OP. DR. EVRİM AKSOY 
Ropörtaj: Serpil Dokurel 

Anne adaylarının ve bebeklerinin hamilelik sırasında sağlık durumlarının takip edilmesi oldukça önemlidir. Nst ( nonstress test) anlamına gelen nst, bebeğin sağlık durumunun yakından takip edilmesi amacı ile yapılmaktadır.

Bebeğin sağlık durumunu öğrenmek amacıyla yapılan nst nedir ve nst nasıl yapılır gibi bir çok bilinmeyen soruları Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü OP. DR. Evrim Aksoy’a sorduk.
İşte nst hakkında tüm bilinmeyenler…


NST nedir?

NST (Non Stress Test), en kolay tarifi ile anne karnındaki bebekten haber aldığımız basit bir uygulamadır. Bebekler, sağlıklı bir gebelikte, annelerinin rahminde en güvenli, en ideal şartlarda büyür. Ancak bazen bebeğe bazen de anneye bağlı sebeplerden dolayı işler yolunda gitmeyebilir. Bebeğin anne rahminde iyi beslenememesi, onu besleyen damarların içindeki kan akımının yeterli olmaması, bebeğin içinde bulunduğu amniyotik sıvının azalması ve daha birçok sebepten dolayı bebekte sağlık sıkıntıları yaşanabilir. Bu, bebek için bizim stress (distress) dediğimiz bir durumdur ve böyle bir durum var ise bunu hemen anlayabilmemiz gerekir. Çünkü distress durumunda bebeğin kaybı söz konusu olabilir. Bazen bebeğin erken dünyaya gelmesi anne rahminde kalmasından çok daha iyi olabilir ve bu kararın alınmasında NST yol gösterici olmaktadır. 

NST nasıl uygulanıyor?

NST için kullandığımız cihazın adı kardiotakografdır. Biri gebenin karnına, bebeğin kalp atışlarının ölçümlenmesi için, diğeri rahimdeki kasılmaları algılayan iki adet ayrı prob yerleştirilir. Anne adayının elinde de bebeğinin hareketlerini hissettiğinde basması için bir buton bulunur. 

NST testi ne kadar sürüyor?

Test, genellikle 20 dakika sürüyor. Bu süreç boyunca cihaz bebeğin kalp atışlarında meydana gelen değişiklikleri kağıda aktarır. Normalde bebeğin kalbi dakikada 120-160 arası atar. Kalp atışlarını belli süre takip ettiğimizde azalıp-arttığını görürüz. Bu dalgalanma bize bebeğin sağlıklı olduğunu düşündürür. Ayrıca başka bir beklentimiz de bebeğin hareket ettikçe kalp atımının hızlanması ve sonra tekrar normal ritmine dönmesidir. 

NST testinin sonuçları nasıl değerlendirilir?

Beklentilerimizi karşılayan bebeğin testi olumludur ve bunu reaktif NST olarak değerlendiririz. Bazı durumlarda bebeğin uyuduğu veya bir problemi olduğunda hareketlerini kısıtladığından testte istediğimiz kriterleri göremeyiz ve o zaman da Non-reaktif NST dediğimiz durum söz konusu olur. Uyuyan bebek ses ya da hareketlerle uyandırılır ve NST düzelir. Ancak bebeğin canlılığını tehlikeye atacak tıbbi bir problem var ise NST düzelmez.  Ancak burada dikkat edilmesi gereken ayrıntı, her non reaktif NST bebekte ciddi bir problem var demek değildir ve böyle bir durum var ise gebe hemen endişelenmemelidir. NST yanında ultrasonografik değerlendirme ve hekimin uygun gördüğü başka testler de yapılarak bebek hakkında bir karar verilir. 

Nst gebeliğin hangi aylarında yapılmalı?

NST hekim kararına göre değişmekle birlikte 32. haftadan sonra normal gebelik takibinde yapılabilir. Genellikle 15 günde bir tekrarlanır. 36. haftadan sonra haftada bir yapılabilir ve doğum esnasında devamlı takip yapılır. Miyadı dolan (gün geçmesi) ancak doğum eylemi başlamayan gebeler NST ile günlük olarak sıkı takip edilir. 

Bazı hekimler NST’i riskli gebeliklerde ya da gebeliğin son haftalarında kullanır. Erken doğum tehdidi gibi durumlarda da rahim kasılmalarını NST ile takip edebiliriz. Erken doğumu durdurmak için yaptığımız tedavinin, kasılmaları durdurup durdurmadığını anlayabilmek için de NST yol göstericidir.

Gebelik takibinde bizim için önemli bir yeri olan, birinci basamak değerlendirme sayılabilecek, ağrısız ve kolaylıkla yapılan NST (non stress test) artık tüm kliniklerde yaygın olarak kullanılmaktadır. 

OP. DR. EVRİM AKSOY