‘Açığa satış’ olmazsa olmaz...

Pandemi tedbirlerinde kademeli normalleşme pay piyasasında da devreye alınıyor. BIST - 30 endeksi hisseleri için açığa satış yasağı kalktı

Pandemi sonrası yeni normalleşme süreci sermaye piyasalarında da kademeli olarak devreye alınıyor. Geçtiğimiz mayısta kısa süreli 3 bankaya getirilen işlem yasağının kalkmasından sonra şimdi de BIST - 30 endeksi hisseleri için açığa satış yasağı kalktı. Diğer hisseler için henüz yasak devam etse de piyasanın daha etkin olması yönündeki kademeli geçiş süreci devam ediyor.

Pandemi tedbirlerinde kademeli normalleşme, pay piyasasında da devreye alınıyor. Yabancı yatırımcının yüzde 65’lerden yüzde 51’lere düşürdüğü payları sonrası piyasanın seyri dikkatle takip ediliyor.

Yabancıların 14 puanlık düşüşüne rağmen endeksin düşüş öncesi seviyelerinde olması satışların karşılandığını gösterirken ileriye dönük daha güçlü bir piyasanın oluşacağı yönünde sinyaller veriyor. Geçen süreçte piyasalarda sert dalgalanmaların yaşanmaması ve özellikle de bireysel yatırımcının mağdur olmaması için açığa satış sınırlandırılmıştı. Öte yandan geçtiğimiz hafta MSCI uyarı yaparak açığa satış işlemlerine vurgu yapmıştı. Normalleşme süreciyle birlikte 28 Şubat’tan bu yana uygulanan açığa satış yasağı Takasbank’ta devam eden otomasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından 1 Temmuz itibariyle kısmen kaldırılırken ödünç menkul kıymet piyasasının da etkin bir şekilde çalışması sağlanacak.

Yabancı dönebilir

Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) Başkanı Alp Keler, 30 Haziran’da konu ile ilgili yaptığı değerlendirmede MSCI’ın Türkiye’yi bir alt endekse düşürmesi halinde piyasadan pasif fonlar kanalıyla 3.5 milyar dolarlık çıkış yaşanabileceğine dikkat çekti. Yabancı yatırımcıların pay piyasasındaki ağırlığının son dönemde yüzde 65’lerden yüzde 51’ye kadar gerilediğine işaret eden Keler; doğru adımlar atılırsa değerlemelerin ucuz olduğu bir ortamda yabancı yatırımcının tekrar döneceğini ifade etmekte.

MSCI’da gelişmekte olan piyasalar endeksinde yer almak aynı zamanda yabancı yatırımcıların ilgi odağında bulunma imkânı sunması açısından önemli. Söz konusu endekste yer almak aynı zamanda gerçekleştirilen halka arzların uluslararası fonlar tarafından görülmesine olanak tanıyor. Gerek yeni halka arzlar gerekse endekste yer alan şirketlere bu fonların ulaşma kolaylığı ülkeye aynı zamanda daha fazla sermaye girişi sağlaması açısından önemli.

Şimdilerde Türkiye’nin gelişmekte olan ülkeler MSCI endeksindeki ağırlığı yüzde 0.4 gibi oldukça düşük bir seviyeye inmiş durumda. Bu nedenle dünyada sürekli büyüyen pasif fonlardan Borsa İstanbul sadece binde dört pay alabiliyor. Oysa ki aynı kategoride değerlendirebileceğimiz Hindistan yüzde 8.5, Brezilya yüzde 4.7, Güney Afrika yüzde 3.8, Meksika yüzde 1.9, Katar yüzde 0.9 ve Polonya yüzde 0.7 pay alıyor.

Borsa gençleşti

Pandemi döneminde borsaya gençlerin ilgisi arttı. Yılın ilk beş ayında borsaya yatırım yapan 313 bin bireysel yatırımcıyla ilgili detay bilgi paylaşan Dr. Alp Keler, gelenlerin önemli bir çoğunluğunun 40 yaş altı olduğunu ifade etti. Ocak - Mayıs 2020 döneminde hisse senedi yatırımı yapan yeni yerli bireysel yatırımcıların yüzde 26’sı 20 - 29 yaş aralığında, yüzde 35’i 30 - 39 yaş aralığında, yüzde 22’si ise 40 - 49 yaş aralığında bulunuyor. Daha genel bir değerlendirme ile borsaya yeni gelen yerli bireysel yatırımcıların yüzde 83’ünün 50 yaş altı yatırımcılardan oluştuğu gözleniyor.

Pandemi döneminde teknolojinin getirdiği dijital kanalları daha fazla kullanan yeni yatırımcıların kalıcı olması ise piyasanın genişlemesi açısından önemli. Giden yabancı fonların dönmesi ise mevcut seviyelerin daha da yukarılara çıkmasına olanak tanıyacaktır.