Çağdaş Ertuna

Londra tasarım dünyasının önde gelenleri bu hafta İstanbul’da, İstanbul’un önemli sanat galerileri ise Photo London’da.

Son yıllarda kültür-sanat takviminin giderek daha fazla iç içe geçtiği bu iki şehir arasında kurulan hat, artık güçlü bir etki alanı.

Bu yıl Photo London, her zamanki yeri Somerset House’dan Olympia’ya taşındı.

Thames kıyısındaki tarihi Somerset House’un daha kamusal ve klasikleşmiş atmosferinden çıkıp Olympia’nın endüstriyel mirasıyla yeniden kurgulanan dev çatısı altına giren fuar, mekânla birlikte ölçek ve iddia da değiştiriyor.

Bu dönüşümün arkasında ise İngiliz tasarımcı Thomas Heatherwick’in imzası var.

Olympia’nın uzun yıllar süren renovasyon süreci, Viktorya dönemi endüstri mimarisinin çağdaş kültür üretimi için yeniden yazılması aslında.

Thomas Heatherwick ile projeye başladığı ilk günlerde Olympia’da tanıştığımda uzun uzun anlatmıştı: Yaklaşımı, yapıyı parlatmak değil, hafızayı güncellemek üzerine kurulu.

Global Design Forum yarın İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde düzenlenecek açılış yemeğiyle başlıyor. İstanbul’un uzun zamandır ihtiyacı olan uluslararası ölçekte kreatif buluşmalardan biri olacak gibi görünüyor.

Aslında bu hikâyenin benim için başlangıcı yaklaşık 10 yıl öncesine dayanıyor. Londra’da, London Design Festival ve Global Design Forum’un kurucularından Ben Evans ile yaptığımız röportajlarda sık sık aynı konuya geliyorduk. Evans, tasarımın sadece estetik bir alan olmadığını, ülkelerin dünyadaki etkisini artıran önemli bir “yumuşak güç” olduğunu söylüyordu.

O dönem Türkiye’den konuşurken aklında ilk gelen isim Hüseyin Çağlayan’dı. “Tasarımcılarınızı dünyaya daha iyi anlatmanız gerekiyor” demişti. Açıkçası o yıllarda kreatif ekonominin diplomasi kadar önemli bir alan olacağı bugünkü kadar net görünmüyordu. Ama artık görüyoruz ki şehirlerin marka değerini belirleyen şey sadece finans, altyapı ya da turizm değil; kültür, tasarım ve

CNN’in kurucusu Ted Turner, 6 Mayıs’ta 87 yaşında hayatını kaybetti. Ölümünün ardından eski eşi Jane Fonda’dan Virgin’in kurucusu Richard Branson’a birçok isim duygusal mesajlar paylaştı. Ted Turner, vizyonerliği kadar hayırseverliği ile de anılıyor.

15 Mayıs 2000’de üniversite mezuniyet törenimde sahnede konuşmacı iki isim vardı: Ted Turner ile Jane Fonda. Ayrıldıklarını açıklamış olmalarına rağmen, henüz boşanmamışlardı. Ama o gün, sahnede önceden verilmiş söz ve zorunlu protokol nedeniyle değil, ayrılmalarına rağmen birbirlerine sevgi ve saygı duydukları için bir aradaydılar.

Ted Turner konuşmasına Jane Fonda’yı onore ederek başladı. Jane Fonda, o törende ilk fahri doktorasını alıyordu. Daha önce defalarca tartışmaların merkezinde olmuş, özellikle Vietnam Savaşı dönemindeki aktivizmi nedeniyle Amerikan üniversitelerinin mesafeli durduğu bir figürdü. Kendisi bunu ironik bir açıklıkla dile getirmişti: “Bağışların kesileceğinden korktular.” Jane Fonda kepini çıkardığında ve saçlarını savurduğunda

Bir şehrin en güçlü hikâyesi, çoğu zaman kapalı kapıların ardında.

Sokakta her gün önünden geçtiğimiz ama hiç içini görmediğimiz yapılar, aslında o kentin hafızasının sessiz tanıkları. 

Bu sessizliği ilk kez kıran fikir ise 1992 yılında Londra’da doğdu.

Mimarlık, herkesin ilgisini çekmeli düşüncesiyle yola çıkıldı. 

Open House, kısa sürede bir şehir etkinliğinden öteye geçti. 

Londra’da başlayan bu hareket, zamanla Barcelona’dan New York’a, Roma’dan Melbourne’a uzanan bir ağ kurdu. 

Bugün Open House Worldwide, 60’tan fazla şehirde mimarlığı kamusallaştıran küresel bir platforma dönüşmüş durumda. 

Venedik her mayıs ayında sanatçıları, sanatseverleri, sanat kurumları temsilcilerini ve koleksiyonerleri bir araya getiriyor.

Bu yıl gündem her zamankinden daha tartışmalı.

Çünkü 61. Venedik Bienali daha kapılarını açmadan, jürinin topluca istifasıyla sarsıldı.

Peki bu karar doğru muydu?

Evet, ama eksik.

Jürinin pozisyonu netti, International Criminal Court (Uluslararası Ceza Mahkemesi) tarafından suçlamalarla karşı karşıya olan ülkelerin ödül değerlendirmesine alınmaması gerektiğini savundular.

Bu yaklaşım, sanatın etik sorumluluğu olduğu fikrine dayanıyor.

Silikon Vadisi’nin alışıldık güç savaşları bu kez bir start-up rekabetinden çok daha fazlasına dönüştü. Bir yanda dünyanın en zengin insanı olarak tanınan Elon Musk, diğer yanda yapay zekâ çağının en etkili isimlerinden biri hâline gelen Sam Altman var. Ortada ise insanlığın teknolojik geleceğini şekillendirecek bir iddia var: OpenAI gerçekten kurucu misyonundan saptı mı yoksa bu başarısız bir ortaklık hikâyesi mi?

Oakland’daki federal mahkemede görülen dava, ilk bakışta bir şirket anlaşmazlığı gibi görünse de satır aralarında çok daha büyük bir konu var: Yapay zekânın kamusal mı yoksa tamamen ticari bir güç mü olacağı meselesi.

Silikon Vadisi, Elon Musk ve Sam Altman’ın davasına kilitlendi. Bu, sadece şirket içi bir anlaşmazlık değil, teknolojiyle geleceğimizin ilk hukuki savaşı

“Bir hayır kurumu mu teknoloji imparatorluğu mu?”

Musk’ın temel iddiası net: OpenAI 2015’te “insanlığın yararı için açık ve güvenli yapay zekâ geliştirmek” amacıyla kurulan bir yapay zekâ

Edward Enninful, moda dünyasında klasik bir başarı öyküsü değil. 

Gana’dan Londra’ya göç eden bir ailenin çocuğu olarak, 1990’ların Londra’sında sokak ile stüdyo arasındaki dünyada başlıyor çalışmaya. 

Metroda genç bir model olarak keşfediliyor.

Henüz 18 yaşında moda editörlüğüne adım atması, dönemin i-D ve benzeri yayınlarının deneysel doğasını da hatırlatıyor.

Sistemin dışından gelenlere kapı açan bir kültürel iklim var.

Bu yükselişin asıl kırılma noktası ise İngiliz Vogue dönemi. Enninful’un genel yayın yönetmenliğine gelişi, temsil politikalarının yeniden yazılması. 

Son zamanlarda birçok ünlü ismin ardından eşyaları, koleksiyonları, hatta hatıraları müzayedeye çıkarılıyor.

Bir dönemin ruhunu taşıyan objeler, yeni sahiplerini bulurken aslında bize daha derin bir şeyi özetliyor.

Hayat, çoğu zaman birkaç yüz parçaya, birkaç vitrinin içine sığabiliyor.

Bu kez sahnede, yeteneğinin yanı sıra stil sahibi olmasıyla da bilinen Diane Keaton var.

Bonhams tarafından düzenlenen ‘Architecture of an Icon’ başlıklı müzayede serisi, Keaton’ı bir yaşam küratörü olarak konumlandırıyor.

Dört ayrı açık artırma, New York ve Los Angeles hattında gerçekleşecek.

8 Haziran’da New York’ta canlı satışla başlayacak.