Rusça takvim

Rusça takvim

Güneri CIVAOĞLU

Dün, Rusya ve Türkiye Başbakanları Çernomırdin ve Yılmaz onuruna verilen öğle yemeğinden izlenimler sunacağım.
- Açılış konuşmasında "Almanya Birleşik DevletIeri" deyimi kullanıldı.
Yani...
Batı ve Doğu Almanya'nın birleşmesinin yanı sıra, Germen'lerin arka bahçeleri sayılan Macaristan, Çek Cumhuriyeti ve Polonya'nın da Avrupa Birliği'ne girmesiyle, dünyanın ABD'ye rakip 2. süper büyük devleti doğuyor.
2000'li yıllarda ABD'ye meydan okuyacak.
Belki de...
Dünya 3. kez büyük ve ihtiraslı Almanya macerasıyla mücadele etmek zorunda kalacak.
Amerika Birleşik Devletleri'ne çağrışım yaptırırcasına Almanya Birleşik Devletleri deyiminin siyaset diline girmesi düşündürücüdür.
Sovyetler Birliği'nin çözülmesinden sonra, yer yuvarlağında tek süper güç olarak kalan ABD karşısında, Avrupa'lı bir ABD.
Bu Almanya, ABD ile dirsek temasındaki Türkiye'yi Avrupa içinde görmeyi tehlikeli buluyor.

Bir izlenim daha...
Rusya Başbakanı Çernomırdin, Türkiye ile Rusya ilişkileri arasında buzları eritecek sıcaklıkta bir konuşma yapıyor.
"Kimse aramıza girmeye kalkışmasın. Kimse bize akıl öğretmesin. Dışarıdan müdahale etmesin. Rusya ve Türkiye ilişkilerini daha da yoğunlaştıracak, genişletecek, derinleştirecektir."
Bunun örneklerini sıralıyor.
Çernomırdin'in verdiği mesajın adresi ABD...
Çünkü, derin kulislerden sızan bilgilere göre, - ABD, Rusya'nın Karadeniz altından borularla Samsun'a doğal gaz nakline - karşı.
Bu hat, 2000 yılında 4 milyar metreküp olacak. 2002 yılında ise 8 milyar metreküp. 2004'te 16 milyar metreküp.
Türkiye'
nin bu gaza ihtiyacı büyük.
Türkiye'de halen doğal gazla işleyen 3 santral var. 4 santral daha yap - işlet yöntemiyle programlanmış. Kış aylarında Ukrayna - Bulgaristan üzerinden gelen doğal gaz evlerde de yakıldığı için, santrallar, elektrik kesintisi yapmak zorunda kalıyorlar.
Enerji sorununun çözümü için en kısa süreli ve en etkin formül bu.
Üstelik...
2000 metre derinlikte su altından boru döşeme projesini Rusya, kredili olarak Hollanda ya da İtalyan firmalarına yaptırtıyor. Maliyet, 1 buçuk milyar dolar maliyetle bu projeyi hayata geçirtiyor.
Karadeniz'in altından 350 kilometre boru hattıyla Samsun'a bağlanacak.
ABD'nin bu projeye karşı mesajına gelince:
"Ruslardan doğal gaz alırsanız, Bakü - Ceyhan hattını öldürürsünüz. Çünkü, Bakü - Ceyhan boru hattı, tek başına ekonomik değil. Yani sıra Türkmen doğal gaz boru hattı da olursa verimli sayılır. Siz, Rusya'dan doğal gaz alırsanız, Türkmen doğal gazına ihtiyacınız kalmayacak. Proje de gerçekleşmez."
Oysa...
Bakü - Ceyhan hattı, binlerce kilometrelik bir yol.
Hazar Denizi'nin altından geçişi ihtilaflı.
Ermenistan'dan mı, Gürcistan'dan mı? Nereden geçecek?
Uzun süre alacak bir proje.
ABD, aslında Türkiye'nin Rusya ile yakınlaşmasından rahatsız. Türkiye'nin, enerji boru hatları stratejik ülkesi haline gelme olasılığı, ABD'yi rahatsız ediyor.

Çernomırdin, Rusya'dan son görüntüleri anlatıyor:
"- Enflasyon düştü.
- Büyüme hızı, 0'ın (sıfır) altında durduruldu ve yüzde 2.7'ye doğru bir tırmanış yaptı. Gelecek yıl yüzde 2 daha büyüme bekliyoruz.
- Yatırımlar da artış eğilimine geçti.
- Rublenin düşüşü durdu. Para değeri istikrarlı.
- Politik istikrar da sağlandı.
- İşçi sendikalarıyla ilişkilerimiz düzeldi.
- Yabancı sermaye geliyor.
- Vergi reformu yapıyoruz."
Bunlar Rusya'dan iyi haberlerdi.
Ne yazık ki...
Sıraladığı bu maddelerin bir kısmında Türkiye inişte.
Özellikle; enflasyon, para değeri, siyasal istikrar, çalışanlarla ilişkiler... hatta reformlar.
Ancak...
Özel kesimin lokomotif olduğu alanlarda ekonomi gene de - nispeten - daha iyi sayılabilir.

Mesut Yılmaz, "Çernomırdin'in davetini kabul ettiğini ve gelecek yaz Moskova'ya gideceğini" söyledi.
"Türk - Rus İşadamları Konseyi'nin bu gezi bağlamında Moskova'da yapılması" çağrısında bulundu.
Hükümete destek verenler, özellikle CHP ne düşünür, bilemem. Ama, bu çağrının yorumu:
"İlkbaharda seçim yok. Hükümet devam edecek. Ben Başbakan olarak kalacağım."

. . .

Sonuç...
Ayranlarımız kabarıp AB'ye rest çekerken, "alternatif Rusya" gibi hayaller görmeyelim.
Rusya da, Avrupa ve ABD gibi Türkiye için ebedi dost ya da ebedi düşman olmayan, sadece ulusal yararlar penceresinden görülmesi gereken bir ülkedir.
Bunların ötesinde...
Yemekte, zehirli bir virüs gibi kıvrılıp beynimi acıtan anılar da vardı.
"Odasına Rusça takvim astı diye hapse atılıp, işkence gören, bizim kuşak üniversiteli gençlerin anıları..."



Yazara EmailG.Civaoglu@milliyet.com.tr