynaklarında "Cebelü’l-feth" de denilmektedir. Muvahhidler'in Endülüs'e geçişine kadar Cebelitarık ve eteğindeki koy daha ziyade muhtelif cins gemiler için bir sığınak yeriydi. Endülüs 1145 yılında Muvahhidler’in hakimiyetine geçince Muvahhid Hükümdarı Abdülmü’min (1130-1163) Afrika seferinden dönüşünde İşbiliye'de bulunan veliahdı Yusuf b. Abdülmü’min’e haber göndererek Hristiyanlara karşı düzenleyeceği seferlerde karargâh ve kışla olarak kullanmak üzere Cebelitarık’ın eteğinde bir şehir kurmasını emretti. Bunun üzerine Yusuf, Gırnata’da bulunan kardeşi Osman’ın da yardımıyla çok sayıda usta ve işçi toplayarak 1159-1160 tarihlerinde, içinde büyük bir cami, saray, resmi binalar, kışla, güzel bahçeler ve su dağıtım şebekesinin bulunması planlanan şehrin inşasını başlattı.

Muvahhidlerlerin yıkılmasından sonra Endülüs Beni Ahmer Devleti'nin yönetimine geçti. 1309 yılında Alonso Pérez de Guzmán el-Bueno, Kastilya Kralı IV. Ferdinand adına Cebelitarık’ı ele geçirdi. Gırnata Emiri, Meriniler’i yardıma çağırmak zorunda kaldı. Bunun üzerine Endülüs’e geçen bir Merini ordusu 1333'te Cebelitarık’ı geri aldı. 1340 yılında Kastilya Kralı XI. Alfonso Cebelitarık’ı kuşattı; ancak başarılı olamadı. 1355'te Merini Valisi Süleyman b. Dâvûd’un idaresinde olan Cebelitarık 1410-1462 yılları arasında Nasriler’in elinde kaldı. Daha sonra Medina-Sidonia dükü tarafından ele geçirildi. I. Isabel 1502’de Cebelitarık’ı İspanya Krallığı’na kattı.

1704'te İngiltere-Hollanda deniz kuvvetleri tarafından ele geçirilmiştir. 1713 tarihindeki Utrecht Antlaşmasıyla İspanya kaleyi İngiltere'ye iade etmeyi kabul etmiştir.

Cebelitarık'ın statüsü iki ülke, İspanya ile İngiltere arasında hala tartışılmaktadır. Kendi isteğiyle İngiliz sömürgesi olarak kalmak isteyen 6 km² yüzölçümü, 35.000 nüfusuyla ülke olarak bayrağı ve marşı olan Cebelitarık, dünya üzerinde küçük bir alan zapt etmesine rağmen iki ülke arasında zaman zaman sorunlara neden olmaktadır. 1967 ve 2006 yıllarında yapılan referandumlarda Cebelitarıklılar, Birleşik Krallık yönetiminde kalma yönünde karar aldılar.

CEBELİTARIK NÜFUSU

Birleşik Krallık'ın Avrupa kıtasındaki tek sömürgesi olan bu yarımada etnik olarak çoğulcu bir yapıya sahiptir. 1753 yılında yapılan nüfus sayımına göre Cebelitarık bölgesinde; 434 Britanyalı, 597 Cenevizli, 575 Yahudi, 185 İspanyol ve 25 Portekizli yaşamaktaydı. Napolyon Savaşları süresince Cebelitarık’ın İngiliz mallarının Avrupa’daki diğer ülkelere geçişi için açık tek liman olmasından dolayı 1814 yılında nüfus 10.184 kişiye çıkmıştır. 1829 yılı polis sayımında nüfus 16.394 olarak belirlenmiştir.

1995 yılında seçmen kütüklerindeki orijinal isimlerine bakıldığında yarımadada yaşayan halkın %27 Britanyalı, %24 İspanyol, %19 İtalyan, %11 Portekizli, %8 Maltalı' dır. Geri kalan kısmı küçük etnik gruplardan oluşmaktadır.

CEBELİTARIK ÜLKE Mİ YÖNETİMİ KİMİN ELİNDE?

Birleşik Krallık Cebelitarık’ı kendisinin denizaşırı toprağı olarak tanımlamaktadır. İspanya, Cebelitarık’ın Birleşik Krallık'a Veraset Savaşları sonucunda 1713 Utrecht Antlaşması ile bırakılmak zorunda kalındığını, ancak antlaşmada boğaz ve karasularıyla ilgili bir hüküm olmadığını savunmaktadır. Buna karşılık Birleşik Krallık ise İspanya’nın Cebelitarık’ı şehri, kalesi, limanı dahil olmak üzere bir bütün olarak İngiliz yönetimine bıraktığını belirtmektedir.

Birleşik Krallık, Cebelitarık üzerindeki egemenlik hakkında ısrar ederek sorunun çözülmesi maksadıyla 1966 yılında Uluslararası Adalet Divanı’na başvurmayı teklif etmiş, ancak İspanya buna karşı çıkmıştır. BM kararları uyarınca Birleşik Krallık Cebelitarık halkının iradesini hangi yönde kullanmak istediğini öğrenmek amacıyla bölgede 1967 yılında referanduma gitmiştir. Referandum sonucunda Cebelitarık halkının İspanya ile yakınlaşmak yerine Birleşik Krallık ile mevcut bağlarının devam etmesini istediği ortaya çıkmış, ancak bu referandum BM tarafından 2353 sayılı kararla geçersiz ilan edilmiştir. Birleşik Krallık ise referandum sonucuna dayanarak 1969 yılında Cebelitarık ile ilgili bir yasa kabul ederek, halkın egemenliğin Birleşik Krallık'tan başka bir devlete devrini reddetme hakkını tanımıştır.

1984 yılında Lizbon Antlaşmasından sonra İspanya 1969’da kapattığı Cebelitarık sınırını kontrollü bir şekilde açmıştır. İspanya yönetimi 2002 yılından bu yana Cebelitarık’a İspanya devletine bağlı olmak şartıyla bölgesel veya toplumsal özerklik tanınması teklifini sunmaktadır. 2002 senesinde Cebelitarık’ta düzenlenen egemenlik referandumunda seçmenler egemenliğin İspanya ve Birleşik Krallık arasında paylaşılması planına karşı çıkmışlardır. Cebelitarık halkı 1960 yılında Birleşik Krallık tarafından kendilerine verilmiş olan kendi kaderini tayin hakkının, BM Şartı tarafından da tüm eski sömürgelere tanınan bir hak olduğunu savunmaktadır.

Cebelitarık’ın 2006 yılındaki referandumla kabul ettiği anayasanın Cebelitarık halkına, İngiliz egemenliği altında ve dış ilişkilerinde Birleşik Krallık'a karşı sorumlu olmaya devam etmekle birlikte, kendi kendini yönetme hakkını verdiği” ifadeleri yer almıştır. İspanya ise kendi onayı olmadan Cebelitarık’ın bağımsız olmasının imkânsız olduğunu, Birleşik Krallık'ın İspanya egemenliğindeki bir toprağı işgal ettiğini, Cebelitarık’ın özel durumunda kendi kaderini tayin prensibi yerine toprak bütünlüğü ilkesinin öncül olduğunu belirtmiştir. Cebelitarık BM’nin “özerk olmayan ülke” listesinde yer almaktadır. Cebelitarık yönetimi söz konusu listeden çıkarılıp bağımsızlığını elde etmek üzere defalarca BM’ye başvurmuştur.

 

 

Bakan Koca'dan Turkovac açıklaması! Dünyada ilk olacak
Savcı 'cinayet' dedi! 'Esra'yı öldürüp yataktaki pozisyonunu verdi'
Gözler Merkez Bankası'nda! İşte ekonomistlerin faiz tahmini
Kırdığı yumurtanın akı 'kırmızı' çıktı, sosyal medya karıştı! Sandığınız gibi değil...
Bakan'dan İmamoğlu'na: Şov yapmasın işlerini yapsın
Araçlar yolda kaldı, evler gömüldü! '3 metreye ulaştı'
Kıskançlık krizi mi patlak verdi! Hande Erçel'den Demet Özdemir açıklaması
Deniz Çoban, Trabzonspor-Giresunspor ve Fenerbahçe-Altay maçlarındaki kritik pozisyonları yorumladı
İstanbul'da site aidatları cep yakıyor! Aylık 8 bin TL
Türkiye korkusuyla almışlardı! Atina'da savaş jeti bayramı
Tasarruf ampullü uyuşturucu partisi faciayla sonlandı
İrem Sak, 11 yaş küçük aşkını itiraf etti!
Yusuf Yazıcı için skandal tanıtım! Kovuldu
Cep telefonunu yuttu, doktorlar neye uğradığını şaşırdı!
Yemeksepeti, 2021’in hızlı ticaret trendlerini açıkladı

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler