İngiltere'nin RTÜK'ünden dijital yayına sıkı denetim! Şimdi ne olacak? Ali Kırık: Türkiye'ye gelmesi kaçınılmaz

İngiltere medya düzenleyicisi Ofcom, 2024 Medya Yasası kapsamında Netflix, Disney+ ve Amazon Prime Video gibi dijital yayın platformlarını geleneksel televizyon kanallarıyla aynı içerik kurallarına tabi tutma kararı aldı. Yeni düzenlemeyle birlikte platformlar sıkı denetime girecek, kurallara uymayanlara ağır para cezaları uygulanabilecek.

500 BİN İZLEYİCİ ŞARTI

Guardian’ın haberine göre, 500 binden fazla izleyiciye sahip dijital platformlar televizyon yayıncılarının uymak zorunda olduğu içerik kurallarına tabi olacak. İçeriklerin zararlı, yanıltıcı veya kamuoyunu olumsuz etkileyebilecek unsurlar barındırmaması gerekecek.

HABER İÇERİKLERİNDE TARAFSIZLIK ŞARTI

Yeni düzenlemede özellikle haber içerikleri için doğruluk ve tarafsızlık ilkeleri öne çıkıyor. Çocukların ve hassas grupların korunmasına yönelik hükümler genişletilirken, dijital platformlarla geleneksel yayıncılar arasındaki düzenleme farkının azaltılması hedefleniyor.

ERİŞİLEBİLİRLİKTE YENİ ZORUNLULUKLAR

Düzenleme erişilebilirlik alanını da kapsıyor. Platformların içeriklerinin en az yüzde 80’ine altyazı, yüzde 10’una sesli betimleme ve yüzde 5’ine işaret dili seçeneği sunması zorunlu olacak. Amaç, görme ve işitme engelli kullanıcıların içeriklere erişimini artırmak.

İngiltere Medya Bakanı Ian Murray, izleyicilerin giderek isteğe bağlı dijital platformlara yöneldiğini belirterek, sektörün yeni döneme uyum sağlaması gerektiğini ifade etti.

İHLAL BAŞINA 250 BİN STERLİN CEZA

Yeni çerçeveyle birlikte izleyiciler dijital platform içerikleriyle ilgili şikayetlerini doğrudan Ofcom’a iletebilecek. İhlal tespit edilmesi halinde şirketlere ihlal başına 250 bin sterline kadar veya İngiltere gelirlerinin yüzde 5’i oranında para cezası uygulanabilecek.

AVRUPA’DA DİJİTAL DENETİM DALGASI

Karar, Avrupa’da teknoloji şirketlerine yönelik artan düzenleme adımlarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Avrupa Birliği’nin 17 Şubat 2024’te yürürlüğe giren Dijital Hizmetler Yasası (DSA) da içerik denetimi, yasa dışı içeriğin kaldırılması ve çocukların korunmasına yönelik yükümlülükler getiriyor. İhlal durumunda şirketlere küresel cironun yüzde 6’sına kadar para cezası uygulanabiliyor.

Avrupa genelinde birçok ülke sosyal medya ve dijital platformlara yönelik yaş sınırı, içerik denetimi ve yaptırım düzenlemelerini sıkılaştırırken, dijital hizmet vergisi uygulamaları da yaygınlaşıyor. Avrupa ülkeleri, büyük teknoloji şirketlerinin faaliyet gösterdikleri ülkelerde vergi ödemesi gerektiğini vurguluyor.

TÜRKİYE’DE DÜZENLEME GÜNDEME GELİR Mİ?

İngiltere’nin dijital yayın platformlarına yönelik aldığı sıkı denetim kararı gündem olurken, gözler şimdi Türkiye’ye çevrildi. Netflix, Disney+ ve Amazon Prime Video gibi platformları televizyon kanallarıyla aynı kurallara tabi tutacak Ofcom adımı, benzer bir düzenlemenin Türkiye’de de yapılıp yapılmayacağı sorusunu gündeme taşıdı.

Adli bilişim uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, konuyla ilgili değerlendirmelerini CNN Türk ekranlarında paylaştı.

"OFCOM, RTÜK’ÜN İNGİLTERE’DEKİ MUADİLİ"

Prof. Dr. Ali Murat Kırık, İngiltere’nin medya denetleyici kurumu Ofcom’un Türkiye’deki Radyo ve Televizyon Üst Kurulu’na (RTÜK) muadil bir yapı olduğunu belirterek, dijital platformların artık geleneksel yayıncılarla aynı kurallara tabi tutulacağını söyledi. İngiltere’de 500 binden fazla izleyiciye sahip dijital platformların denetim kapsamına alınacağını aktaran Kırık, televizyonlara uygulanan içerik kurallarının dijital platformlar için de geçerli olacağını ifade etti.

"ÇİFTE STANDART ORTADAN KALKIYOR"

Kırık, dijital platformların bugüne kadar abonelik sistemi gerekçesiyle daha serbest bir yayın alanına sahip olduğunu belirterek, yeni düzenlemeyle bu durumun değişeceğini söyledi. Televizyon kanallarının içerik, doğruluk ve çocukların korunması gibi konularda sıkı denetime tabi olduğunu hatırlatan Kırık, aynı kuralların dijital platformlar için de uygulanmasının önemli bir adım olduğunu vurguladı.

AĞIR PARA CEZALARI VE ŞİKAYET HAKKI

Yeni düzenlemeyle birlikte ihlal başına 250 bin sterline kadar ya da şirketin İngiltere gelirinin yüzde 5’i oranında para cezası uygulanabilecek. Ayrıca izleyiciler içeriklerle ilgili şikâyetlerini doğrudan Ofcom’a iletebilecek. Kırık, cezaların caydırıcı olmasının önemine dikkat çekerek, küçük yaptırımların büyük şirketler açısından etkisiz kalabildiğini ifade etti.

"TÜRKİYE'YE GELMESİ KAÇINILMAZ"

Prof. Dr. Ali Murat Kırık, Türkiye’deki mevcut yasal çerçevenin 2011 yılında güncellendiğini hatırlatarak, dijitalleşmenin hız kazandığı son 15 yılda medya ekosisteminin önemli ölçüde değiştiğini söyledi. Dijital platformların ve sosyal medya mecralarının yaygınlaştığını belirten Kırık, Türkiye’de de benzer bir düzenlemenin gündeme gelmesinin kaçınılmaz olabileceğini dile getirdi. İngiltere’nin attığı bu adımın Avrupa’daki genel düzenleme eğiliminin bir parçası olduğuna dikkat çeken uzman, dijital yayıncılıkta yeni bir dönemin başladığını belirtiyor. Gözler şimdi Türkiye’de atılacak olası adımlarda.