Tüp bebek tedavisinde yenilikler

Tüp bebek uygulamalarında kullanılan yeni yöntemlerin bebek sahibi olma şansını artırdığını söyleyen Liv Hospital Kadın Hastalıkları, Doğum ve Perinatoloji Uzmanı Prof. Dr. Nilgün Turhan tüp bebekteki son tedavi yöntemlerini anlattı.

Tüp bebek tedavisinde yenilikler

İlk kez İngiltere’de tüpleri kapalı olan bir kadına uygulanan tüp bebek tedavisi sonucunda 1978 yılında Louise Brown bu yöntemle doğmuştur. İlk yıllarda yumurta gelişimini uyarıcı ilaçların ve laboratuarda kullanılan yöntemlerin teknolojik açıdan sınırlı olması nedeni başarı oranları düşük iken bugün tüp bebek tedavileri yaklaşık yüzde 60 oranlarında gebelikle sonuçlanır.

Tüp bebek uygulamalarında kullanılan yeni yöntemlerin bebek sahibi olma şansını artırdığını söyleyen Liv Hospital Kadın Hastalıkları, Doğum ve Perinatoloji Uzmanı Prof. Dr. Nilgün Turhan tüp bebekteki son tedavi yöntemlerini anlattı.

Kromozom bozukluğunda tüp bebek tedavisi nasıl yapılır?

Preimplantasyon genetik tanı (PGT); embriyoların rahim içine transfer edilmeden önce üçüncü veya beşinci gününde embriyolardan alınan hücre örneklerinde genetik testler yapılarak anneye sağlıklı embriyoların yerleştirilmesi yöntemidir. Sağlıklı embriyo seçilerek gebelik ve canlı doğum oranları artmakta aynı zamanda tıbbi sebepler nedeni ile gebeliği sonlandırma zorluğu ortadan kalkmaktadır.

Hedef canlı doğum oranını artırmak

PGT iki amaçla yapılır. Birinci amaç anöploid yani kromozomal olarak anormal olan embriyoların ayıklanarak öploid yani kromozomal olarak normal embriyoların seçilmesidir. Genç hastaların yumurtalarında kromozom bozukluğu bulunma riski daha düşük ve gebelik sonuçları daha iyi olmasına rağmen embriyolarının yaklaşık yüzde 20-40'ında kromozomal bozukluk vardır (anöploidi).

Yaş ilerledikçe yumurta sayısı ve kalitesi düşer, embriyolarda kromozom bozukluğu bulunma riski artar. 37 yaş ve üzeri anne adayları, daha önce başarısız tüp bebek uygulamaları olanlar, embriyonun tutunamadığı hastalar, erken gebelik kayıpları olan hastalar, şiddetli sperm yapım bozukluğu olan çiftlerde PGT sayesinde kromozom yapısı sağlıklı olan embriyolar transfer edilerek canlı doğum oranının arttırılması hedeflenir.

Daha önceleri bu genetik testler FİSH yöntemi ile sınırlı sayıda kromozom için yapılırken bugün kapsamlı kromozomal tarama (aCGH) tekniği kullanılarak incelenen embriyoya ait tüm kromozomlar ve kromozomlara ait bozukluklar tespit edilebilir.

Kimler PGT adayıdır?

PGT yapılmasında ikinci amaç ise belli bir genetik bozukluk veya hastalık taşıyıcısı olan eşlerde bu hastalıkların tanısının konmasıdır. Bunlar kromozomal anormallikler (translokasyonlar, inversiyonlar) olabildiği gibi bazen de Akdeniz anemisi, kistik fibrozis gibi mutasyonu bilinen genetik hastalık taşıyıcısı olan çiftler, geçmişte gen seviyesinde gösterilen bir durum nedeni ile hasta çocuğu olan veya kaybedilen çocuğu olan çiftler, ailesel bir genetik hastalık hikayesi olan çiftler tek gen hastalıkları için PGT adayıdırlar. Bunların dışında kan hastalığı olan kardeşin tedavisi için uygun doku tipinde embriyonun (HLA Tayini) belirlenmesi amacı ile de PGT uygulanır.

Tüp bebek tedavilerindeki yeniliklerden biri embriyoların blastosistevresine kadar (embriyo gelişiminin 5’inci ya da 6’ncı günü) büyütülerek embriyonun trofektoderm (plasentayı oluşturacak olan) tabakasından biyopsi almaktır.

Bu sayede fetusa (doğacak bebeğe) ait hücreler zarar görmemiş olur. Bazen kadında veya erkekte olan dengeli kromozom bozuklukları (translokasyonlar, inversiyonlar, delesyonlar) çocuklarda zeka geriliği, gelişim geriliği, otizm spektrum bozuklukları, dismorfik özellikler ve diğer doğuştan anomaliler gibi birçok genetik sendromun sebebi olabilir. Kadın ve erkek tamamen normal görünse bile tüp bebekte döllenmiş yumurtaların yüzde 80’inden fazlası anormal veya taşıyıcı olacaktır.

Kadın ve erkeğin kanında periferik karyotip tetkiki ile kromozomları incelenir. Yeni geliştirilen kromozomal mikroarray testi ise klasik karyotiplendirme testlerinin tespit edemediği derecede küçük genomik dengesizlikleri tespit edilerek tanı açısında 5 kat daha fazla kazanç sağlar.

Genetik hastalık taşıyıcısı olup olmadığı taranabilir

Daha önce genetik bir hastalık taşıdığı belirlenmiş bir çocuk sahibi olan çiftler, ailesinde genetik hastalık taşıyıcılığı olan bireyler, özellikle ülkemizde yaygın olan akraba evliliği yapmış çiftler ve etnik olarak bazı genetik hastalıkları taşıma riski yüksek bir gruba mensup çiftlerin kanından yapılan Genetik Hastalık Taşıyıcılık Testi ile genlerinde taşınma olasılığı muhtemel 200’ün üzerinde genetik hastalık ve yaklaşık 1600 kadar mutasyon açısından taşıyıcılık durumu taranabilir.

Tek seferde 20 bin gene bakılabiliyor

Genom üzerinde proteinlerin kodlanmasını sağlayan DNA’nın kısa işlevsel bölgelerine egzomlar denir. Bunlar genomun sadece yüzde1'lik alanını kapsasa da genetik hastalıkların çoğundan sorumludur. Bilinen genetik hastalıkların sebebi olan bozuklukların yüzde 84'ü ekzom üzerinde bulunur.

Toplumda çoğu nadir hastalık grubunda olmak üzere 2000'den fazla genetik hastalık vardır. Eski teknolojiler bir seferde tek gene bakabilirken, yeni nesil genetik teknolojiler tek seferde 20 bin gene bakabilir. Tüm egzom dizileme testleri klinik öneme sahip olan genlerinin yüksek güvenilirlikle dizilenmesini ve analizini sağlar.

Sağlıklı sperm nasıl seçilir?

Spermin genetik yapısı normal döllenme ve sağlıklı bir embriyoya hayat verme açısından önemlidir. Bazı durumlarda spermin DNA yapısı bozulur. Böyle bir sperm yapısı semen analizinde anormal bir sonuç vermez. Bu amaçla DNA’nın fragmantasyon analizi ile bütünlüğünün koruyup korumadığı test edilir. Açıklanamayan kısırlık, anormal embriyo gelişimi, tekrarlayan tüp bebek başarısızlığı, tekrarlayan gebelik kaybı durumlarında Sperm DNA Fragmantasyon testi yapılmalıdır. Normalde hasarlı sperm oranının yüzde 15’in altında olması beklenir.

Yüzde 15-30 arası ara kademe olup yüzde 30’dan fazla anormal sperm içeren semene sahip erkekler risk altında kabul edilir. Tüp bebek tedavilerinde morfolojik olarak ciddi problemleri olan spermler ile yapılan işlemler sonucu gelişen embriyoların daha düşük kalitede olduğu bilinir.

Bu nedenle mikroenjeksiyon için en iyi spermlerin seçilmesi çok önemlidir. Son zamanlarda kullanılmaya başlanılan ve yüksek büyütme ile en kaliteli spermin mikroskop ile çok büyütülerek seçilebilmesine imkan sağlayan IMSI sistemi sperm problemi olan çiftlerde kaliteli embriyoların gelişmesine ve daha yüksek gebelik oranları elde edilmesine imkan sağlar.

Blastosist (5. gün) transferi gebelik şansını artırıyor mu?

Tüp bebek tedavisinde embriyolar genellikle 2-8 hücre aşamasında (2-3 gün) rahime transfer edilmektedir. Embriyoların kültür süreleri 5. güne kadar uzatılarak blastokist hücreleri elde edilebilir. Blastokist hücreleri canlılığını ispatlamış rahime tutunma ihtimali yüksek hücrelerdir. Genel olarak “blastokist transferi” gebelik oranını artırır.

Hızlı dondurma yöntemi-vitrifikasyon hangi durumlarda kullanılıyor

Yumurta, sperm ve 3. gün ve 5. gün embriyoları bugün artık hızlı dondurma tekniği ile olan vitrifikasyon yöntemi ile dondurulmaktadır. Vitrifikasyon yöntemi ile dondurma çözme sonrası embriyolarda canlılık oranı çok yüksektir.

Başarılı tüp bebek merkezlerinde embriyoloji laboratuarının yüksek teknolojiye sahip olması yanında laboratuarda en son teknikleri ve yöntemleri uygulayan embriyolog ve biyologların bilgi ve deneyimleri de gebelik oranlarını yükseltmektedir. Tüp bebek tedavilerinde her geçen gün gelişen yenilikler çocuk isteyen çiftlerde umutlarımızı ve başarı oranlarımızı artırmaktadır.

Aromaterapinin faydaları nelerdir?Aromaterapi ruh sağlığına iyi geliyor mu? Ofis ortamında hangi uçucu yağlar kullanılabilir? Alerji sorunu olanlar hangi uçucu yağları kullanabilir? Aromaterapist Aslı San Bilgin aromaterapinin faydaları hakkında bilgiler verdi.

Trend: Örme Hırka

Trend: Örme Hırka
Astroloji
KOÇ
BOĞA
İKİZLER
YENGEÇ
ASLAN
BAŞAK
TERAZİ
AKREP
YAY
OĞLAK
KOVA
BALIK
Bugün

Kişisel yetenekler konusunda yapıcı girişimlerde bulunabilirsiniz. Maddi kaynaklarınız için kararlılık göstereceğiniz koşullar oluşabilir. İşinizle ilgili konularda daha hırslı davranıp, mücadeleci davranabilirsiniz.  Başkalarından destek göreceğiniz zamanlar var. Öğleden sonra karşınızdakini anlamak için daha çok çaba sarf edebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Günün ilk yarısında aşk hayatınızda sıkışmalar yaşanabilir. Kişisel açıdan önem verdiğiniz, yapıcı aktivitelerle uğraşmaktan zevk alabilirsiniz. Yeni başlangıçlar yapmak için azimli olacağınız zamanlar var. Kişisel hassasiyetiniz olduğu konularda esneklik gösteremeyebilirsiniz. Öğleden sonra üstünüzde duygusal baskı hissedebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün farkında olmadığınız, gizli kalan konularla uğraşabilirsiniz. Sabah saatlerinde ilişkilerinizde sıkışmalar, yanlış anlaşılmalar olabilir. İçsel süreçler yaşayacağınız zamanlar var. Aşılması gereken engeller varmış gibi, koşulları zorlayabilirsiniz. Yaşadığınız olaylarda yapıcı davranmaya özen göstermeniz sizin için faydalı olur.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Sabah saatlerinde arkadaşlarınızla ilişkilerinizde ufak tefek sıkıntılar yaşanabilir. Gelecek beklentilerinizi oluşturabilirsiniz. Yeni temeller atabilmek için güç sarf edeceğiniz ve yapıcı aktivitelerin olduğu zamanlar var. Akşam saatlerinde iletişim çatışmalarına karşı dikkatli olmalısınız. Fikirlerde çok ısrarcı davranmamakta fayda var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

İş hayatınızla ilgili konularda daha yapıcı davranacağınız bir gündesiniz. Bürokrasi ile uğraşacağınız zamanlar var. Hedeflerinize ulaşmak için hırslı ve kararlı davranabilirsiniz. Annenizle ilgili konular gündeme gelebilir. Bugün yaşayacağınız olaylara karşı kimi zaman esneklik gösteremeyebilirsiniz, sakin olmakta fayda var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Yeni ufuklara açılma ve özgürleşme isteği içinde olabilirsiniz. İşyerinizde eğitimler düzenleyerek, fikirlerinizi yaymak isteyebilirsiniz. Gün içinde akademik konulara zaman ayırarak teknik bilginizi geliştirmek size iyi gelecektir. Gitmek istediğiniz yolculuklar için plan program yapmaya başlayabilir, arkadaşlarınızı da dahil etmek isteyebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Sabah saatlerinde ilişkilerinizle ilgili sıkışmalar yaşayabilirsiniz. Kriz yaratan durumlarla ilgileneceğiniz zamanlar var. Mücadeleci tavrınızla bunların üstesinden gelebilirsiniz. Finansal konularınızda daha kararlı davranacağınız bir gündesiniz. Öğleden sonraki zamanlarda kendinizi duygularınıza kaptırmış hissedebilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Eşinizle ilgili konular bugün gündeminizi etkileyebilir. Karşılıklı ilişkilerinizde daha yapıcı davranacağınız zamanlar var. İlişkileriniz de yaşanan sıkışmalara karşı, dengede kalmaya çalışmalısınız. Kimi zaman olaylara karşı esneklik gösterememe durumu olabilir. Duygusal baskı hissedebilirsiniz. Size ilham veren konularla uğraşabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Bugün iş yerinizde beraber çalıştığınız insanlarla ilgili konular sizi meşgul edebilir. Sağlıkla ilgili sıkıntı yaşıyorsanız, kendinize daha fazla özen göstermeye çalışın. İş hayatınızdaki görevlerinizle ilgili konularda kararlılık göstereceğiniz zamanlar olabilir. Akşam saatlerini daha dingin ve paylaşım içinde geçirebilirsiniz. Çatışmalara dikkat etmekte fayda var.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Sabah saatlerinde yaratıcılık ve zevklerde sıkışma olabilir. Spekülatif konularda ısrarcı davranmamaya özen göstermelisiniz. Çocuklarınızla ilgili olaylarda kararlı davranmanız gereken zamanlar var. Eşinizle birlikte keyif verici faaliyetlerde bulunabilirsiniz. Güven ve paylaşım içinde olmak size iyi gelecektir.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Ev hayatınızla ilgili konular gündeminizi oluşturabilir.  Günün ilk yarısı aile fertlerinin arasındaki ilişkilerde sıkışma olabilir. Birbirinizi anlamak için çaba göstermek durumunda kalabilirsiniz. İlgilendiğiniz işlerinizde yapıcı davranmaya özen göstereceksiniz. Zaman zaman olaylara karşı esneklik göstermede zorluklar yaşayabilirsiniz.Devamını Oku

Devamını Oku
Bugün

Düşüncelerinizde kararlılık göstereceğiniz bir gündesiniz. Farklı görüşlerinizi dile getirmek isteyebilirsiniz. Eğitim alanında yeni gelişmeler olabilir. Yakın çevrenizle ilgili konularda yapıcı davranabilirsiniz. Teknik konularla ilgileneceğiniz zamanlar var. Akşam saatleri içinde eşinizle paylaşımlarınız artabilir.Devamını Oku

Devamını Oku
Hafta Hafta Gebelik

Gebeliğinizin kaçıncı haftasındasınız?

Günün Yazıları

İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler

Sıradaki Haber