İnsanlık ve Güneş

7 Nisan 2024

İnsanlık tarihinin başlangıcından itibaren Güneş hayatın merkezindedir. İnsanoğlu, Dünya’yı ısıtan ve aydınlatan bu esrarengiz sarı ve yuvarlak cisimden hem korkmuş hem de ona tapmıştır. Pagan inançların merkezinde Güneş vardır. Semavi dinlerde de Güneş’in önemi büyüktür. Çağdaş bilime göre de Güneş tüm enerji ihtiyacımızı karşılabilecek potansiyele sahiptir. Gezegenimizin yıldızı, yaşamın enerji pınarı, tarihin ilham kaynağı Güneş, 8 Nisan günü Kuzey Amerika’da 4 dakika 28 saniye boyunca tutulmaya uğrayacak. Meksika’dan Kanada’ya uzanan bir hat üzerinde gözlemlenebilecek bu tam güneş tutulması 2044 yılına kadar ABD’den görülebilecek son tam tutulma olma özelliğine de sahip.

Doğa olayları insanlar için her zaman bir merak konusu olmuştur. İlkel çağlarda bu merak korkuya da dönüşmüştür zira sebebini açıklayamadığımız her olgu bizi tedirginliğe sürükler. Milattan önce Maya’lardan tutun günümüze kadar Güneş’in hareketlerini açıklamaya

Yazının Devamı

Modern çağın Lidyalıları

31 Mart 2024

Son yıllarda dünyayı kasıp kavuran kripto para çılgınlığı milyonlarca insanı mağdur ediyor. Geçen hafta içinde FTX kripto borsasının kurucusu Sam Bankman-Fried yatırımcılarını dolandırmaktan 25 yıl hapis cezası aldı. Tam 8 milyar dolarlık paranın buharlaştığı FTX ve bunun gibi benzer kripto para borsaları yüzünden ülkemiz de dahil olmak üzere pek çok insan birikimlerini kaybetti. Bankman-Fried’in ayrıca Amerikan hazinesine 11 milyar dolar ödeme yapmasına karar verildi. Bu astronomik rakamı hapisten çıktıktan sonra ödemesi imkansız gözüküyor ancak asıl önemli nokta şu: Bankman-Fried hayatı boyunca bir daha hiç zengin olamayacak, temel ihtiyaçlarını gidermek dışında eline geçen tüm paraya devlet el koyabilecek.

Kripto para, kuantum fiziği gibi bir şey. İşi en iyi bilenlerin bile tam anlamadığı ama bir şekilde pratikte çalışan bir konsept. İki bin yılı aşkın kullanılan para kavramını yeniden keşfetmiş modern çağın Lidyalılar’ından bahsediyoruz. Karmaşık terimler kullanarak detaylı finansal analizler yapmak yerine olayı basite indirgeyerek

Yazının Devamı

İnsan dövmek normal değildir!

24 Mart 2024

Son zamanlarda ardı ardına şiddet haberleri patlak veriyor. Trabzonspor-Fenerbahçe maçındaki tüyler ürpertici görüntülerin yanısıra, İstanbul’da trafikte, polisin gözü önünde, koşa koşa gelip tartıştığı sürücünün arabasını uçarak yumruklayan şahsın videosu toplumsal cinnet noktasına geldiğimizi gösteriyor.

Şiddetin artık toplum nezdinde kabul edilebilir hale gelmiş olması ve bireylerin olaylara “biz ve onlar” şeklinde ayrıştırıcı bakmaları vahim bir durumdur. Trabzon’daki maçtan sonra sosyal medyada yapılan yorumlar tam anlamıyla korkunçtu. İnsanların kafalarına atılan ve belki gözlerinin çıkmasına, kalıcı beyin hasarı bırakılmasına sebep olacak yabancı maddeler, 360 derece dönerek savrulan uçan tekmeler, korner bayrağını mızrak gibi kullanarak birisinin kafasına vurmaya çalışan şahıs, tüm bunlar dehşet içinde izlenmesi gerekirken, “oh olsun”, “az bile yapmışlar”, “hak ettiler” minvalinde akıl ve vicdan yoksunu yorumlar sosyal medyada çoğunluktaydı.

Bu yorumları yapanlar

Yazının Devamı

Gerçek ‘Survivor’ Haiti’de

17 Mart 2024

“Coğrafya kaderindir” sözünü taca çıkaracak bir ülkeden bahsetmek istiyorum: Haiti. Latin Amerika ve Karayiplerin ilk bağımsız ülkesi, kölelerin isyanı sonrası kurulan tek cumhuriyet. Aynı zamanda ne yazık ki şu an suç örgütlerinin kontrolü altına giren ve hükümetsiz kalan bir ülke. 

Bir elmanın iki yarısı 

Kristof Kolomb’un Amerika’yı keşfi sırasında ilk defa Avrupalıların ayak bastığı ve Hispaniola ismini verdiği bir adadan sözediyoruz. İspanyollar ile Fransızlar adayı kolonileştirmiş ve aralarında anlaşarak ortadan ikiye bölmüşlerdir. 1697’de imzalanan Ryswick Antlaşması’na göre adanın batısı Fransızlara, doğusu İspanyollara bırakılmıştır. Fransa şeker kamışı ve kahve üretimi üzerine karlı bir ekonomi yaratmış ve buna mukabil kendi kısmının nüfusunun büyük çoğunluğunu köleler oluşturmuştur. 

İspanya ise Orta ve Güney Amerika’yı üretim için daha uygun görmüş, adanın İspanyol kısmı Avrupalıların çoğunlukta olduğu, daha çok ticaret ve yakıt ikmalinin

Yazının Devamı

Trump - Biden: İkinci raunt

10 Mart 2024

“Ülkenizi, sadece kazandığınızda sevemezsiniz” sözlerini sarf etti ABD Başkanı Biden “Birliğin Durumu” (State of the Union) konuşmasında. Son başkanlık seçimlerinin meşruiyetini sorgulayan Trump ve destekçilerine bir göndermeydi bu. Cumhuriyetçi Parti’nin diğer başkan adayı Nikki Haley’nin yarıştan çekilmesinden sonra seçimin Trump ile Biden arasında geçeceği belli olmuştu. Amerika, iç savaş dönemi hariç belki de tarihinin en kutuplaşmış haliyle bir seçime gidiyor.

Aynı rengin farklı tonları

ABD’deki iki parti sisteminde yaşanan seçim sonuçlarının dünyanın geri kalanı için büyük paradigmal değişiklikler getirmeyeceği söylenirdi eskiden. Birbirlerine ağır ithamlarda bulunup, kıyasıya rekabet etseler de Cumhuriyetçi Parti ile Demokrat Parti aslında aynı rengin farklı tonlarıydı. En niyahetinde iki parti de serbest piyasayı, liberal demokrasiyi ve Amerika’nın “hür dünyanın lideri” olduğu iddiasını savunuyordu. İkisi de aslında sağ partiler idi, birisi merkeze daha yakın diğeri daha uzak.

Ar

Yazının Devamı

Putin ‘şah çekiyor’

3 Mart 2024

Tarih 27 Ekim 1962. Küba füze krizinin patlak verdiği, gerilimin zirvede olduğu zamanlar. ABD, Küba etrafında “karantina” adını verdiği bir abluka kurmuş, Rus denizaltıları yüzeye çekmek için öldürücü olmayan uyarı fişekleri denize atıyor. Rus B-59 denizaltı bir kaç gündür Moskova ve dış dünyayla iletişim kuramaz haldedir. Radyo trafiğini izleyemeyecek derinlikteki denizaltının kaptanı savaşın başladığını düşünerek nükleer torpidosunu ateşlemeye karar verir. Ancak nükleer torpidonun kullanılması için denizaltıda bulunan üç subayın da onay vermesi gereklidir. İkinci kaptan Vasili Arkhipov karşı çıkar ve Üçüncü Dünya Savaşı’nın eşiğinden dönülür. Daha sonra Arkhipov dünyayı kurtaran adam olarak ünlenir. 

Dünyada yaklaşık 12 bin 512 nükleer başlık olduğu tahmin ediliyor. Elbette kesin rakamları bilmek mümkün değil zira gizliliğin en gerekli olduğu konuların başında geliyor nükleer silahlar. Statista’nın verilerine göre en çok nükleer başlık

Yazının Devamı

Macaristan neden Netanyahu’yu destekliyor?

25 Şubat 2024

Dünya tarihini yorumlarken üzerinde en çok tartışılan sorulardan biri şudur: İnsan mı tarihe yön verir yoksa şartlar mı insanı şekillendirir? Örneğin Büyük İskender olmasaydı Pers (Ahameniş) İmparatorluğu yıkılır mıydı? İskender, muhteşem dehasıyla bir istisna mıydı yoksa dönemin yapısal şartları er ya da geç bir ‘İskender’ çıkaracak mıydı? Günümüze dönersek, Macaristan ve İsrail arasındaki yakın ilişkiyi sadece jeopolitik çıkarlar düzleminde anlatmakta zorlanıyoruz. Bu desteğin sebebi Macaristan Başbakanı Viktor Orban ile mevkidaşı Binyamin Netanyahu arasındaki kişisel dostluk mu yoksa daha derinde yatan ideolojik bir bağ mı onu irdelemek lazım. 

Geçen pazartesi AB Dışişleri Bakanları toplantısı sonrası İsrail’in Refah’a saldırı planının felaket niteliğinde sonuçlar doğuracağı ve acilen kalıcı bir ateşkesin başlangıcı olacak bir insani yardım arasına gidilmesi gerektiği açıklaması yapıldı. Ancak bu resmi bir AB bildirisi olarak yayınlanamadı çünkü Macaristan’ın imzası eksikti. 

Ortak düşman: George Soros 

K&aci

Yazının Devamı

Arama kurtarma derinleşiyor

25 Şubat 2024

Gökyüzünü fethederek binlerce metre yukarı çıkabilen insanoğlunun söz konusu deniz olunca katedebildiği mesafe dramatik şekilde düşüyor. Marmara Denizi açıklarında seyir hâlindeyken batan ‘BATUHAN A’ isimli geminin kayıp 5 mürettebatını arama çalışmalarında  51 metre derinlikte özel eğitimli dalgıçlarımız görev alırken, 24 yıl Deniz Kuvvetleri’nde görev yapmış, derinsu dalgıcı ve dalış eğitmeni Murat Kulakaç hazırlığın ve planlamanın önemine vurgu yapıyor: “Tüm dalış operasyonları iyi bir hazırlık üzerine kurgulanır. Dünyada dalışın temelini ABD’li donanma dalgıçları atmıştır, farklı dalış disiplinleri oluşturmuşlardır. Bu nedenle dünyada 70’ten fazla farklı dalış disiplinleri vardır. Fakat temelde hepsi US Navy Diving Manual’ı baz alır. Ülkemizde de durum farklı değildir. Türk Deniz Kuvvetleri birebir bu kılavuzu kullanır; her yıl değişimleri takip eder ve dünya standartlarında eğitimler devam eder. Sivil sektör de bu sistemleri aynı şekilde uygular. Yetişmiş, deneyimli bireyler her zaman

Yazının Devamı