Dolarla ucuz işçilik

31 Temmuz 2018

Ege Cansen dostumuzun ekonomimize kazandırdığı güzel anlatımlardan biri de “dolarla ucuz işçilik”tir.

Ege Cansen diyor ki 1995’lerde ABD’ye kabaca 15 milyar dolarlık ihracat yapabilen Çin, 2017 yılında 500 milyar dolarlık ihracat yapıp, 390 milyar dolar fazla verir hale geldi.

Çin, ileri teknoloji ürünlerini satarak, ihracatını büyütmedi. Çin dolara çevrilince ucuza gelen işçilik sayesinde, düşük fiyattan basit ürünler satarak bunu başardı. Şimdi de basit teknolojiyle ama çok kaliteli mal satıyor. İhracatın içinde eskiye göre daha fazla ileri teknoloji ürünleri yer alıyor. Git gide teknolojide kendi kendine yeterli düzeye geliyor.

Ege Cansen’in anlattığı süreç, bugün Trump’ı ticaret savaşlarına sürükleyen süreçtir. Önce Amerikan firmaları dolarla ucuz işçiliğin cazibesinde ileri teknolojiye dayalı üretimlerini Çin’e kaydırdı. Yetmedi, Çin’de fabrika kurdular. Bütün bunların arkasında dolarla ucuz Çin işçisi var.

Bizim için stratejik

Çin, ürettiği mallardan ders alarak, basit teknolojili ama çok kaliteli mal üretip ihraç etmeye başladı. Çin birçok üründe teknolojide kendi kendine yeterli düzeye gelmekle kalmadı, yüksek teknolojiye sahip bir üretim yapısına sahip oldu.

Başkan Trump’ı esas korkutan, 390 milyar dolarlık dış ticaret açığı değil, Başkan Trump çok haklı olarak Çin’in yüksek üretim hacmi ve yüksek teknolojisiyle yakında Amerika’nın önüne geçeceğini görüyor.

Ege Cansen, Çin’in bu stratejisinden ders almamızın yararına işaret ediyor. Çünkü ihracatı artırmak konusu gündeme geldiğinde hemen “ileri teknoloji, sanayi 4.0 devrimine geçmek, inovasyon” gündeme geliyor.

Yazının devamı...

Çiğ süte 27 kuruş zam

30 Temmuz 2018

Ulusal Süt Konseyi geçen hafta sonu Ankara’da toplandı. Çiğ süt fiyatına 27 kuruş zam yaptı.

Tüm Süt Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği Başkanı Sencer Solakoğlu, çiğ süt litre fiyatının 1.53 TL’den 1.80 TL’ye çıktığını açıkladı. Üreticiler çiğ sütün litre fiyatına 3 yıldır zam gelmediğini, zor durumda olduklarını söylüyordu.

Solakoğlu, “Marketlerdeki süte üç senedir zam geliyor fakat üreticinin sattığı süte zam gelmiyor. Masraflarımız çok arttı. Enflasyon yüksek dayanmakta zorlanıyoruz” diyor. 2 liranın altındaki fiyatın üreticiyi kurtaramayacağını söylüyor.

Dişiler kesiliyor

Üretici süt fiyatının maliyeti karşılamaması nedeniyle, dişi hayvanların kesildiğini, çok yakın süre önce 50 liradan alınan yemin şu an 65 lira, kaliteli yemin 72 TL olduğunu söylüyor.

Çiftçinin ürettiği çiğ sütün fiyatı 6 aylık dönemler itibariyle Ulusal Süt Konseyi tarafından açıklanıyor. Konseyin açıkladığı fiyat referans niteliğinde. Piyasada çiğ süt fiyatı oluşumu için referans olarak kabul ediliyor.

Tarım uzmanı arkadaşımız Ali Ekber Yıldırım diyor ki:

“Girdilerde fiyat artışı serbest, ama çiğ sütte fiyat sabit. Çiftçiden alınan süt, işlendikten sonra tüketiciye satılırken de sabit fiyat uygulaması yok. Sanayici, mandıra sahibi, çiğ sütü alıp işleyenler maliyetleri arttıkça ürün fiyatına yansıtıyor. Burada çiftçi lehine bir haksızlık var. Herkes artan maliyetleri ürününe yansıtıyor, çiftçi yansıtamıyor.”

Yazının devamı...

Belediye ekmeği ilgi görmüyor

29 Temmuz 2018

İstanbul’da günde 20 milyon dolayında ekmek satılıyor. Bu ekmeğin %12’si belediye tarafından üretiliyor.

İstanbul’da belediyeye ait Halk Ekmek Fabrikası (İHE) 1978 Ağustos ayında üretime başlamıştı. İHE, 40 yıldır İstanbulluların düzenli, sağlıklı, kaliteli ve ucuz ekmek ve unlu mamuller ihtiyacını karşılıyor. 2500’e yakın satış noktasında hizmet veriyor.

Şu günlerde ekmek fiyatlarına gene zam var. Bu yazı yazılırken İstanbul Halk Ekmek Fabrikası’nın 250 gramlık normal ekmeği ve kepekli ekmeği KDV dâhil 75 kuruştan satılıyordu.

Siyez unu (tam tane öğütülmüş) 100 gram ekmek 8 lira 75 kuruştu. Tam buğday ekmeğin 400 gramı 2 lira 50 kuruştu.

Hijyen önemli

İstanbul Halk Ekmek Fabrikası’nın hijyen şartları ve standardı dikkate alındığında, daha fazla ekmek satması beklenir. Ne var ki İstanbul Belediyesi’nin ekmekleri bizim halkımızın talebini karşılamıyor. Halkımız kabuğu kıtır, sıcak ve beyaz ekmek istiyor. Bu nedenle belediyenin ekmek satış büfesinin yanında daha yüksek fiyatla satılan ekmeklere talep olabiliyor.

İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa gibi büyük şehirlerin belediyeleri gibi Anadolu’da çok sayıda belediye ekmek fabrikası yatırımı yaptı.

Ekmekte hijyen önemli. Fiyat önemli, hele fiyat alt gelir grubu için çok çok önemli. Ama halkımız gene de fiyat farkına rağmen fırın ekmeğini tercih ediyor.

Yazının devamı...