Güler: Doğalgaz sözleşmeleri kötü yapılmış

Rusya'dan ve İran'dan gelen miktarın azalmasıyla baş gösteren doğalgaz sıkıntısının krize dönüşmesi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın aldığı acil önlemlerle şimdilik önlenebildi. Havaların soğumasıyla birlikte başlayan doğalgaz sıkıntısı endişe yarattı. Enerji ve Tabii kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, dün İran'ın Ankara Büyükelçisi'ni makamına davet ederek, İran hattındaki kısıntının nedenleri hakkında bilgi aldı.Güler'le, büyükelçiyle yaptığı görüşme sonrasında konuştuk. Güler, İran'dan kaynaklanan sıkıntının politik bir yönü olmadığını, basında yer aldığı gibi İran Cumhurbaşkanı Ahmedinecad'in, Çankaya'dan randevu talebine Ankara'nın soğuk baktığı, bu nedenle gazın kısıldığı yönündeki haber ve yorumların gerçeği yansıtmadığını belirtti. İran büyükelçisiyle görüşmesinde böyle bir bilgi ve izlenim edinmediğini vurguladı.Güler, İran'dan gelen gazın azalmasının asıl nedeninin aşırı soğuklar olduğunu, zaman zaman arızaya da düşüldüğünü, büyükelçinin bu yönde bilgi verdiğini kaydetti. İran'da havaların ısınmaya başladığını, gaz akışının kısa sürede normale dönmesini beklediklerini de belirtti.Güler, Rusya-Ukrayna hattındaki sorunun da esas itibariyle havaların çok soğuk olmasından kaynaklandığını söyledi. Rusya'da ve Ukrayna'da hava sıcaklığının eksi 35-38 derecede seyrettiğini, bunun da bu ülkelerde iç tüketimi artırdığını, doğalgaz akışındaki sıkıntının bu nedenle yaşandığının altını çizdi. 'Politik değil' Güler, geçmişte doğalgaz anlaşmalarında üç büyük hata yapıldığını belirterek şu bilgileri verdi:"1- Sözleşmeler 'al ya da öde' yöntemiyle yapılmış. Yani biz gaz alsak da almasak da belli bir miktarın parasını ödemek zorundayız. Oysa, bize eksik gaz gönderilirse bunun telafisini isteme hakkımız yok. Çünkü sözleşmelerde böyle bir hüküm yok. Bu birinci büyük hata.2- Rusya'dan aldığımız gazın bedelini daha önce fındık, fıstık gibi ihraç ürünleriyle ödeyebiliyorduk. Bu da değiştirilmiş, nakit paraya dönüştürülmüş. Alabilsek de alamasak da belli bir miktarın bedelini nakit para olarak ödüyoruz.3- Doğalgaz depolamasıyla ilgili çalışmalar yarım bırakılmış, Tuz Gölü'nün altına yapılması planlanan depoyla ilgili çalışmalar durdurulmuş. 2001'den 2004'e kadar bir şey yapılmamış. Şimdi biz bu çalışmayı başlattık, ihaleye çıkıyoruz. Tuz Gölü'nün altına depo yapılacak. Ayrıca Silivri'deki depoya da gaz basılacak." Üç büyük hata Güler, gaz sıkıntısının yönetiminde öncelikle halkın tüketiminde aksama olmamasına özen gösterdiklerini belirterek, şu değerlendirmeyi yaptı:"Önceliğimiz evlerde kullanılan gaz akışında bir sıkıntı olmaması. Sanayide de gaz kesintisi yapılmadı. Sözleşmelerinde kesinti hükmü olan ve gazdan elektrik üreten firmaların sözleşme hükümleri uyarınca gazlarında kısıntı oldu. Bu zaten başından bilinen bir olaydı. Ancak biz aldığımız ek önlemlerle bu yolla elde edilen elektriği kömür ve su santrallarımızdaki üretimi artırarak kapattık. Bir elektrik açığı söz konusu olmadı." fbila@milliyet.com.tr 'Önce evler'