1 MİLYON ABONEYİ BIRAKIR MI?

21 Ağustos 2019

Netflix, Türkiye’yi terk mi edecek? Bu nokta, konuşur hale gelindi. Lafı bile edilmesi, rahatsız edici. Bu köşede daha önce yazmıştım, ‘Netflix’in bazı içerikleri RTÜK’ü rahatsız edecektir’ diye... Sorunların olabileceği konusu, kurumun içinden de bana gelen izlenimler. Bunu yazdım, ‘Sen sansürcü müsün?’ diye sosyal medyamızdan laflar geldi. Durum tespitini ‘mizahi bir dille’ anlatmak galiba tatmin etmemiş. Önce Netflix’in kendi listesindeki bazı dizileri yayından kaldıracağı ‘Acaba gidiyorlar mı?’ sorusunu gündeme getirdi. Öğrendiğim, “Bu global bir karar. Türkiye’deki operasyonumuza özgü bu tür bir karar, şu an icin bulunmuyor” oldu.
“Şu an için” lafına takıldım tabii ki... “Bir açık kapı mı var?” derken, CHP Milletvekili Özgür Karabat, “Netflix gidiyor” diye bir mesaj attı. Bir daha RTÜK cephesini yokladım. Net sordum, “Gidecekler mi?” diye... “Çıkmayacaklar. Lisans ve vergi konularında biz hazırız diyorlar” mesajını aldım. Bir bilgi daha geldi.
Türkiye’de Netflix’in bir milyon abonesi varmış. Malum, bu konularda bir bilgi verilmiyor Netflix’ten. Pek öyle kolay bırakılacak bir rakam değil gibi. Netflix cephesi sanırım kısa bir zaman içinde bir ‘basın açıklaması’ yapar bu kadar söylenti üzerine...

‘KUZGUN’ NE YAPAR?
‘Kuzgun’ dizisi sezon finali yaptığında durum şöyleydi; Total izleyici yüzde 2.79, AB’de yüzde 2.65... Ay Yapım markası için kabul edilebilecek bir izlenme oranı değil tabii ki. Yayınlandığı kanal için de bu geçerli.
“Bu diziyi anlamadılar” çokça söylenen bir söz. Hem kanal, hem de yapım şirketi, ‘dizinin arkasındayız’ mesajını çok anlamlı bir şekilde verdi. Onur Saylak da ekibe katıldı. “Saylak dizinin izlenme oranını istenilen düzeye getirir mi?” diye sordum. “Umudumuz o yönde” yanıtı geldi.

Yazının devamı...

BUZLU WESTERN!

20 Ağustos 2019

Defalarca izlenir, izledim... İlkokul son sınıf günlerime giderim. Yeşilköy Pansiyonlu İlkokulu’nda yatılı okuyordum. Cumartesi bizim sınıftan Uğur’un babası dolmuşu vardı, Şişli’ de otururdu. Servis yapardı Yeşilköy-Şişli hafta başı ve hafta sonu. Şişli’de Ziraat Bankası, hemen onun yanında bir taş fırın vardı cadde üzerinde. Poğaça ve börek pek ünlü küçük dükkan dolup dolup boşalırdı. Rahmetli annem onun önünde beklerdi. Arabadan inip önce, bir peynirli, bir kıymalı çıtır çıtır üstü ve tereyağlı, yenirdi. Bir de sabah erken aynı yerde okula gitmeden önce. Neyse ordan doğru Site Sineması’na gidilirdi. Tüm Sergio Leone Spaghetti Western’lerini orada izledim. Müzikleri, karakterler ve özellikli yemek yenilen sahneler, beni çok etkiledi. Annem evde fasulye yaptığı zaman ‘İyi Kötü Çirkin’nin ilk sahnelerinde yer alan Sentenza (Lee Van Cleef)olurdum. Tahta kaşıkla fasulyeyi yavaş yavaş ağzıma götürür, karşıya dik dik bakardım. ‘Paramı aldığımda mutlaka işin sonunu getiririm’ diye biten sahne... Oo nerelere gittim ben. Site Sineması’nda ‘Frigo Alaska frigoo’ tahta kutuda taşınır, satıcı altına vurarak dolaşırdı. Bir de ‘Alaska Koko’ vardı... TRT 2’de geçtiğimiz pazar günü yine o günlere gittim. Sinema salonlarında patlamış mısırda vardı da ‘mısır fiyatına film’ kavgası yoktu... Bu filmlerin olmazsa olmazı nedir? Alkol ve tütün mamülleri...




Clint Eastwood’un sigarası
Sigaranın en çok yakıştığı oyuncu listesinin baş köşesindedir. ‘Ağzında sigara Clint Eastwood gibi para çekmek’ pek meşhurmuş Ekşi Sözlük’ te gördüm. 2 saat 11 dakika süren filmin hemen, hemen her karesinde Monco (Clint Eastwood) ağzından sigara düşmez. Sigara buzlaması filmlerde bize alıştırıldı. Fakat, her sahnesinde buzlu sigarayla dolaşan birini izlemek o kadar da kabul edilebilir olmuyor. Buna bir de Colonel Douglas Mortimer (Lee Van Cleef) piposu eklenince, barlarda içilen bira, viski ve bankada ikram edilen kanyak devreye girince... Pazar sabah kahvaltı sonrası uzanıp, buzlu bir ‘Birkaç dolar’ izledik. Türü Spaghetti Western... Bizde ‘Buzlu western’ olmuş!

Yazının devamı...

‘BASKI VAR AMA BAŞARIYORUZ’

19 Ağustos 2019

Kadın’ dizisi İspanya’da başlayacak. Nova kanalı yayınlayacak. Öncesinden ‘Formula TV’ (İspanya’da takip edilen önemli bir TV sektör portalı) seti ziyaret etmiş ve bir söyleşi yapılmış. Oradan ilgimi çeken bölüm Özge Özprinçci’nin dizi sektörüyle ilgili sözleri... “Bir çok baskı var bizi sınırlayan. Ve bu baskı altında daha yaratıcı oluyoruz” diyor. “Engeller var, bir çok şeyi yasaklıyor birde zaman sorunu; haftada 140 dakikta dizi çekiyoruz. Tüm bunlara rağmen başarıyoruz. Bu da gösteriyor ki, ekibimizle çok iyi çalışıyoruz”. Sarp karakterine hayat veren değerli oyuncu Caner Cindoruk da projenin önemli toplumsal konulara parmak bastağını belirtmiş. Bu anlamda Ceyda karakteriyle masaya yatırılan hayat kadını konusu... “Hayat kadınlığı gibi toplumsal sorunlar karşısında sorumluluk almalısınız. Çünkü bunlar gerçek. Bu insanlar var onlar yaşıyor” karakteri canladıran Ceyda Eyüboğlu söylemiş... ‘Aman bunu söylemeyin’ , ‘aman bunu metinden çıkartın’... Aslında ‘Aman’ dedikleri sadece dizi sektöründe mi?




Bu filmi biz çekemeyiz!
‘Emperyalizmi anlamak için Hollywood filmlerini izlemekte fayda var. En sıradan aksiyonda bile metinlerin seçilmiş cümleleri size gayet güzel anlatır. ABD mesajlarını net olarak bu filmlerde verir. Netflix’te ‘War Dog’ı izledim. Gerçek hayattan alındığı belirtiliyor. İki maceracı genç silah işine giriyor. İş büyüyor ve içinden çıkılmaz sorunlar başlıyor. Anlatımı, oyunculuğuyla sürükleyici. Mesela filmde bir Henry Girard (Bradley Cooper) karakteri var. Bu aslında önemli İsviçreli silah tüccarlarından Heinrich ‘Henri’ Thomet... Kendisi ABD’de kara listede... Yapımda Efraim (Jonah Hill) arkadaşı David’e (Miles Teller) söylüyor; “O tanıştığın kim biliyor musun? 20 yıldır gezegendeki tüm çatışmalarda iki taraf silah satmayı başaran yegane adam”. Ve giriş bölümünde kafasına silah dayanan David savaşı anlatır; “Savaş hakkında ne biliyorsunuz? Ülkesini seven, Arkansaslı bir genç mi?, Ben bir kask, ateşe dayanıklı eldiven, savaş zırhı, M -16 görüyorum. 17 bin 500 dolar görüyorum. Bir Amerikan askerini donatım maliyeti. Irak ve Afganistan’da 2 milyondan fazla asker savaştı. Savaş budur. Savaş bir ekonomidir.” Film Suriye’de devam ediyor. Bizim yaşadıklarımız aklıma geliyor izlerken. Silah üretildiği oranda savaşlar çıkacaktır. Bitmeyen, bitirilmeyen savaşlar!

Yazının devamı...

TARKAN HANGİ OTELDE KALIR?

18 Ağustos 2019

Tarkan’nın açıkhava sahneleri başlıyor. Bu uzun süren bir konser maratonu oluyor Tarkan için... Duydum ki bu süre zarfında Tarkan, Cemil Topuzlu Açıkhava’ya tepeden bakan Hilton Otel’inde kalıyormuş. Yani evine gitmiyor. Konser bitiyor hemen yakındaki otele geçiyor. Ertesi gün prova için hemen konser mekanına geçiş, sonra yine dinlemek üzere otele çıkış. Bence profesyonelce bir yaklaşım.

Diyanetin aile hekimi
TRT Diyanet kanalında, ‘Ailenizin Hekimi’ programında bir başlık; ‘Hacamat yapmadan önce ön hazırlık yapmak gerekiyor’. Diyanetin ‘Aile Hekimi’!

Sahaların hali ligin değerini anlatır!
Ev ahalisi geçtiğimiz hafta dört maç izledi. Dört futbol sahasından sadece birinde, top oynamaya müsait bir zemin mevcut olduğunu saptadı. Beşiktaş’ın sahası (2016 yılında açıldı), Malatya’ nın (2017 yılında), Denizli’nin (Haziran ayında yenileme çalışması başladı. İlk maçta çimler ayağa kalktı, yerde oyuklar oluştu!) evlere şenlik. Bir tek Trabzon’nun sahası oynamaya müsait. Futbol liginin değerini, sahaların hali belirler!

Şeflik makamı yerlerde
‘Masterchef Türkiye’ programına, daha önce ‘Yemekteyiz’de yarışan iki isim katılacakmış. Bu, ‘usta şef’ yarışması olmayacak. Olsa, olsa ‘Eğlenceli yemek yarışması’ olur. Yarışmacıların renkli simalar olmasıyla ‘sulu olması’ arasında ince bir ayrıntı vardır!

TRT 2'de film şöleni

Yazının devamı...

İZLEDİĞİN KANAL SİYASİ EĞİLİMİNİ BELİRLER!

16 Ağustos 2019

American Economic Review dergisi çarpıcı bir araştırmayı sayfasına taşımış; ‘İzlediğimiz televizyon bizi hangi ölçüde etkiliyor?’. Barselona Pampen Fabra Üniversitesi Araştırma Görevlisi Ruben Durante’nin yönetiminde gerçekleşen bir çalışma bu... İspanyol El Pais gazetesinin televizyon sayfasında okudum. İtalyan Mediaset kanalının İtalyan toplumuna etkisi ele alınmış. Özetle Silvio Berlusconi’nin kanallarının yer aldığı medya kuruluşu... Bu kanalı izleyen çocukların, öğrenme yetilerinin düşük bir gelişim gösterdiği ortaya çıkmış. Bunları izleyip büyüdüklerinde ise bugün destekledikleri parti 5 Yıldız Hareketi... Şu an İtalya’nın iktidarında ortaklar. Diğer ortak ise aşırı sağcı Lig Partisi... ‘Tartışmalı bir çalışma’ olarak değerlendirilmiş. Ama şu soruyu sormamıza neden oluyor; ‘İzlediğimiz televizyon kanalı, bizi nasıl yönlendiriyor? Bunu ölçmek mümkün mü?’...

Bir iyi bir kötü
El Pais’teki yazıda iki örnek verilmiş. Norveçli ekonomist Oystein Hernaes,
1981 yılında ülkeye paralı TV’nin gelmesiyle ilgili bir araştırma yapmış. Okuma alışkanlıklarındaki çocukların, tükeniş içinde olduğunu, bazılarının ise IQ’larında 1.8 puanlık bir azalma tespit edildiğini yazmış. Buna karşın Quartely Journal of Economics 2009 yılında yayınladığı bir araştırmada, Hindistan’da paralı kanalların, kadınların birçok programı izleyerek, cinsel şiddete isyan etme konusunda bilinçlenmelerine yardımcı olduğu saptanmış.

Trump’ın partisi yani!
FOX News izleyen hangi partiye oy verir?
Yine aynı dergi 2007 yılında Harvard ve MIT’in ortaklaşa yaptığı bir araştırmayı yayınlamış. Bu araştırma, ABD’de FOX News kanalını izleyen izleyicinin hangi partiye oy verdiğini yazmış; Cumhuriyetçi Parti.

Yazının devamı...

ESPOR’DA DÜNYA SIRALAMASINDAYIZ

15 Ağustos 2019

Dünya çapında 1 milyar izleyicisi olduğu söyleniyor Espor turnuvalarının (elektronik spor)... Olimpiyatlar ve Dünya Kupası 3.5 milyar izleyici topluyor. Esport’un giderek bu rakama yaklaşacağı söyleniyor. Şimdiden çok önemli bir izleyici kitlesi olan Formula 1’i ikiye katlamış durumda... Dünyada bu turnuvaları en çok Asya ülkeleri izliyor. Çin birinci (internete girenlerin yüzde 40’ı izlediğini söylemiş) onu Vietnam (yüzde33), Filipin (yüzde 29), Endonezya (yüzde 26) ve Tayland (yüzde 25) takip ediyor. Avrupa ülkeleri ve ABD, bu işe uzak... İnternete girenleri yüzde 10’u takip ediyor. Asya Kıtası’nın dışında bir Türkiye bu ekibe kafa tutuyor. İnternete girenlerin yüzde 16’sı espor turnuvalarından birini mutlaka izliyor.
Bizde beIN SPORTS yayınlıyor bir de DMAX kanalı... (Kaynak: Digital TV Europe)

TÜRK YAPIMLAR DÜNYA PAZARINDA
Dizilerimiz, dünyaya pazarlanıyor. Bunu yapan dağıtım şirketleri var. Yöntemlerden biri bu... Bir başka yöntem, sadece Türk dizilerinin oynadığı bir kanal kurup, bunu pazarlamak. Timeless Drama Channel (TDC) en somut örnek. SPI (Bizde D-Smart platformunda yer alan Docubox ve Film Box gibi kanalların sahibi) ile Portekiz telekomünikasyon şirketi NOVO ortaklığında kurulan bir televizyon kanalı. Türk tarafında bu kanalın, en geniş dizi arşivi olan bir yapım şirketi var; Ay Yapım... Bu kanal değişik ülkelerin telekomünikasyon şirketleriyle yapılan anlaşmalarla değişik platformlarda yayında. Arnavutluk’ta (Digit Alb), Kosovada’da (Kujtesa) ve Lüksemburg’ta (POST) yayında. Şimdi Romanya’nın en büyük telekomünikasyon şirketi UPC (Yakın zamanda Vodafone satın aldı) ile bir anlaşma yapıldı. Arşivinde 800 saate yakın dizi olan TDC, Romen izleyicilere, Türk yapımlarını orijinal dil ve alt yazıyla sunacak.

Kukuli MENA’yı tekeline aldı
Benzer bir yöntemle yerli çizgi film ‘Kukuli’ de dünyaya açıldı. Şimdi hedefte Orta Doğu ve Kuzey Afrika var. Tacikistan, Özbekistan, Pakistan ve Somali ulaştığı ülkeler. Dizinin yapımcısı Fauna, bu bölgede sağlam bir yayıncı buldu; Moby Media Group... Çok sayıda televizyon kanalı ve platform bulunan bir Afgan şirketi. Çizgi film, şimdi Afganistan ve Etiyopya’da da ekrana gelecek. ‘Kukuli’, 13 ayrı dilde yayınlanıyor. Ve şu an MENA Bölgesi’nde söz sahibi olmuş bir çizgi film markası durumunda...

Yazının devamı...