Geri Dön

Eli kolu bağlı YAŞAM SAVAŞI

Eli kolu bağlı YAŞAM SAVAŞI


1998 yılında İkitelli’de yaşanan nükleer kazadan etkilenen ve “Umudumuz kalmadı, ölümü bekliyoruz" diyen mağdurların kapısını Milliyet 2000 çaldı...


       İkitelli’deki nükleer kazasıyla, dünyanın en riskli 20 nükleer kazası arasına girmeyi ‘başaran’ Türkiye, üzerinden iki sene geçen olayın ardından çizdiği ilgisizlik tablosuyla bir sanat eseri “daha" yaratıyor! Korkunç ihmal, başta Ilgaz ailesi ve akrabaları olmak üzere, 300 kişiyi etkiledi. Çok yönlü ihmalin, en vahim boyutu ise kazaya neden ilk atıktan, “22 kat tehlikeli" ikinci kobalt 60 - izotopunun hâlâ bulunamamış olması. O çekirdek bulunamadıkça, yeni bir nükleer facia pusuda beklerken, uğradıkları radyasyon kazasıyla (Bilirkişi raporuna göre) “doğal ömürleri kısalan" İlyas ve Naki Ilgaz’ı ve diğer 15 radyasyon mağdurunu hatırlayalım.

     Komşular korkuyor
       Yetkililerin, kayıp kobalt 60 tüpü gibi bir kenarda unuttuğu mağdurlar şu anda ne durumda? Radyoaktif madde temasına bağlı hayati tehlikeyle nasıl yaşıyorlar? Nasıl geçiniyorlar? Raporda öngörüldüğü gibi, “Devamlı klinik takipleri" yapılıyor mu?
       İşte bu sorularla, komşularının, “Bize de geçer" korkusuyla, çalmadıkları kapılarını çaldım: Kapıyı, ölüm korkusu açtı. Çünkü kaza günüdür, onlar için mevsimlerden ölüm, aylardan sakat çocuk tehlikesi, günlerden kanser riski... Anlardan ise işsizlik, yokluk, terk edilmişlikti. Bir raporu okudum, bir onları dinledim. Fazla girmedim araya, söyleyecek o kadar çok sözleri vardı ki. Dinleyecek, kulak verecek birileri var mı peki? Hayattan bir ses...
       Rapor: “ (...) toplam vücut ışınlaması olarak 100 - 250 rad arası doz almış oldukları (...) genel olarak iyileşme süresi aktif tedavi sonrası devamlı klinik takipleri..."
       İlyas Ilgaz: “Hastaneden çıktıktan sonra ilk zamanlarda 15 günde bir kontrole gidiyorduk, sonra bir aya çıktı, derken üç ay, üç ay oldu altı ay. Bu durum bizi çok üzüyor, zaten hep şüphedeyiz, endişeliyiz. Mesela, hepimizde her ay kanser taraması yapılmalı. Ama en son 3.5 ay önce gördüler bizi: ‘Artık sık kontrole gerek yok, ihtiyaç hissederseniz gelin’ dediler. Biz de, ‘Artık iyi miyiz ki’ diye sorduk. Doktorumuz, ‘Evet’ dedi, ama açık açık kanser olabilirsiniz de diyor. ‘Artık bilinmez, birinizin parmağından başlar, birinizin akciğerinden’ diye sayıyorlar vallahi."

     ‘Stres yasak’
       Rapor: “(...) devamlı klinik takipleri ve bu kişilerin bu hususta daha iyi bakımlarının yapılması gereklidir."
       Hüseyin Ilgaz: “Doktor, ‘Kendinize çok iyi bakın diyor stres, üzülmek yok, çok iyi beslenin, bol bol dinlenin, ağır işler yapmayın ve enfeksiyon kapmamaya dikkat edin’ diyor. İyi de elde yok avuçta yok, olanı da kazanın ilk günlerinde iki gün içinde hastanede harcadık. Nasıl iyi beslenelim, stres etmeyelim. Hepimizde kaç nüfus var. Dava sonuçlansa, hiç olmazsa tazminatlarla geçinirdik. Ondan da umudu kestik. Ölüme terk edildik biz, hepimiz öyle, ölümü bekliyoruz."
       Rapor: “Daha geç komplikasyon olarak gecikmiş (kanserojen) etkiler ve doğal ömrün kısalması, genetik etkiler ve mutasyondur. Dolayısıyla her iki şahsın radyoaktif madde temasına bağlı hayati tehlikeye maruz kaldıklarını bildirir bilirkişi raporudur."
       Hüseyin Ilgaz: “Ben Tokat’a göçtüm, kazadan sonra. Devlet tahlilimi orada yaptırmıyor. Yol parası bulursam, buraya geliyorum. Bu yüzden en son altı ay önce tahlil yaptırdım."

     Parmakları eriyor
       Rapor: “İleride çıkabilecek komplikasyonların vücudu ne ölçüde etkiliyebileceği hususu, komplikasyonlar ortaya çıkmadan bilinemeyeceği..."
       Musa Ilgaz: “Ciddiyetini şimdi anlıyoruz olayın. Ne bilirdik radyasyonu. Oğlum önümde eriyor. Parmakları eriyen Murat, benim oğlum. O haldeyken GATA’dan sağlam raporu verilip askere gönderilen (Olayın basına yansımasıyla, Murat Ilgaz, askerlik görevinin kalan bölümünden muaf tutuldu). Ben kazaya maruz kalmadım ama, onlardan beter halim. Oğlumun, kardeşlerimin ölümünü beklemek. Hastaneye geldim, hepsi bir odada. Hangisine koşayım şaşırdım. Şimdi de halim aynı, hangisine üzüleyim her gün biri hasta. Oğlum, eski Murat değil yaşlı gibi, halsiz, unutkanlığı çok fazla. Birde eriyen parmaklarını unutsa (Gözleri doluyor, boğazına düğümlenen acı, yanaklarından...). Bir yanma düşüyor içine inliyor; ‘Yanıyorum baba’ diye. Torbaya buz koyuyoruz, iki ayağına sarıyoruz öyle yatıyor yatakta."

     Doktor çocuk yapın diyor!
       Rapor: “Radyoaktif maddeye temasına bağlı hayati tehlikeye maruz kaldıklarını bildirir bilirkişi raporudur."
       İlyas Ilgaz: “Ne olacağız, şimdi kontrollerin arası açıldı bile. Şimdiden unutulduk zaten, ya beş sene sonra birimizden birinde kanser çıktı mı, devlet sahip çıkacak mı? Oğlum daha çocuk, yeğenlerim evlenme çağında. Doktora soruyoruz, ‘Çocuk yapabilir miyiz" diye. Doktor da, ‘Yapın. Paniğe lüzum yok, çocukların hevesini kırma, korkmayın çocuk yapsınlar’ diyor.
       Rapor: “(...) genetik etkiler...."
     Hayretle soruyorum, raporu tekrar okuduktan sonra, sakat doğum ihtimaline karşı uyarılmamışlar mı?
       İlyas Ilgaz: “Doktorlar, ‘Olabilir, ama korkmayın, tıp ilerledi, ana rahminde bakarız sakatsa alırız, elinize sakat çocuk vermeyiz’ dedi. İyi de o gün olunca, kimi bulucaksın, derdini anlatacaksın. Çocuğumun çocuğundan bahsediyoruz. Daha bugünden unutulduk."
     Peki hurdacılığa devam ediyor musunuz?
       İlyas Ilgaz: “Nükleerciler ikinci parçayı bulamadığından artık dikkatliyim. Gerçi olan oldu ama, İstanbul için de korkuyorum. Neyime lazım, belki yine bana rastlar. Artık sadece kağıt hurdacılığı yapıyorum!"


İkinci nükleer çekirdek hâlâ bulunamadı

       KAZAYA neden olan sağlık atığı hurda, Türkiye’ye Çulhalar Tıp Cihazları Şirketi tarafından sokuldu. Onkolojik (kanser) tedavilerde kullanılan ve içinde 93 ve 711 curulik kobalt 60 kaynağı bulunan aygıt, (kısaca ‘radyasyon tuzağı’ diyelim) kullanım süresi dolduğunda ithalatçı şirket tarafından bir depoya terk edildi. Buradan da hurdacılara satıldı. Türkiye’de radyoaktif kaynakları izlemek ve denetlemekle sorumlu Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) ise kuruma yöneltilen tüm suçlamaları reddederek, nükleer santralların hayata geçmesiyle ilgili çalışmalarına gömüldü. “Zaten bir avuç elemanımız var" diyen yetkililerin, ilkinden 22 kat tehlikeli ikinci nükleer çekirdeği uzun süre aramakla kaybedecek zamanları yoktu. Kayıp tüpün akıbetini sorduğumuz, Radyasyon Sağlığı ve Güvenliği Daire Başkanı Doç. Dr. İbrahim Uslu, tüpün hâlâ bulunamadığını ancak TAEK’in yeni bir yapılanma içinde olduğunu ve yapıcı haberlerle gündeme gelmek istediklerini belirtti. TAEK’i daha işlevsel ve yektin kılacak yapılanmaların haberini duymak hoş. Ama ben kendi adıma önce, ikinci kobalt 60 çekirdeğinin bulunduğu haberini vermek isterdim!

Başhekim Yardımcısı:Şikayetler psikolojik

       Haseki Hastanesi Başhekim Yardımcısı, İç Hastalıklar Uzmanı Kadir Ergen ile görüştüm. Ergen, “Radyasyon mağdurlarını Uluslararası Atom Ajansı’nın, bize vermiş olduğu programa bağlı olarak takip ediyoruz. Genel sistem muayenelerini yapıyoruz. İlk iki ila beş sene zarfında sık rastlanabilen kanser türleri, kan hastalıklarına ilişkin oldukları için bu hastalarda ilik üzerine olan baskılardan dolayı risk çok yüksektir. Radyoaktivitenin bu hastalar üzerinde yapmış olduğu kromozom kırılmasından dolayı, malin bir hastalık çıkması olasılığı beklentimiz yüksek" dedi.
     Bu malin hastalığı erken teşhis etmek için, sadece kan tahlili yapmak yeterli oluyor mu?
       “Yeterlidir. Belli periyodik dönemlerde de iliğe yönelik tetkikler de istenebilir. Biz prosedürden bağımsız hareket etmiyoruz, Ankara’nın bize vermiş olduğu program direktifinde kontrollerimizi sürdürüyoruz, tüm tetkiklerini GATA’ya bildiriyoruz."
     Hastaları en son ne zaman gördünüz?
       “En son 3.5 ay önce tetkiklerini yaptık."
     Halen yaşadıkları şikayetleri nasıl değerlendiriyorsunuz?
       “Çok izah edici bir mekanizması yok. Psikolojik olduğunu düşünüyorum."

ABD’deki merkeze dava açılamadı

       Radyasyon mağdurlarının TAEK’e ve Merkezi Amerika’da bulunan Atvandec Medical System Inc. şirketinin Ortadoğu ve Türkiye temsilcisi olan Çulhalar Tıp Cihazları Ticaret ve Limited Şirketi sahibi Bayram Çulha ve şirket çalışanı Yaşar Işık’a açılan davalar kaplumbağa hızıyla ilerliyor. Ilgaz ailesinin avukatı Ergin Cinmen, aynı tazminat davasını Amerikan şirketi olan Atvandec Medical System’se dava açma hakları olmasına rağmen, açamamanın üzüntüsü içinde. Çünkü Ilgaz ailesinin bu davayı açabilecek maddi güçleri yok. Ülkemizdeki davaları da adli yardımla açabilmişler. Amerika’da dava açabilmiş olsalardı, hiç kuşkusuz şu anda torunlarının hayatlarını garantiye alabilecekleri bir tazminatla hayatlarını sürdürüyor olurlardı.

     Ortadoğu muamelesi
       Atvandec’te bunu çok iyi bildiğinden nasıl da sus pus! Ortadoğu temsilciliğini verdiği Çulhalar şirketinin ihmali sonucu meydana gelen kazayla ilgili bugüne kadar ne bir yoruma, ne de bir özüre gerek duymuş. Ortadoğu söz konusu olunca, Amerikan sağlık standartları geçerli değil anlaşılan! ‘İnsanına göre muamele’ buna deniyor olmalı.

     YARIN: Küçük Zafer Ilgaz, neden nükleer fizikçi olmak istiyor?

Aromaterapinin faydaları nelerdir?Aromaterapi ruh sağlığına iyi geliyor mu? Ofis ortamında hangi uçucu yağlar kullanılabilir? Alerji sorunu olanlar hangi uçucu yağları kullanabilir? Aromaterapist Aslı San Bilgin aromaterapinin faydaları hakkında bilgiler verdi.
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
SAKA (KOVA)
BALIK
Bugün

İş hayatınızda hedeflere ulaşmak için kendinizi daha çok öne atacağınız bir gündesiniz. Üstlerinizle ilişkileriniz ön plana çıkabilir. Gün içinde ikili ilişkilerinizde sıkışıklıklar meydana gelebilir. Ortaklı konulara daha fazla dikkat etmeniz gereken süreçler yaşayabilirsiniz. Sizi yoran konulara karşı dikkatli olmanızda fayda var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yeni ufuklara açılmak isteyebilirsiniz. Toplumsal olaylardan etkileneceğiniz zamanlar var. Gün içinde ilişkilerde sıkışıklıklar olabilir. Tartışmalara karşı dikkatli olmanızda fayda var. Kolayca risk alabileceğiniz bir gündesiniz. Parasal konulara yöneleceğiniz zamanlar olabilir. Akşam saatlerinde ilişkiler daha akıcı ve keyifli.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Ortaklı para konuları gündeminizi meşgul edebilir.  Kriz yaratan koşullara karşı dikkatli olmanızda fayda var. Parasal konularda yeniden düzenlemeye gitmek isteyebilirsiniz. Gün içinde ilişkilerinizdeki gerilim, akşam saatlerinde daha rahatlayacaktır. Maddi konularda riske girmeden önce tekrar düşünmeniz gereken durumlar olabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün eşinizle ilgili konularda sıkışıklıklar yaşayabilirsiniz. Tartışmalara karşı dikkatli olmalısınız. Denge ve uyum içinde kalmaya özen gösterin. Ortaklı işlerden kaynaklı sıkıntılar yaşanabilir. Korktuğunuz durumlarla karşı karşıya kalabilirsiniz. Gün içinde yaşanan toplumsal olaylar zorlayıcı bir hal alabilir.  Akışta kalmaya çalışın.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün sorumluluklarınızın üzerine gideceğiniz bir gündesiniz. Çalışma arkadaşlarınızla fikir düzeyinde tartışmaya girmemeye özen gösterin. Gün içinde ilişkiler biraz gergin olabilir. Akışta kalmaya özen göstermelisiniz. Parasal konuları organize etmek istediğiniz zamanlar olabilir. Akşam saatlerinde yeni organizasyonlar yapabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün yaptığınız işlerde kendinizi daha çok ifade etmek isteyebilirsiniz. Keyif aldığınız konularda harcama yapabilirsiniz. Abartıya kaçmamaya özen gösterin. İşlerinizde risk almaya yatkın zamanlar var. Bazı konularda aksiyon almak sizin için daha kolay olabilir. Çocuklarınızla zaman geçirmek size iyi gelecektir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Ailevi konular bugün gündeminizi oluşturabilir. Toplumsal olaylardan kaynaklı kırılgan durumlar oluşabilir. Zorlandığınızı hissedebilirsiniz. Ev hayatınızdaki olaylara yeniden yön vermek isteyebilirsiniz.  İlişkilerinizde sıkışmalar yaşanabilir. Akşama doğru hafta sonu için yeni planlar yapmak isteyebilirsiniz.  Abartılı hareketlerden kaçınmalısınız.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün iletişimi yoğun bir gündesiniz. Yakın çevrenizle ilgili konular gündeminizi etkileyebilir. Gün içinde kardeşlerinizle bir araya gelebilirsiniz. Alacağınız yeni haberler planlarınızda değişiklik yapabilir. Ortaklı para konuları sizi uğraştırabilir, dikkatli olmanızda fayda var. Akşam saatlerinde kadın arkadaşlarınızla birlikte plan yapabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Gün içinde maddi kaynaklarınızla ilgili gelişmeler gündeminizi etkileyebilir. Kişisel yeteneklerinizi kullanmak isteyebilirsiniz. İş hayatınızda alacağınız destekler sizi rahatlatacaktır. İlişkinizde sabırlı olmanızda fayda var. Ufak anlaşmazlıkları büyütmeyin, akşam saatlerinde daha akıcı koşullar söz konusu. Akışta kalın.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün kişisel hassasiyetiniz olan konular gündeminizi etkileyebilir. Yeni başlangıçlar yapmak için hevesli bir gündesiniz. Bedeninize ait konuları ihmal etmemeye çalışın. Eşinizle ilgili konularda sıkışıklıklar yaşayabilirsiniz. Gün içinde riske girmeye yatkınsınız. Rahatça aksiyon alacağınız zamanlar var. Akşam saatleri program yapmak için uygun.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Nedenini bilemediğiniz konularla ilgili kayıplar yaşayabilirsiniz. İlişkinizde sıkışmalar olabilir. Elinizde olmayan nedenlerden dolayı tartışmalar çıkabilir. Akışta kalmaya özen gösterin. Ortaklı konular gündeminizi etkileyebilir. Uğraştıran durumlardan uzak durmaya çalışın. Akşam saatlerinde daha keyifli ve enerjik programlar yapabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün sosyal gruplar içinde olacağınız bir gündesiniz. Gelecek ümitlerinizi gerçekleştirmek için rahatça aksiyon alacağınız zamanlar var. İlgilendiğiniz işlerle ilgili riske girebilirsiniz. Gün içinde olası tartışmalara karşı dikkatli olmanızda fayda var. Akşam saatlerinde sevdiğinizle birlikte zevk aldığınız programlar yapabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber