Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) hastalığı son yıllarda kadınlarda sık sık görülüyor. Özellikle Hollywood dünyasının ünlü isimleri arasında yer alan Selena Gomez'in hastalığı olarak gündeme gelen lupu hastalığı ölümcül müdür, sorusunun cevabı merak edilen konulardan biri. Lupus hastalığı insan vücudundaki deri, eklemler, kan, böbrekler vesinir sitemi olmak üzere tüm organları etkileyen bir hastalıktır. Peki, SLE hastalığı nedir? Belirtileri nelerdir? SLE hastalığından nasıl korunulur? SLE tedavisi nasıl yapılır? Lupus hastalığı bulaşıcı mıdır? İşte tüm bu soruların cevabını sizin için araştırdık.

SLE hastalığı nedir?

Sistemik lupus eritamatozus (SLE) özellikle deri, eklemler, kan, böbrekler ve merkezi sinir sistemi olmak üzere vücudun farklı organlarını etkileyebilen kronik, otoimmün bir hastalıktır. "Kronik", uzun süre devam edebileceği anlamına gelir. "Otoimmün" ise, bağışıklık sisteminde, vücudu bakteri ve virüslerden korumak yerine hastanın kendi dokusuna saldırdığı bir bozukluk anlamına gelir. "Sistemik lupus eritematozus" adının geçmişi, 20. yüzyılın başlarına dek uzanmaktadır. "Sistemik" vücudun birçok organını etkilediği anlamını taşır. "Lupus" Latince "kurt" anlamına gelen kelimeden türetilmiştir ve yüzdeki, kurdun yüzündeki beyaz işaretlere benzeyen karakteristik, kelebek benzeri döküntüye işaret eder. Yunanca "kırmızı" anlamına gelen "eritematozus" ise deri döküntüsünün kızıllığına karşılık gelmektedir. 

Belirtileri nelerdir?

Burun ve yanak üzerinde kelebek döküntüsü, cilt döküntüleri üzerinde güneşe maruz vücudun bölümleri, ağız veya burunda yaralar, ağrılı ya da şişmiş eklemler, ateş,  kilo kaybı, saç dökülmesi, yorgunluk, derin nefes çekerken göğüs ağrısı, solmuş mor parmaklar, karın ağrısı, böbrek iltihabı baş ağrısı, paranoya, şizofreni, halüsinasyonlar, depresyon, bellek sorunları, nöbetler, kan pıhtıları gibi daha birçok belirtileri vardır.

SLE hastalığından nasıl korunulur?

Yeni tanı almış olan hastada duygusal bir reaksiyon, genel tedirginlik hali gözlenmektedir. Hasta psikolojik desteğe ihtiyaç duyabilir. Hastanın anlayacağı bir dilde hastalık hakkında bilgi vermek dışında; uyku, güneş ışığından korunma, dinlenme, enfeksiyon riski, egzersiz, beslenme ve doğum kontrolü konularında bilgiler de verilmelidir. SLE’li hastalar, günlük yaşamlarında, normalden daha fazla dinlenmelidir. Ultraviyole ışığından korunmak için uygun giysiler ve geniş kenarlı şapkalar giyilmelidir. Güneş ışınlarının kuvvetli olduğu saatlerde dışarı çıkılmamalı ve koruyucu kremler kullanılmalıdır. UV ışığına hassasiyeti arttıran bazı ilaçlar (tetrasiklin) konusunda dikkatli olunmalıdır.

SLE tedavisi nasıl yapılır?

Laboratuvar testleri SLE tanısını koymada ve varsa, hangi iç organda tutulum olduğuna karar vermede yardımcıdır. Düzenli kan ve idrar tetkikleri, hastalığın aktivitesi ve ciddiyetinin izlenmesinde ve ilaçların ne denli iyi tolere edildiğinin tespit edilmesinde önemlidir. SLE tanısının koyulmasında, hangi ilaçların reçete edileceğine karar verilmesinde ve kullanılmakta olan ilaçların SLE iltihabını kontrol etmekte iyi işlev görüp görmediğinin değerlendirilmesinde yardımcı çok sayıda laboratuvar testi bulunur. SLE’li çocukların tedavisinde onaylanmış bir ilaç bulunmamaktadır. SLE’nin belirtilerinin büyük çoğunluğu iltihaptan dolayıdır ve bu yüzden tedavisi, iltihabı azaltmayı amaçlar. 

Lupus hastalığı bulaşıcı mıdır? 

SLE ailesel olabilir. Özellikle çocuklar, kendilerini SLE gelişimine yatkın kılan, henüz bilinmeyen bazı genetik faktörleri anne babalarından kalıtabilirler. Bu, kendilerinde mutlaka SLE gelişeceği önceden belirlidir anlamına gelmese de hastalığa yakalanmaları daha olasıdır. Eğer iki tek yumurta ikizden birinde SLE teşhis edilmişse; diğerinde SLE riski %50'den fazla değildir. SLE için herhangi bir genetik test veya doğum öncesi tanı mevcut değildir. SLE bulaşıcı değildir. Yani bir kişiden başka bir kişiye geçmez.