Doğal yollarla gebelik elde etme şansı olmayan çiftlere tüp bebek tedavisi önerilir. Yardımcı üreme tekniklerinin gözdesi Tüp Bebek Tedavisinde anne adayının genital organındaki tüpler içinde gerçekleşen döllenme olayı laboratuvar ortamında taklit edilir. Kadın yumurta hücresi ve erkek sperm hücresinin vücut dışında özel laboratuvar koşullarında döllenmesi sağlanır. Döllenme oluştuğunda elde edilen embriyolar laboratuvar ortamında bir süre gelişmeye bırakılır. Embriyonun gelişimi adım adım izlenir. Daha sonra gebelik oluşturma olasılığı en yüksek embriyo ya da embriyolar seçilerek rahim içine yerleştirilir.

Tüp bebek tedavisinde iğneler anne adayına uygulanacağından ve takipler anne adayı üzerinden yürütüleceğinden kendisinin ruhen ve bedenen bu tedaviye hazır olması önemlidir. Tedavi öncesi anne ve baba adayının dikkat etmesi gerekenler ise şunlardır;

- Tüp bebek tedavisinde sigara ve alkol kullanımı başarı oranını düşüreceğinden tedaviye başlamadan en az 2 ay önce sigara ve alkol kullanımı bırakılmalıdır.
- Kafein kullanımı da başarı şansını düşüreceğinden çay, kahve, çikolata, kola gibi gıda ve içeceklerin tüketimi azaltılmalıdır. Örneğin kahve tüketimi günde iki fincanı aşmamalıdır. Kola ve çikolata tüketimi sınırlanmalıdır.
- Folik asit, B  grubu bir  vitamin olup  bebeğin omurilik ve  beyin yapısının sağlıklı gelişiminden sorumludur. Tüp bebek tedavisine başlamadan en az bir buçuk ay önce anne adayının folik asit kullanmaya başlaması önerilir.
- Tedavi öncesi özellikle kan sayımı yapılmalı, tiroid hormonlarına bakılmalı, kızamıkçık virüsüne karşı vücudun bağışık olup olmadığı araştırmalıdır.
- Sarılık virüsü ile ilgili testler yapılmalıdır.
- Ailede şeker hastalığı öyküsü varsa açlık kan şekeri kontrolü yapılmalıdır.
- Son altı ay içinde smear testi yapılmamışsa tedaviye başlamadan önce yaptırılmalıdır.
- Son yıllardaki araştırmalar D vitamininin üreme sistemi için etkili olduğunu göstermiştir. Tedavi öncesi vücuttaki D vitamini miktarı kontrol edilmeli eksikliği giderilmelidir.
- Tedavi öncesi mide rahatsızlığı ya da kalp kapakçığı problemi araştırılmalıdır.
- Kaliteli uyku düzeni sağlanmalı ve melatonin salgısı desteklenmelidir.
- Anne adayının tedavi süresince günlük yaşamı ve iş saatlerini planlaması gerekir. Tüp bebek tedavisi başladığında ilk 15 gün yoğun kontrol gerektiğinden gerekirse bu dönem izin kullanılmalıdır.
- BMI (vücut kitle indeksi) yüksek olanlarda tedavi öncesinde ideal kiloya gelinmesi veya en azından mevcut kilonun % 10’unun verilmesi başarı oranını arttırır.

Tüp bebek başarısızlıklarına karşı önlem olarak anne ve baba adayının genetik veya sistemik hastalıklarının bulunup bulunmadığı araştırılmalı özellikle kromozom analizleri, genetik pıhtılaşma faktörleri ve immunolojik araştırmaları yapılmalıdır.
Kadın ya da erkekte kromozom problemleri varsa embriyolar transfer için seçilmeden önce, preimplantasyon genetik tarama testleri yapılmalı ve burada seçilen normal yapıya sahip embriyolar transfer edilmelidir.

Anne adayında rahim içi bozukluklar varsa tüp bebek tedavisine geçilmeden önce histeroskopi veya laparoskopi yöntemleriyle bu bozukluklar tedavi edilmelidir.

Op. Dr. Seval Taşdemir
Kadın Hastalıkları, Doğum
ve Tüp Bebek Uzmanı