Taha AKYOL Objektif

Kerkük Irak şehridir

GENELKURMAY Başkanı Org. Yaşar Büyükanıt, siyasi irade istediği takdirde ordunun teröre karşı "hudut ötesi operasyon" yapacak askeri güce "fazlasıyla" sahip olduğunu söyledi. Terörle mücadele bağlamında konuştuğu halde hem ABD hem AB 'diplomatik dille' karşı çıktılar!
"Müdahale edenin elini keseriz" diyen Irak Meclis Başkanı Meşhadani'nin sözleri ise tam bir bedevi hezeyanıydı.
Irak'ta Devlet Başkanı Kürt (Talabani), Hükümet Başkanı Şii (Maliki), Meclis Başkanı ise Sünni Arap oluyor. Meşhadani Sünni olduğu halde İran'la 'özel' ilişkileri olan bir adamdır; İran-Irak savaşında İran'ı desteklemiş, Barzani ile 'özel' ilişkileri sebebiyle de tutuklanmıştı.
Şimdi de Sünnilerin değil, Şii ve Kürt ittifakının desteğiyle orada oturuyor. Kan gövdeyi götüren Irak'ta bin bir siyasi entrika dönüyor. Meşhadani'nin hangi entrikalara araçlık etmek için böylesine bir dil kullandığı ayrı bir meseledir.
Her ne olursa olsun, bu tepkiler gösteriyor ki Türkiye için askeri bakımdan son derece kolay olan "operasyon" kararı siyaseten son derecede 'kritik'tir.
Türkiye'nin Kerkük üzerinde niyetlerinin olduğunun zannedilmesi de Türkiye'nin askeri güç kullanmasına karşı tepkileri besleyen önemli bir faktördür.

Tarihi tecrübe
Sivil asker bütün yetkililerimiz defalarca ilan etmelidir ki Kerkük bir Irak şehridir; Türkmenler de Irak vatandaşıdır. Türkiye'nin Musul, Kerkük ve Türkmenler üzerine kurulu hiçbir siyasi niyeti yoktur!
1926'da bugünkü Irak sınırımıza imza atan Atatürk yönetimi de, sonraki yönetimler de hiçbir şekilde Musul, Kerkük ve Türkmenler konusunda gizli bir niyete sahip olmadı. Atatürk, Türkmenlerin kültürel hakları konusunda hiçbir öneride bile bulunmadı. Hatta okul kitaplarımızda Misak-ı Milli'yi bugünkü sınırlarımız olarak öğrettik.
Çünkü Türkiye'nin bir tecrübesi vardı: Milli Mücadele döneminde 'ortak düşman' İngiltere'ye karşı Türkiye'nin İstiklal Savaşı'nı destekleyen Iraklı Arap milliyetçileri, Lozan'da Musul gündeme geldiğinde Türkiye'nin aleyhine dönmüşlerdi. Arap milliyetçilerinin gözünde Musul vilayeti Irak'ındı, Araplarındı. (Bkz. Qassam Al-Jumaily, İzzet Toprak, Irak ve Kemalizm Hareketi, Atatürk Araştırma Merkezi yayınları, sf. 149-151)

Siyasi dikkat
Türkiye'nin Kerkük üzerinde niyeti olabileceği şüphesi, terörle mücadelede karşımıza ilave zorluklar çıkarabilir. Bu şüpheyi kaşıyarak Türkiye'ye karşı siyaset üretmek isteyenlerin bulunduğu da açıktır.
İşte Barzani, Türkiye'nin "hudut ötesi operasyon"dan söz etmesini hep Kerkük'le ilişkili gibi göstermeye çalışıyor.
Sınır ötesi operasyon kararı çok kolaydır ama arazide uygulanması çok zordur. Diplomatik zemini iyi hazırlanmazsa siyaseten ters sonuçlar bile doğurabilir. Onun için ikide bir lafını etmek doğru değildir. Türkiye'ye karşı dünyada lüzumsuz şüphelere yol açabileceği gibi, lafını edip icrasını yapmamak da Türkiye'nin caydırıcılığını aşındırır.
Yapılacaksa sessizce ve aniden yapılır.
Not: Sayın Sezer'in konuşmasını pazartesi irdeleyeceğim. Şimdilik diyeceğim; bu kadar politize olduğuna göre, kendisi gibi düşünen kitleleri başsız bırakmamalı, hemen 18 Mayıs'ta partisini kurmalı.

t.akyol@milliyet.com.tr