Varto’da ne oldu?

Çözüm Süreci’ni sona erdirdiğini açıklayan PKK’nın demokratik özerlik ilan ettiği bölgeler arasında yer alan Muş’un Varto ilçesinde valilikçe başlatılan sokağa çıkma yasağı dün sabah kaldırıldı. Sokağa çıkma yasağının devam ettiği saatlerde PKK’lılar ile güvenlik güçleri arasında yaşanan çatışmalarda 6 PKK’lı öldürüldü. Güvenlik uzmanları, Varto’da yaşananları, “PKK için de güvenlik güçleri için de önemli bir provaydı. PKK, bütün ilçeye yayılan bir kalkışmayı amaçladı. Güvenlik güçleri ise sokağa çıkma yasağı ilan ederek PKK’lılara, halka zarar gelmeden müdahale amacındaydı. Değerlendirmemiz, operasyonun başarılı olduğu yönünde” diye değerlendirdi.
Sokağa çıkma yasağının sona erdirilmesinin ardından dün ilçede yaşanan gelişmeler, 20 saatten fazla süreyle cadde ve sokaklarında sadece güvenlik güçleri ile PKK’lıların dolaştığı ilçedeki olaylarla ilgili ipuçları verdi. PKK’nın niçin Varto’yu hedef seçtiği sorusunu yanıtlamadan önce, ilçenin Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından “riski yüksek 12 ilçe” arasında sayıldığını anımsatmak gerekir.

Kulan’daki şehitlik
Varto, tıpkı Cizre, Silopi, Yüksekova, Nusaybin, Şemdinli, Eruh gibi PKK’nın önem verdiği ilçe merkezleri arasında. Bunun nedeni, Varto’nun ilçe merkezi ile köylerinde örgütün etkinliği. Örgütün şehitlik olarak adlandırdığı mezarlığın burada bulunması da bir başka önemli etken. PKK’nın şehitliği ilçeye çok yakın olan Kaynarca Köyü’ne bağlı Kulan mezrasında. Çatışmalarda öldürülen PKK’lılar, örgüt yönetiminin talimatıyla burada gömülüyor.
Ayrıca, ilçenin kırsalı ile şehir merkezi adeta bitişik. Kırsaldan ilçeye ya da ilçeden kırsala geçişler oldukça kolay. İlçenin karayolu bağlantısını sağlayan 3 yolun kesilmesiyle ilçenin hayatla tüm bağlantısı da kesiliyor. İlçenin kırsalı, Bingöl’ün Karlıova ile Erzurum’un Hınıs ilçeleri arasındaki geçişi de sağlıyor. Kaynaklar, ilçenin kırsalında 80 dolayında silahlı PKK’lının bulunduğuna dikkati çekiyor. Şehir içinde ise tahminlere göre 150’ye yakın silahlı milis barınıyor.
PKK’nın Batman, Silvan, Yüksekova’da uygulamaya koyduğu demokratik özerklik çalışmasını Muş’un Bulanık ve Varto ilçelerinde de yaşama geçirmeye çalıştığı biliniyor. Hatta, demokratik özerkliğin önce Bulanık’ta denenmesi bekleniyor. Ancak, Varto’da yaşananlar ilçenin Bulanık’tan daha ön plana çıkmasına neden oldu.

Kırsalla şehir bağlantısı
Varto’yla ilgili bu fotoğrafı ortaya koyduktan sonra ilçede yaşananlara gözatalım. Gelen bilgilere göre, kırsaldaki silahlı PKK’lılardan bir grubu eylem için Kulan bölgesinden ilçe merkezine geldi. Kırsaldan gelenlerin, ilçe merkezindeki silahlı milis güçleriyle birleşmesi sonucunda, cadde ve sokaklarda iş makineleriyle hendekler kazıldı.
Kırsalla şehir arasındaki bağlantıyı kesmek için Şırnak, Hakkari, Cizre, Yüksekova’da benzer özel operasyonlar yapan güvenlik kuvvetlerinin Varto’daki hareket kabiliyetini bitirmek için kazılan hendekler özel olarak tuzaklandı. Bidonlar ve tüpler içine hazırlanan patlayıcılar ilçenin farklı bölgelerine yerleştirildi.

Kobralar müdahale etti
İlçenin büyük bölümünde evlerin bahçelerinin yüksek duvarlarla çevrili olması, güvenlik güçlerinin operasyonları sırasında PKK’lılara doğal korunak oluştururken, PKK’lılar aynı anda ilçedeki iki köprüyü de tuzakladılar. Bu nedenle ilçeye karayolu üzerinden takviye kuvvet gelmesi belirli süre için kısıtlandı. İlçeye gelen 3 karayolunun kesilmesi üzerine, ilçede konuşlu olan polis ve jandarma güçleri kısa süreliğine bulundukları binalarda konuşlanmak zorunda kaldı. Bunun üzerine, güvenlik güçleri bu kez hava destekli operasyona başladı. Hava desteğinin gelmesinin ardından ilçedeki TOKİ evleri mevkiindeki köprüdeki bombalı tuzaklar uzman ekiplerce imha edildi.
Bu andan itibaren ilçe merkezinde 15 hendekteki tuzakların sökülmesi ve kapatılmasına başlandı. İlçedeki polis ve jandarma özel harekat timlerine destek olmak amacıyla ilçeye askeri birlikler de sevk edildi. Bu arada, polise gelen ihbar üzerine ilçeye giren bir araçta yapılan aramada kırsaldan geldiği saptanan yüklü miktarda silah ve mühimmat ele geçirildi. Araçta, 15 Kalaşnikof otomatik tüfek, 5 roket fünyesi, çeşitli silahlara ait 5 bin fişek bulundu. Tuzakların temizlenmesi sonrasında başlayan çatışmalarda 4 PKK’lı öldürüldü.

Daha büyüklerini de deneyebilir
Güvenlik uzmanları, PKK’nın uzun süredir üzerinde çalıştığı bir çatışma modelini Varto’da uygulamaya kalkıştığını belirtiyor. PKK’lıların kent ve ilçe merkezlerine çatışmaları çekerek, halkın da çatışmaların parçası olmasını arzu ettiğini belirten uzmanlar, buna karşılık Varto’da sokağa çıkma yasağı ilan edilerek gerçekleştirilen operasyonların başarılı olduğunu ifade ediyor. Uzmanlar, PKK’nın farklı yerlerde de benzer saldırılarda bulunabileceğini, kent merkezlerinde de aynı yöntemi deneyebileceğini ifade ediyor.