Merkez Bankası İstanbul'a taşınmalı mı?

Önceki yazımda, Merkez Bankası'nın ne iş yaptığını ve neler yapması gerektiğini anlatmıştım. Merkez Bankası eskiden yaptığı işlerin çoğunu bıraktı. Bankaların denetimi ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu artık bankanın işleri arasında değil.
İthalat ve ihracata aracılık etmiyor, kredi de vermiyor. Merkez Bankası'nın kredi mektuplu ve süper döviz hesapları ile kredi ve risk santralizasyonu işlemlerini ve belki de banknot matbaasını da devretmesi veya kapatması gerekiyor.
Para ve döviz piyasalarına müdahale edilmesi, açık piyasa işlemleri, Hazine'ye haznedarlık, faiz oranlarının belirlenmesi, kanuni karşılıkların takibi ve banknotların bastırılması, dağıtımı gibi konular Merkez Bankası'nın görevi olmaya devam edecek.
Merkez Bankası'nın 4 bin 700 civarında çalışanı var ama gerçek ihtiyaç 2 binden fazla değil. Halen, New York, Londra, Frankfurt, Tokyo ve Berlin'de (irtibat bürosu) temsilcilik var. Ancak, internetin ve haberleşmenin bu denli geliştiği bir ortamda, hiçbir temsilciliğe gerek yok.
Merkez Bankası'nın mevcut 21 şubesinin de artık banknot depolama ve dağıtım merkezi olarak işlev görmesi gerekli. Bu işi yapmak için Ziraat Bankası'nın veya diğer büyük bankaların şubeleri de kullanılabilir. Ama, bir ilde Merkez Bankası şubesinin bulunmasının, politik ve hissi bir anlamı vardır.
Bu nedenle, yeni şube açılmaması, birbirine yakın şubelerin kapatılması ve şube personeli sayısının gittikçe azaltılması gerekiyor. Bir de, bilgisayar yedeklemesinin yapıldığı şubenin işlevini sürdürmesi gerekli.

İstanbul'da dağılmış durumda
İstanbul'un ise Merkez Bankası için ayrı bir yeri var. Halen, Merkez Bankası İstanbul'da çok dağılmış durumda. Unkapanı ve Karaköy'de 2 şube binası, bir sürü lojman ve küçük depolama yerleri var. İstanbul Kampı benim zamanımda satıldı. Bankanın Levent'te Yavuz Canevi zamanında alınan çok değerli bir arsası bulunuyor. Benim zamanımda, bu arsanın tam önüne bir metro durağı yapılması sağlandı. Merkez Bankası'nın bu arsaya çok katlı bir bina yaptırması gerekli.
Binanın yapımının engellenmesi için, bürokratik güçler her şeyi yapıyor. Guvernör Durmuş Yılmaz'ın bu binayı yaptırarak, banka için kalıcı bir eser vermesini bekliyorum. Öte yandan, İstanbul'un Anadolu yakasında da bir banknot dağıtım merkezi oluşturulabilir. Bankanın Karaköy Şubesi de bir müze olarak korunabilir. İstanbul'daki diğer her şeyin ise satılması gerekir.
Merkez Bankası'nın İstanbul'a tamamen taşınması ve Ankara'daki operasyonunun kapatılması ise düşünülemez. Ancak, tüm para operasyonlarının iş dünyasının merkezi olan İstanbul'dan yapılması daha akılcı olabilir. Yani, ABD Merkez Bankası'na (FED) benzer bir sistem geliştirilebilir.
Böylece, banka, bir taraftan siyasi otoritelere, IMF ve Dünya Bankası büroları ile Hazine, Sermaye Piyasası Kurulu ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'na yakınlığını sürdürüp diğer taraftan iş dünyasının nabzını elinde tutabilir. Böylece, iş dünyasıyla olan mevcut kopukluğu da giderilebilir.

ytoruner@milliyet.com.tr

Yazarın eski yazılarına ulaşmak için tıklayın