Çay hakkında her şey

Çayın faydaları saymakla bitmiyor, buna rağmen hakkında soru işaretleri ve korkular da var. Çay hakkında söyleyecek çok şey var, tek güne sığdırmak mümkün değil. Bu nedenle çayın hikâyesini size üç günde anlatacağım

Çay hakkında her şey

Dilara Koçak

Çay 5 bin yıldır insanlığa sağlık ve keyif sunan içecek, sabah kahvaltılarımızın ve öğleden sonra keyiflerinin vazgeçilmezi. Çay hanımların “çay saati” buluşmalarının sebebi, simidin en iyi arkadaşı. Pazar kahvaltılarının ise baş tacı.
Ben çok iyi bir çay içicisiyim. Her gün  7-8 bardak siyah çay, 2-3 bardak yeşil çay mutlaka içerim. Akşam yemeğinden sonra da rezene içmek sindirim sistemime çok iyi geliyor. Çay, hakkında söyleyecek çok şey var çayın faydaları saymakla bitmiyor. Buna rağmen endişeler ve korkular da var.

Bunları bir tek güne sığdırmam mümkün olmayacağı için size çay hikâyesini üç gün boyunca anlatmaya  karar verdim. Her gün içtiğiniz bitkiyi  daha yakından tanımanızda fayda var, bu konuda her zamanki gibi sorularınıza da açığım.

- Çay demir eksikliği yapar mı?
- Çaydaki kafein zararlı mı?
- Çay içmeden kendime gelemiyorum sebebi nedir?
- Demleme çay ile poşet çay arasında ne fark var?
- Çayın faydaları neler diye merak ediyorsanız bu sorularınızın hepsine cevap vermeye çalışacağım.

Türkiye çayla ne zaman tanıştı?

Çay, dünyada sudan sonra en çok tüketilen içecektir. Çayı keşfeden insanlar, çay içmeye başladıkları ilk zamanlardan itibaren onu sağlıkla ilişkilendirmeye başlamıştır. Çayı ilk Çinliler keşfetmiş ve içmiş, bu yıllarda çay çok uzun süre ilaç olarak kullanılmış. Çay daha sonra 6. yüzyılda Japonya’ya ulaşmış, buradan da Endonezya ve Hindistan’a kadar ilerlemiş.
1615 yılında çay İngiltere’ye getirilmiş burada 1889 yılında Thomas Lipton çayı paketler halinde satan ilk kişi olarak tarihe geçmiş.
Türkiye’ye geliş zamanına bakıldığında ise 1878 yılında çay üzerine yazılmış ilk kitap olan  “Çay Risalesi” karşımıza çıkıyor. 1924 yılında ise ilk çay üretimi Rize’de başlatılmış. Dünya üzerinde çay tüketimi genelde poşet olarak dikkat çekiyor, ama bizde demleme ritüeli ve çay alışkanlıkları biraz daha farklı gelişmiş.

Çin kökenli bir bitki
Çay, Asya kökenli küçük bir ağaç olan camellia sinensis bitkisinin yeşil yapraklarından elde ediliyor.  Başlıca iki çeşidi yaygın olarak yetiştirilmekte. Bunlardan daha küçük yapraklı olan Çin bitkisi (camellia sinensis sinensis) ve daha geniş yapraklı olan assam bitkisidir (camellia sinensis assamica).
Ming Hanedanlığı zamanında  (1368-1644) siyah, yeşil ve oolong çaylarının gelişimi şimdiki çay içme alışkanlığımızı getirmiş.
Çaylar toplandığı zaman yapraklar hemen oksitlenmeye başlar.
Yeşil çayda, oksidasyon sürecine giren enzimler ısı yoluyla aktivitesini yitirir ve böylece kuruma sürecinde yapraklar yeşil kalır.
Siyah çayda, yaprakların tamamen okside olmasına izin verilir.
Oolong çayda, çay yaprakları ısıya tabi tutulmadan önce kısmen oksidasyona bırakılır. Bu oksidasyon süreci çayın niteliğini oldukça değiştirir.
Çayın içecek olarak niteliğini etkileyen diğer faktörler ise; yaprak çeşidi, büyüme şartları, orijini, toplama zamanı ve yöntemi ve tabii ki çayın nasıl demlendiğidir.
Bu iki tür çay bitkisinden camelia sinensis, mızrak biçimde, camelia assamica ise ovaldir. Türkiye’de   melez camelia sinesis üretiliyormuş (600-2400 metre rakımda).

Çayın sağlığa etkisi
Çay, doğru bir şekilde tüketildiği takdirde insan vücuduna büyük ölçüde fayda sağlar. Sudan sonra en çok tüketilen içecek olan çay, şeker veya sütle tüketilmediği takdirde kilo kontrolü sağlayan önemli bir içecektir. Bu özelliğinin yanı sıra çay önemli bir antioksidan kaynağıdır. Flavonoidler olarak adlandırılan bu antioksidanlar meyve ve sebzelerde de bulunur. Ayrıca bu antioksidanların anti bakteriyel özellikleri bulunduğu ve dişlerin asitlere karşı daha dayanıklı olmasını sağlamalarıyla diş sağlığına faydaları da olabilmektedir.
Ayrıca kalp sağlığı ile düzenli olarak çay tüketimi arasında ilişki olduğu son yıllarda üzerinde durulan diğer bir bulgudur.
Öte yandan çayda doğal olarak bulunan bir aminoasit olan Theanine’in, insan zihninde konsantrasyonu artırmaya yardımcı olduğuna yönelik bilimsel araştırmalar da giderek ilgi odağı olmaya başlamıştır.

Üç çeşit çay arasında ne fark var?

Bu üç çay da aynı bitkiden elde edilir, ancak çay yapraklarından elde ediliş şekilleri farklıdır:
Yeşİl çay: Camellia sinensis bitkisinin yaprakları hasattan kısa süre sonra ısıtılarak minimal oksidasyon gerçekleşir. Bu nedenle enzim aktivitesi durur ve katekinlerin büyük bölümü yaprakta kalır.
Sİyah çay: Kontrollü ısı ve nem ortamında önemli miktarda oksidasyon olur. Bunun sonucunda enzimatik reaksiyonlar gerçekleşir, yaprakların rengi yeşilden siyaha dönüşür ve katekinlerin polimerize olması sonucunda teaflavinler ve tearubiginler meydana gelir.
Oolong çay: Oksidasyonu, yeşil ve siyah çayın arasında bir noktada kesilir ve bu nedenle oolong çayında her iki çaydaki flavonoidler bulunur.

Aromaterapinin faydaları nelerdir?Aromaterapi ruh sağlığına iyi geliyor mu? Ofis ortamında hangi uçucu yağlar kullanılabilir? Alerji sorunu olanlar hangi uçucu yağları kullanabilir? Aromaterapist Aslı San Bilgin aromaterapinin faydaları hakkında bilgiler verdi.

Bohem Pazartesi

Bohem Pazartesi
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
KOVA
BALIK
Bugün

Ev hayatında hassasiyet yaratabilecek karşıt fikirlerle karşılaşabilirsiniz. Planlarınızda değişiklikler olabilir.  Sabah saatlerinde hayaller içinde kalmak isteyebilirsiniz.  Gün içinde geçmişle ilgili olaylar gündeme gelebilir. Bu konularda kendinizi rahatlatmaya çalışın. Bundan dolayı akşam saatlerinde kendinizi daha fazla yorulmuş hissedebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Elinizde olmayan nedenlerden dolayı kayıp yaşayabilirsiniz. Bu sizi kabullenme içine sokabilir. Kontrolünüzü kaybetmemeye çalışın. İçsel süreçler yaşayabilirsiniz. Uğraştığınız işlerle ilgili tamamlanma gerçekleşebilir. Olası kazalara karşı dikkatli olmanız gereken zamanlar var. Sosyal konulara yönelmek isteyebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gelecek beklentilerinizin ön plana çıktığı bir gündesiniz. Sosyal konular gündeminizi oluşturabilir. İş hayatınızda alacağınız destekler sizi rahatlatacaktır. Bitirmeniz gereken uğraşlarınızda sıkışma olabilir. Bilemediğiniz konular yüzünden kayıplar yaşayabilirsiniz. İletişimden kaynaklı zorlanmalar olabilir. Akışta kalmaya özen gösterin.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

İş hayatınızla ilgili gelişmeler gündeminizi etkileyebilir. Hedeflerinize ulaşmak için tamamlanma içine girebilirsiniz. Üstlerinizle ilişkilerinizde özenli davranmanızda fayda var. İş yerinde olabilecek kazalara karşı dikkatli olmalısınız. Bilemediğiniz konularla ilgili kontrol kaybı yaşamamaya özen gösterin. İçsel süreçler yaşayabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yeni ufuklara açılmak için heyecan duyduğunuz bir gündesiniz. Yolculuklara çıkmak için planlar yapabilirsiniz. Elinizde olmayan nedenlerden kaynaklı programlardaki aksamalar biraz sizi rahatsız edebilir. Kabullenme içine girebilirsiniz. Gündelik kazalara karşı dikkatli olmanızda fayda var. Yabancılarla ilgili konular gündeminizi etkileyebilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Ortaklı para konuları gündeminizi etkileyebilir. Korku ve endişe duyduğunuz konularla ilgilenmek zorunda kalabilirsiniz. Elinizde olmayan nedenlerden dolayı yaşadığınız süreçlerde kabullenme içine girebilirsiniz. Finansal konularla ilgili yapılanmaya gitmek isteyebilirsiniz. Bu durum duygusal yönden bağlayıcı koşullar oluşturabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Eşinizle ilgili konular gündeminizi oluşturabilir. Karşınızdaki kişiyle denge ve uyum arayışı içinde olabilirsiniz. Elinizde olmayan nedenlerden dolayı uğraştıran durumlarla karşı karşıya kalabilirsiniz. Bugün yapacağınız anlaşma ve sözleşmelere özen göstermenizde fayda var. Gün içinde olası kazalara karşı dikkatli olun.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Çalışma hayatınızdaki sorumluluklarınızla ilgileneceğiniz bir gündesiniz. Uğraştığınız işlerinizi tamamlama yönünde hızlı adımlar atabilirsiniz. Bazı konularda yaşayacağınız sıkışmalar keyfinizi kaçırabilir. Elinizde olmayan nedenlerden ötürü kazalara maruz kalabilirsiniz. Kabullenme içine girip, sakin kalmakta fayda var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Kendinizi ifade etmekten keyif alacağınız bir gündesiniz. Uğraştığınız işlerde yaratıcılığınızı kullanabilirsiniz. Güzel şeyler için harcama yapmaktan çekinmeyeceğiniz zamanlar var. Gün içinde elinizde olmayan nedenlerden dolayı kayıplarda yaşayabilirsiniz. Çocuklarla zaman geçirmek size iyi gelecektir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Ev içindeki kazalara dikkat etmeniz gereken bir gündesiniz. Elinizde olmayan nedenlerden ailevi konular içinde kalabilirsiniz. Gizli düşmanlar edineceğiniz zamanlar olabilir. Korkularınız gün yüzüne çıkabilir.  Babanıza ait konuları ihmal etmemeye özen gösterin. İç sesinizi dinleyerek birçok konunun üstesinden gelebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yakın çevrenizdeki olaylar gündeminizi etkileyebilir. Çalışma hayatınızda yoğun ve hareketli bir gün sizi bekliyor. Küçük kazalara karşı dikkatli olmalısınız. Elinizde olmayan nedenlerden dolayı yorucu koşullar altına girebilirsiniz. Kabullenme içine gireceğiniz koşullar oluşabilir. İşle ilgili sıkışmalar moralinizi bozabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün harcamalarınızla ilgili yeni planlamalara gidebilirsiniz. Uğraştığınız işlerde kişisel yeteneklerinizi kullanabilirsiniz. Gün içinde başkalarından alacağınız destekler sizi keyiflendirecektir. İş hayatınızda elinizde olmayan nedenlerle sıkışmalar yaşayabilirsiniz. Kontrol kaybı yaşamamaya özen göstermelisiniz. Akışta kalın.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber