Kliniğime gelen hastalar arasında, eski porselen dişlerini yenileme ihtiyacı ile gelenlerin oranı oldukça fazla. Bu durumun bir değerlendirmesini yaptığımda, yenileme ihtiyacının başında, estetik beklentilerin tatmin edilmemiş olması ve diş etinde yaşadıkları problemler, geliyor.

Bugün, hastalar açısından can sıkıcı sonuçları olan porselen dişlerin diş etlerinde meydana getirdiği problemler hakkında biraz bilgi vermek istiyorum. Öncelikle bu problemlerin kaynaklarından bahsedelim. Bunlar diş hekiminden kaynaklı olabileceği gibi hastanın etkili bir ağız bakımı yapamasından da kaynaklı olabilir. Hekimden kaynaklı başlıca sebep, yapılan protezlerin diş etine fazlaca baskı yapan bir şeklilde planlanmış olmasıdır. Eğer yapılan protez diş etine baskı yaparsa, zamanla dişeti ile protezin temas ettiği alanlarda kan akışı bozulacak ve diş eti kanamalı ve morarmış bir duruma gelecektir. Parmağınızı bir iple sıkıca bağladığınızı düşünün bir süre sonra kan akışının bozulmasına bağlı parmak uçlarınızın morardığını görürsünüz. Aynı şey diş etlerine basan protezler için de geçerlidir. Protezler dişlerin üzerine yapıştırıldığı için diş etlerine baskı yapması halinde bölgedeki baskı hiçbir zaman azalmayacaktır. Diş eti buna tepki olarak ödemli ve kanamalı bir hal alır, bu da diş etinde, sağlıklı durumdaki açık pembe renginden farklı olarak koyu kırmızı bir görüntü şeklinde kendini gösterir. Böyle bir durumda durumu düzeltmek için hastanın kendi başına yapabileceği birşey yoktur. İstediği kadar ağız bakımına özen göstersin bu durumun önüne geçemez. Hasta, her fırçalamada kanayan dişetleri, önüne geçilemeyen ağız kokusu, baskı hissi ile kendini gösteren sonuçlar ile başbaşa kalır. Ne var ki, diş eti kendisini çok hızlı yenileme yeteneğine sahip bir dokudur. Eğer zamanında müdahale ile adeta kıymık etkisi gösteren protezler sökülürse hastada hemen bir rahatlama ve kısa sürede diş etlerinde toparlanma ile durumun yarattığı hasar vücut tarafından tamir edilir. Bundan sonra yapılması gereken tek şey diş etlerine saygılı yeni protezler yapmaktır. Bir süre sonra diş etleri tekrar eski güzel günlerine dönecektir. 

En nihayetinde protezler insan yapımıdır. Bu nedenle doğal dişlere gösterilen özenin daha fazlasını protezli dişlere göstermek gerekir. Bu noktada diş eti problemlerinin ikinci kaynağı olan hasta tarafına bakalım. Burada anahtar kelimemiz "etkili" ağız bakımıdır. Pek çoğumuz sabah akşam dişlerimizi fırçalıyoruz eminim ama aslında bizim nezdimizde bundan daha önemli olan fırçalamayı da içeren ağız bakımının etkin bir şekilde yapılıp yapılmadığı. Dişlerimiz arasında ulaşılması çok güç alanlar var ve buraları ancak doğru malzeme ve doğru teknik ile temizleyebiliriz. Protezlerde ulaşılması zor alanlar daha fazla olduğu için bu bölgelerde yapılacak bakımın çok daha titiz olması gerekir. 

Eskiden sadece diş fırçası ve macun vardı. Sonra bunlara diş ipleri eklendi. Şimdi ise elektrikli diş fırçaları, ağız duşları ve gargaralar rutin ağız bakımının birer enstrümanı oldular. Artık protez yaptığım tüm hastalarıma ağız duşlarını da tavsiye ediyorum. 

Şunu unutmayın, yemeklerden sonra ağzınızda kalacak her bir artık potansiyel bir tehlikedir. Bu nedenle elimizdeki her türlü silahla, ağız sağlığımızı en etkili şekilde korumalıyız.

Dr. Atakan Elter