İLBER DOSTUM

17 Mart 2026

Zaman geçiyor değerli bir zaman...

Lisede öğretmen tahtanın silinmeyen bir köşesine yazmıştı bunu.

Sene 1964... Mülkiye birinci sınıfta Mümtaz Soysal ya da Muammer Aksoy hocanın dersi bitmiş sınıf dağılıyor. Kapıdaki kalabalıkta İlber’in sesi ve kahkahası duyulur. Sınıf arkadaşımız çevresine kızları toplamış onlara hikayeler anlatmaktadır. Konuşmayı ve anlatmayı sever... Özellikle kızlar sohbetine hayrandır. Birlikte kantine yollanırlar. Sohbet orada devam eder...

Bu anlattığım sahnelerin üzerinden tam 62 yıl geçti. Hâlâ belleğimde dün gibi durur.

Sınıf arkadaşım İlber Ortaylı ile hemen her konuşmamızda okul günlerimiz hatıra gelir. Benim unuttuğum tonla olayı o dün gibi hatırlar.

İlber’in en müthiş özelliği belleğidir. On dokuzuncu yüzyıl Rus edebiyatından, Medici dönemi İtalya’sına veya Osmanlı Padişahı Üçüncü Mustafa’nın dördüncü karısına kadar, ilgili ilgisiz tonla tarihi olayı size etraflıca anlatır. Hafızasına hayran kalırsınız.

Son olarak Rahmetli Cüneyt Akalın dostumuzun taziye gecesinde birlikteydik. İzin verir misin

Yazının Devamı

YALNIZLIK

14 Mart 2026

Ak saçlı bir adam ekranda dertleniyor:

- Yaşlılığın en zor yanı yalnızlıktır...

Evet öyledir.

Onu parayla pulla, keyifle, eğlenceyle gideremezsiniz...

Ailenizin büyükleri ölmüştür.

Arkadaşlarınızın çoğu hayata veda etmiştir.

İş yerinizi bile unutmuşunuzdur.

Oyun oynadığınız sokaklar kayıptır.

Yazının Devamı

SABİHA GÖKÇEN

12 Mart 2026

Dünya Kadınlar Günü gelip geçerken unutulmaması gereken yiğit kadınlarımızdan birini hatırlayalım: İlk kadın savaş pilotumuz Sabiha Gökçen (1913 - 1971). Atatürk, onu, Türk kadınının neler yapabileceğini bütün millete göstermek için havacılık eğitimine gönderdi. 1937 yılı Cumhuriyet Bayramı törenlerinde Atatürk, Gökçen’den stadyum üzerinde mümkün olduğu kadar alçaktan uçmasını ister. Sebebini Sabiha Gökçen yıllar sonra şöyle anlatır:

“Böylece halkın beni uçak kullanırken bizzat görmesini istiyordu. Çünkü o günlerde toplum bir kadının uçak kullanabileceğine inanmıyordu.”

Sabiha Gökçen’in en büyük başarısı ise bize göre 1938 yazındaki Balkan turnesidir. Atatürk, Balkan ülkeleri arasında dostluk ve dayanışmanın güçlenmesi için ondan bir Balkan turu yapmasını ister. Gökçen, Vultee V 11 tipi uçağıyla İstanbul’dan kalkar. Atina, Selanik, Sofya, Belgrad ve Bükreş’i kapsayan bir tur yapar. Yıl

Yazının Devamı

SAVAŞIN GELECEĞİ

10 Mart 2026

Dubai’de yaşayan arkadaşımıza “Orada ne var ne yok?” diye soruyoruz...

Hükümet cep telefonlarına alarm programı koymuş..

Zaman zaman alarm veriliyormuş.

- Ne yapıyorsunuz alarmı duyunca, sığınağa mı koşuyorsunuz?

- Burada sığınak yok, sadece pencerelerden uzak duruyoruz o kadar...

- Dışarda hayat nasıl?

- Turistler döndü. Caddeler boş. Kafelerde az insan var. Zaman zaman uzaktan bir uçak sesi duyuluyor. Sanırım BAE uçakları dron peşindeler. Uçak sesi duyulunca dışarda oturanlar içeri kaçıyor. Uçak uzaklaşınca herkes yine dışarı çıkıyor...

- Fazla telaş yok sanırım...

Yazının Devamı

İRAN’IN STRATEJİSİ

7 Mart 2026

Kanada’da çalışan Çinli Prof. Jiang Xueqin İran’ın savaş stratejisini anlatıyor:

“İranlıların Amerikan imparatorluğunu zayıflatmak ve sonunda yok etmek için planlanmış bir stratejileri var. İranlılar ne yapıyor? Tüm küresel ekonomiye karşı savaş açıyorlar. Bu amaçla Körfez ülkelerini vuruyorlar.”

Profesör devam ediyor:

“ İran sadece Körfez ülkelerindeki ABD üslerini vurmakla kalmıyor, Hürmüz’deki kritik enerji altyapısının da peşindedir”

Çinli Profesör bundan sonrasını şöyle okuyor:

- Ve sonunda Hürmüz’deki su arıtma tesislerinin peşine düşecekler. Bu, körfez ülkelerinin can damarı, çünkü temiz su kaynakları yok. Hürmüz su arıtma tesisi Körfez ülkelerinin su kaynağının yüzde 60’ını sağlar. Bu arada bir dron, Suudi Arabistan başkenti Riyad’daki tesisleri ortadan kaldırırsa suları iki hafta içinde biter.

Sadece su mu? Hayır...

Körfez ülkeleri gıdalarının yüzde 90’ını Hürmüz’den alıyor.

Yazının Devamı

TRUMP’A SORULAR

5 Mart 2026

- Savaşların siyasi hedefi olur ve amacı olur...

- Doğru…

- Peki ABD’nin İran’a saldırmasının amacı nedir?

- Yani?

- Yani Donald Trump hangi sonuç alınırsa biz bu savaşı kazandık diyecek... Neyi elde ederse başarıdan söz edecek?

Soruları E. General Nejat Eslen soruyor ve devam ediyor:

- Bu savaştaki amacı Trump’ın bildiğinden de emin değilim... Ya da elinde makul bir gerekçe yok.

Amaç önceleri İran halkını dini yönetime karşı ayaklandırmak olarak tanımlandı. Oysa saldırı İran’da halkı ayaklandırmak yerine dış düşmana karşı birleştirdi. Nükleer potansiyeli yok etmek, dendi. İran’ın nükleer silah yaptığı hâlâ kanıtlanmış değil. Rejimi değiştirmek dendi. Rejimin değişmeyeceği anlaşıldı.

Yazının Devamı

KADER TEZKERESİ

3 Mart 2026

ABD’nin İran saldırısı tarihi bir güne, 1 Mart tezkeresinin 23. yıldönümüne rastladı.

ABD ordusunun Irak’a saldırmak üzere Türk topraklarına yerleşmesini öngören o tezkere ile Türkiye’nin kaderi oylanmıştır.

Tezkere, Irak’a saldıracak olan ABD ordusunun Türkiye’de önemli limanlar, havaalanları ve stratejik noktalarda üslenmesini öngörüyordu. Gelişme kuşku vericiydi. Önceleri görüşmelerde Mersin ve İskenderun limanlarını kullanmayı isteyen ABD sonra bunlara Samsun ve Trabzon limanlarını da katmıştı. Önceleri sadece İncirlik, Diyarbakır, Adana, Antalya havaalanlarını isteyen ABD bunlara Sabiha Gökçen dahil 10 havaalanı daha eklemişti. Tezkereye göre Silopi merkez olmak üzere Türk topraklarına 255 uçak ile 65 helikopter ve 62 bin asker konuşlanacaktı. 6 ay geçerli olacak bu tezkereyle... Askerlerden 23 bini Irak’a geçecek 37 bini Türkiye’de kalacaktı.

Bu kadar çok asker ve silahın Türkiye topraklarına yerleşmesi kuşkular yarattı. AKP grubu ikiye bölündü.

1 Mart 2003

Yazının Devamı

OKUL ÖNCESİ...

28 Şubat 2026

Ülkemizde okul öncesi eğitim tartışma konusudur...

İmam hatip lisesi ve ilahiyat fakültesi mezunu bir akademisyen olan Prof. Niyazi Kahveci “Sistematik Düşünme” adlı kitabında bize eğitimle ilgili düşüncelerini aktarıyor... Mesela:

“Zihinsel yaşamın yüzde 90’ından fazlası bilinçaltındadır. Bilinçaltının temeli, insanı ana rahmindeki beş aydan sonra ve 6 yaşa kadar almış olduğu verilere göre yaşatmaktır. Bilinçaltı ve bilinçli zihin ikilisi kişinin hayatta kalması için yardımcıdır. Ölene kadar geçici olan ve geçici olmayan her şeyi kaydeder ve hiçbir şeyi silmez.”

Bilinçaltındaki malzemenin insan istemese de sonraki yıllarda onun zihnini işgal edeceğini anımsatan Kahveci devam ediyor:

“... Geçmişe bağlı koşullanmalar, dogmalar bilinçaltına yerleşerek kişinin temel karakterini, inanışını ve duygularını oluşturur.

Bu nedenle bu yaşlarda çocuklara cin, peri, şeytan, cehennem gibi soyut korkutucu şeyler öğretmek bütün hayatını çok negatif ve zararlı şekilde etkileyecektir. Kişisel çabası

Yazının Devamı