Didem Özel Tümer

İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in, yakınlarının ve askeri kadronun İsrail ve ABD’nin ikiz operasyonu sırasında öldürülmesi dünyayı dehşete düşürdü mü? “İnanılmaz” anlamında tepkileri kastediyorum, sevinç nidalarını değil. Elbette destekçileri başta olmak üzere bazı İranlılar dehşete düşmüştür. Ancak son yıllarda olanları düşününce cevabım, “pek sanmıyorum.” İran son birkaç yıldır söz konusu ikili tarafından o kadar sık suikastla hedef alındı ki, tepkinin “sonunda bu da oldu”dan öte olduğunu düşünmüyorum. Her türlü ortadan kaldırmanın kanıksanması sağlandı. Bu strateji, bazı yorumlara göre caydırıcı. O yüzden de geçerli ve makbûl.

İran özelinde, Devrim Muhafızları Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani ve Haşdi Şabi Komutanı Ebu Mehdi el-Mühendis’in 3 Ocak 2020’de Bağdat Uluslararası Havaalanı yakınlarında öldürülmesinden bu yana devam eden bir süreç bu. İran’ın bölgesel stratejisinin mimarı kabul

Başlıktaki tanımlama bana ait değil. The International Spectator adlı yayında James Worrall tarafından yazılmış bir makalenin başlığından esinlendim. O Arabistan’ın İsviçresi demişti. Kimileri de Umman için “sızdırmaz” ülke diyor. Tıpkı İran ile ABD arasında tekrar canlandırılmaya çalışılan görüşmelerde olduğu gibi, kolaylaştırıcılık rolü üstlendiği görüşmelerde uyguladığı sıkı gizlilik protokolü nedeniyle böyle anılıyor.

İran’ın onu tercih etmesinde bu özelliğinin yanı sıra, iyi komşuluk ilişkileri de rol oynuyor. Gerçi bazı Körfez ülkeleri bu durumu şüpheli bulsa da Umman dış politikasını bazı komşularının aksine tarafsızlık, diyalog, denge ve istikrar gibi kavramlarının üzerine inşa etmiş bir ülke.

2015’ten bu yana Yemen’deki çatışmada önemli rol üstlendi. İran ile ABD arasındaki temasın bugünkünden çok daha sınırlı olduğu bir dönemde, 2018 nükleer anlaşması (JCPOA) müzakerelerinde ve devam eden ateşkes arayışlarında sergilediği performans ile sonuca ulaşılmasını sağladı. 2017-2021 yılları

Eğer yine bir son dakika gelişmesi olmazsa, ABD ile İran bugün daha önceki görüşmelerine de ev sahipliği yapan Umman’da buluşacak. ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ve Özel Temsilcisi Steve Witkoff, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakci ile Umman Dışişleri Bakanı Badr Albusaidi’nin kolaylaştırıcılığında bir araya gelecek. Şimdiye kadar hem İran’a hem de ABD’ye karşılıklı hassasiyetleri aktaran, iki taraf arasında bir nevi tercümanlık yapan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve diplomasiyi işletmek için çaba sarfeden diğer ülkelerin dışişleri bakanları Muskat’ta olmayacak. Dolayısıyla, yine başbaşa kalan iki tarafın yapacağı görüşme, ABD’nin İran’a yönelik bir ‘müdahalesini’ ne ölçüde erteleyecek ya da ortadan kaldıracak, üç vakte kadar belli olur. Şu aşamada umutların değil yüksek, orta düzeyde olduğunu bile söylemek mümkün değil.

Bazı yorumculara göre Tahran’ın İstanbul yerine Muskat’a gitmeyi tercih etmesinde “Türkiye’ye paye vermemek” amacı var.

Türkiye, Gazze konusunda işe yaraması için ciddi mesai harcadığı ve sonuç alınan formülü İran konusunda uygulamak için devrede. Olasılıklar içinde Cuma günü İstanbul’un öne çıktığı “İran” konulu “bölgesel arabuluculuk” toplantısının tıpkı Gazze konusunda BM marjında yapılan toplantı benzeri olması için çaba gösteriliyor.

ABD’yi temsilen, Başkan Donal Trump adına damadı Jared Kushner ve Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un katılacağı toplantıda İran’ın Dışişleri Bakanı Abbas Arakci ile temsil edilmesi öngörülüyor. Bölge ülkelerinden de Suudi Arabistan, Katar, Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Pakistan’ın Dışişleri Bakanları’nın toplantıya davet edildikleri öğrenildi. Milliyet’e bilgi veren Türk yetkililer, “önemli olan masanın kurulması, barışa nerede ulaşılacaksa Türkiye orada destek verir” dedi. Bu mesaj, toplantının başka bir yerde de yapılabileceği ihtimalini akla getirdi.

Türkiye bir süredir bölge ülkeleri nezdinde, “bölgesel

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan daha önce birkaç kez Batılıların DAEŞ’lileri “koyacak yer bulamadıkları için”, Suriye’de YPG’den gardiyanlık hizmeti aldıklarını söyledi. Bazı ülkeler DAEŞ mensubu vatandaşlarını sınırları dışında tutmayı, terörizmle mücadelede en güvenli yol buldu. “Parası neyse verelim, gittiği yerde kalsın” anlayışında oldular. 15 yaşında DAEŞ’e katılan Şamima Begüm en bilinen örneklerden. Begüm çocuğuyla Birleşik Krallığa dönmeye çalıştı ancak kabul edilmedi. Onun gibi başkaları da vatandaşlıktan çıkarılarak oldukları yerde bırakıldı.

CENTCOM 21 Ocak’ta Suriye’de tutuklu 150 DAEŞ’linin Irak’a nakledildiğini açıkladı. Irak basınına göre o günden bu yana transfer edilenlerin sayısı 500’ü aştı.

Toplam 7 bin kişi nakledilecek.

Peki neden Irak?

Buna farklı cevaplar veriliyor. Kimine göre Irak’ın şartları Suriye’ye göre daha uygun. YPG daha önce de ABD’ye şantaj yapmak için DAEŞ’lilerin bulunduğu hapishanelerin kapısını açmıştı, son

Birkaç ay önce, Anahtar Parti (A Parti) Genel Başkanı Yavuz Ağıralioğlu ile sohbet ediyorduk. Daha partisi birinci yaşını kutlamamıştı. “Benim cam tavanım yüzde 5. O tavanı kırdıktan sonra katlayarak gidecek” demişti. Siyasetçiler iddiayı sever. “Yüzde 5’i aştığınızda yine konuşalım” diyerek ayrılmıştım. Parti’nin yüzde 5’e ulaştığını gösteren, bunu ‘Terörsüz Türkiye sürecine tepkili AK Parti ve MHP’li seçmenin yeni adresi’ olarak açıklayan bazı araştırmaları gördükten sonra yeni bir sohbette buluştuk.

Ağıralioğlu’na göre; medya görünürlüğü kısıtlı olmasına rağmen, kısa sürede ulaşılan teveccühün arkasında “35+1” var. Yani; farklı partilerin çatısı altında yaptığı 35 yıllık siyasete, A Parti ile eklenen 1 yıl. “Taban siyasetçisi olunca tutuyor” diyen Ağıralioğlu’na göre, cam tavan bir kez aşıldı mı siyasi aktör haline geliniyor ve siyasi alanı tahkim başlıyor. Geçen sürede kendi tanınırlığı ile partininkinin eşitlendiğini

Suriye’de SDG bir kez daha tüm telkinlere rağmen, son anda varılan 18 Ocak Mutabakatı’ndan da çark etti. SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi’nin, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile yaklaşık beş saat süren toplantısında uzlaşma sağlanamadı.

Abdi’nin, üzerindeki birden fazla baskı odağı nedeniyle Şam’dan kaçar gibi gittiği değerlendiriliyor. Halep’teki gerilimde üzerindeki Kandil tahakkümü bir kez daha su yüzüne çıkan Abdi’ye, İsrail ile birlikte bazı batılı güçlerden de “vakit kazanmaya çalışın” telkini olduğu belirtiliyor. Abdi’nin beş gün süre talebinde bulunduğu ancak bunun Şara tarafından kabul edilmediği söyleniyor. Abdi’nin masadan kalkmasıyla Suriye Ordusu pazartesi akşam saatlerinde harekete geçti.

Milliyet’e bilgi veren güvenlik kaynakları, Şam’dan Ankara’ya ulaşan bir askeri destek talebi olmadığını, Suriye Ordusu’nun kendi güçleriyle hareket ettiğini söyledi. Sosyal medyada Türk savaş uçaklarının Suriye’de uçtuğu yönündeki

Arabulucular devreye girdi, ABD’nin İran’a müdahale riski ‘şimdilik’ durdu. İran müzakereye açık olduğu mesajı veriyor. Yine de her şey bir kıvılcıma bakar. Çünkü İran’da farklı gerekçelerle başlayan protestolarda kenarda elinde benzin bidonuyla bekleyen bir İsrail var. Üstelik protestoların hem aralığı kısalıyor hem de şiddet artıyor.

İranlı yetkili isimler ise, son olayları kendi içinde 4 aşamaya ayırıyor... 28 Aralık 2025 - 1 Ocak 2026 arası birinci aşama olarak değerlendiriliyor. Esnafların başını çektiği, ulusal para birimi Tümen’in değer kaybı ve fiyat artışları gerekçesiyle başlayan gösteriler için “haklıydılar” diyen yetkililere göre, ikinci aşama gençlerin ve farklı kesimlerin sokağa indiği,7 - 8 gün süren bölüm. Bu aşama “güvenlik güçlerinin dikkatlice takip ettiği” kısım olarak tanımlanıyor.

8 Ocak akşamı başlayan ve ‘silahlar ile bombaların ortaya çıktığı’ günler olduğu söylenen iki gün ise, 3. aşama olarak aktarılıyor. O akşamdan itibaren polis ve